Những con số của một năm chuyển đổi.
Có thể khái quát chặng đường đầu tiên bằng một chuỗi số liệu: Từ 209 xã, phường, thị trấn còn 69 xã, phường; kết thúc cấp huyện; giảm 5 sở và 1 tổ chức hành chính cấp tỉnh cùng hàng chục đầu mối bên trong.
Cùng với đó, hơn 350 nhiệm vụ được phân cấp, ủy quyền; hơn 577 nghìn hồ sơ hành chính được tiếp nhận; gần 98% giải quyết trước và đúng hạn; 99% hồ sơ, kết quả được số hóa; 24 cán bộ cấp tỉnh được điều động, luân chuyển giữ vị trí bí thư, phó bí thư cấp xã; 26 người được tiếp nhận về làm công chức xã và hơn 100 công chức, viên chức được biệt phái tăng cường cho cơ sở.
Những con số đó cho thấy một cuộc tái cấu trúc không chỉ về tổ chức mà cả về thẩm quyền, nhân lực và phương thức quản trị.
    |
 |
| Lãnh đạo Hà Tĩnh chủ động, sáng tạo nâng cao chất lượng quản trị địa phương. |
Tại hội nghị sơ kết một năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp (ngày 27/5), đồng chí Nguyễn Duy Lâm - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh khẳng định: “Việc vận hành bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp trên địa bàn tỉnh bước đầu đã đáp ứng yêu cầu đề ra. Qua đó, khẳng định chủ trương đúng đắn, kịp thời của Trung ương về đổi mới mô hình quản trị mới, đảm bảo tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, gần dân, sát dân và phục vụ Nhân dân tốt hơn. Đồng thời, thể hiện tinh thần đoàn kết, quyết tâm chính trị cao, sự chủ động, sáng tạo của các cấp ủy, chính quyền, cán bộ, đảng viên và Nhân dân toàn tỉnh trong tổ chức thực hiện. Đây là nền tảng quan trọng để Hà Tĩnh tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng quản trị địa phương, thúc đẩy phát triển KT-XH của tỉnh trong giai đoạn tới”.
Nhưng vẫn còn những “điểm nghẽn”.
Thực tiễn cho thấy, không nên chỉ nhìn mô hình mới bằng những kết quả thuận lợi. Bởi sau giai đoạn đầu, nhiều địa phương vẫn chịu áp lực lớn về nhân lực, cơ chế phân cấp và hạ tầng quản trị. Khối lượng nhiệm vụ chuyển xuống cơ sở tăng nhanh trong khi biên chế, năng lực chuyên môn và nguồn lực tài chính có nơi chưa theo kịp.
|
 |
| Lãnh đạo phường Thành Sen kiểm tra cơ sở trường học trước khi khai giảng. |
Đây là những vấn đề cần được nhìn thẳng. Bởi: Phân cấp mà năng lực không tương xứng có thể biến “trao quyền” thành “dồn việc”; Tinh giản đầu mối nhưng quy trình nội bộ không được tái cấu trúc thì công việc vẫn có thể chậm; Chuyển đổi số mà dữ liệu chưa liên thông thực chất thì cán bộ và người dân vẫn phải thao tác nhiều lần; KPI nếu chỉ trở thành một bảng chấm điểm hành chính cũng sẽ không tạo được thay đổi về văn hóa công vụ…
Bởi vậy, giai đoạn tiếp theo của chính quyền 2 cấp phải khó hơn giai đoạn đầu: không chỉ vận hành thông suốt mà phải vận hành tốt hơn mô hình cũ.
Tiếp tục “nâng cấp” cấp xã.
Hướng đi đã khá rõ. Hà Tĩnh tiếp tục đào tạo cán bộ cấp xã giai đoạn 2026-2031, tập trung vào chuyên môn, kỹ năng quản lý, kỹ năng số và khả năng thích ứng với yêu cầu mới.
Việc sắp xếp còn tiếp tục xuống cấp thôn, tổ dân phố. Theo đó, sau hoàn thành toàn tỉnh còn 827 thôn, tổ dân phố, giảm 1.074 đơn vị, tương đương 56,5%.
|
 |
| Trao quyết định cho các chức danh thôn, tổ dân phố sau sắp xếp. |
Điều đó cho thấy tinh thần cải cách chưa dừng ở cấp tỉnh hay cấp xã mà tiếp tục hướng tới hệ thống cơ sở đồng bộ hơn. Song song là hoàn thiện phân cấp, cải cách hành chính, số hóa quản trị và cơ chế đánh giá cán bộ.
