Tòa chấp nhận đề nghị của Viện kiểm sát hủy án sơ thẩm
Như Báo Bảo vệ pháp luật đã phản ánh, vụ tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa bà Võ Thị Viễn với vợ chồng ông Tô Ngọc Lý, bà Phạm Thị Dung được TAND huyện Bình Sơn tỉnh Quảng Ngãi (cũ nay là TAND khu vực 2, tỉnh Quảng Ngãi) xét xử sơ thẩm ngày 30/9/2021.
Vụ án phát sinh từ hợp đồng ngày 21/3/2017 giữa ông Lý và bà Viễn về việc chuyển nhượng hai thửa đất số 33 và 34, cùng tờ bản đồ số 31, tại xã Bình Hòa, huyện Bình Sơn trước đây. Giá chuyển nhượng hai thửa đất được thỏa thuận là 980 triệu đồng. Bà Viễn đã giao 280 triệu đồng, số tiền 700 triệu đồng còn lại sẽ thanh toán khi hoàn thành thủ tục chuyển nhượng.
Tại thời điểm giao dịch, ông Lý chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với hai thửa đất nên hợp đồng giữa các bên chưa được công chứng, chứng thực. Theo trình bày của bà Viễn, quá trình thực hiện hợp đồng, bà đã bỏ tiền làm thủ tục đất đai, chuyển mục đích sử dụng một phần diện tích, san lấp mặt bằng và xây dựng tường rào.
    |
 |
| Thửa đất liên quan đến vụ án. |
Cho rằng ông Lý không tiếp tục thực hiện việc chuyển nhượng, bà Viễn khởi kiện, yêu cầu công nhận hợp đồng có hiệu lực và quyền sử dụng hai thửa đất cho vợ chồng bà. Ông Lý không đồng ý với yêu cầu khởi kiện, cho rằng thỏa thuận giữa hai bên là hợp đồng đặt cọc. Bà Dung yêu cầu tuyên hợp đồng vô hiệu, buộc bà Viễn thu dọn đất đã đổ, tháo dỡ tường rào.
Xét xử sơ thẩm, TAND huyện Bình Sơn công nhận hợp đồng chuyển nhượng có hiệu lực; công nhận quyền sử dụng hai thửa đất cho bà Viễn và chồng là ông Phạm Hồng Chung. Tòa đồng thời buộc vợ chồng bà Viễn liên đới thanh toán cho ông Lý, bà Dung hơn 1,016 tỉ đồng, gồm tiền chuyển nhượng còn lại và tiền lãi chậm thanh toán; không chấp nhận yêu cầu phản tố của bà Dung.
Qua công tác kiểm sát án, ngày 14/10/2021, Viện trưởng VKSND huyện Bình Sơn củ (nay là VKSND khu vực 2, tỉnh Quảng Ngãi) ban hành Quyết định kháng nghị phúc thẩm số 375/QĐKNPT-VKS-DS, kháng nghị toàn bộ bản án sơ thẩm, đề nghị hủy để xét xử lại.
Tại cấp phúc thẩm, ông Đỗ Thi đề nghị tham gia tố tụng, cung cấp hợp đồng chuyển nhượng thửa đất số 34 giữa ông Lý, bà Dung với ông Thi, bà Tô Thị Cam, được công chứng ngày 20/5/2019.
Ông Thi trình bày vợ chồng ông có nhu cầu mua đất để về quê sinh sống và nhờ ông Lý đứng tên giúp. Ông Thi, bà Cam yêu cầu công nhận quyền sử dụng hai thửa đất, buộc ông Lý, bà Dung bàn giao đất.
HĐXX xác định những yêu cầu này vượt quá phạm vi xét xử phúc thẩm. Các tình tiết mới cần được xem xét khi giải quyết lại vụ án, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự.
Đại diện VKSND tỉnh Quảng Ngãi tham gia phiên tòa đề nghị hủy toàn bộ bản án sơ thẩm, giao hồ sơ cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại. HĐXX nhận định đề nghị này phù hợp nên chấp nhận.
Tại Bản án số 38/2022/DS-PT ngày 13/9/2022, TAND tỉnh Quảng Ngãi (cũ) quyết định hủy toàn bộ Bản án sơ thẩm số 33/2021/DS-ST ngày 30/9/2021, chuyển hồ sơ cho TAND huyện Bình Sơn (củ) giải quyết lại.
Kháng nghị đề nghị làm rõ hiệu lực hợp đồng, bảo đảm quyền lợi các bên
Trong kháng nghị, VKSND huyện Bình Sơn (cũ nay là VKSND khu vực 2 tỉnh Quảng Ngãi)) chỉ ra nhiều vấn đề liên quan đến việc công nhận hợp đồng chuyển nhượng đất giữa ông Lý và bà Viễn, cũng như việc bác yêu cầu phản tố của bà Dung. Theo kháng nghị, tại thời điểm ký hợp đồng ngày 21/3/2017, ông Lý, bà Dung chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với hai thửa đất, chưa đủ điều kiện chuyển nhượng.
Đáng chú ý, bà Dung không ký hợp đồng và cho rằng ông Lý tự nhận tiền, chuyển nhượng đất mà không thông qua ý kiến của bà. Kháng nghị nhận định chưa có chứng cứ chứng minh bà Dung biết giao dịch này. Dù vậy, cấp sơ thẩm vẫn công nhận hợp đồng có hiệu lực, giao quyền sử dụng hai thửa đất cho vợ chồng bà Viễn và không chấp nhận yêu cầu tuyên hợp đồng vô hiệu của bà Dung.
VKSND huyện Bình Sơn còn chỉ ra hợp đồng chưa được công chứng, chứng thực. Bà Viễn mới thanh toán 280 triệu đồng trong tổng số 980 triệu đồng, chưa đạt hai phần ba nghĩa vụ hợp đồng theo nhận định trong kháng nghị.
|
 |
| Vụ án từng được Báo Bảo vệ pháp luật phản ánh dự kiến được xét xử lại vào ngày 12/9. |
Việc bàn giao đất cũng còn ý kiến khác nhau. Ông Lý cho rằng chưa giao đất, không có biên bản bàn giao; bà Viễn trình bày đã nhận đất, bỏ tiền san lấp và xây dựng tường rào. Trong khi đó, hợp đồng có thỏa thuận bà Viễn không được xây dựng kiên cố trong thời gian làm thủ tục. Các bên cũng quy định việc mất tiền đặt cọc, bồi thường nếu đơn phương hủy hợp đồng.
Từ những nội dung trên, VKSND huyện Bình Sơn kháng nghị toàn bộ bản án sơ thẩm, đề nghị hủy để xét xử lại. Đây là những vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền lợi của ông Lý, bà Dung và việc giải quyết yêu cầu khởi kiện của bà Viễn.
Với bà Tô Thị Cam (là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan trong vụ án) quyền lợi của bà gắn với hợp đồng nhận chuyển nhượng thửa đất số 34 cùng ông Đỗ Thi, được công chứng ngày 20/5/2019. Hợp đồng này được cung cấp tại cấp phúc thẩm, khi thửa đất đã được cấp sơ thẩm công nhận cho vợ chồng bà Viễn. Cùng một thửa đất xuất hiện trong hai hợp đồng chuyển nhượng ở những thời điểm khác nhau. Vì vậy, hiệu lực và quá trình thực hiện từng giao dịch cần được làm rõ để có căn cứ giải quyết quyền lợi của bà Cam cùng các đương sự.
Tòa ấn định mở lại phiên tòa vào sáng ngày 12/9, tại trụ sở TAND khu vực 2, Quảng Ngãi. Như vậy, vụ tranh chấp từng được Báo Bảo vệ pháp luật phản ánh dự kiến được xét xử lại sau hơn 3 năm rưỡi kể từ ngày thụ lý lại và gần 4 năm kể từ khi bản án sơ thẩm bị hủy.