Mục tiêu cuối cùng phải là xây dựng một cấp xã đủ thẩm quyền, đủ nhân lực, đủ dữ liệu, đủ nguồn lực và đủ trách nhiệm để xử lý phần lớn vấn đề phát sinh trên địa bàn.
Chính quyền kiến tạo phải đo bằng kết quả phát triển.
Như đã nói ở bài trước, sau một năm chính quyền 2 cấp, kinh tế Hà Tĩnh đang xuất hiện những tín hiệu đáng chú ý: GRDP năm 2025 tăng 8,78%; sáu tháng đầu năm 2026 tăng 12,79%.
Mục tiêu của tỉnh cho giai đoạn 2026-2030 là tăng trưởng GRDP bình quân từ 10% trở lên; đến năm 2030 GRDP bình quân đầu người đạt 168 triệu đồng, có 18.000-20.000 doanh nghiệp hoạt động, kinh tế số chiếm 15-20% GRDP và hoạt động chính quyền số nằm trong nhóm 15/34 tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước.
|
 |
| Hà Tĩnh đã tăng trưởng 2 con số trong năm 2026. |
Đó là những mục tiêu rất cao, đặt chính quyền địa phương 2 cấp trước một yêu cầu mới: Nếu giai đoạn đầu là “không để công việc gián đoạn”, giai đoạn tiếp theo phải là làm cho công việc nhanh hơn; Nếu năm đầu tập trung ổn định tổ chức, những năm tới phải tập trung nâng chất lượng quản trị.
Nói về mối quan hệ giữa cải cách bộ máy và mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 10% trở lên, ông Dương Tất Thắng - Phó Chủ tịch thường trực HĐND tỉnh Hà Tĩnh cho biết: Không nên hiểu cải cách bộ máy là yếu tố duy nhất tạo ra tăng trưởng. Tăng trưởng kinh tế phụ thuộc vào nhiều động lực như công nghiệp, đầu tư, doanh nghiệp, hạ tầng, tiêu dùng và thị trường. Tuy nhiên, một bộ máy phản ứng nhanh, thủ tục minh bạch, quyết định đúng lúc và giải quyết sớm các điểm nghẽn sẽ giảm chi phí cho xã hội, đẩy nhanh đầu tư và giải phóng nguồn lực. Vì thế nâng cao hiệu lực, hiệu quả của chính quyền chính là một điều kiện quan trọng để Hà Tĩnh theo đuổi mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững.
Bộ máy nhỏ hơn nhưng sức hành động phải lớn hơn.
Cuộc cải cách tổ chức chính quyền ở Hà Tĩnh vì thế chưa kết thúc sau một năm. Nó mới đi hết chặng đầu tiên.
Những kết quả đạt được cho thấy tỉnh đã giải quyết tương đối thành công bài toán khó nhất của giai đoạn chuyển tiếp: tổ chức một cuộc sắp xếp quy mô rất lớn nhưng vẫn duy trì hoạt động hành chính, giữ ổn định xã hội và không làm chậm nhịp phát triển.
Từ nền tảng ấy, Hà Tĩnh đang bước sang bài toán khó hơn: biến bộ máy tinh gọn thành bộ máy kiến tạo phát triển: Một chính quyền gần dân không chỉ vì trụ sở gần hơn, mà vì vấn đề của dân được giải quyết nhanh hơn; Một chính quyền phục vụ doanh nghiệp không chỉ vì giảm một vài thủ tục, mà vì thời gian từ ý tưởng đầu tư tới công trường được rút ngắn; Một bộ máy hiệu lực không chỉ bởi ít đầu mối hơn, mà bởi từng đầu mối chịu trách nhiệm rõ hơn.
|
 |
| Lãnh đạo phường Thành Sen động viên các em học sinh trong ngày đầu nhập học. |
Và một cuộc cách mạng tổ chức chỉ thực sự thành công khi những thay đổi bên trong bộ máy được chuyển hóa thành những thay đổi ngoài đời sống: dự án chạy nhanh hơn, nguồn lực được khai thông, kinh tế tăng trưởng, thu nhập người dân tăng lên và niềm tin đối với chính quyền được củng cố.
Sau một năm chính quyền địa phương 2 cấp, Hà Tĩnh đã có những dữ liệu đầu tiên để chứng minh hướng đi ấy: GRDP 6 tháng đầu năm 2026 tăng 12,79% là một dấu mốc đáng chú ý.
Nhưng quan trọng hơn con số của một kỳ thống kê là việc Hà Tĩnh đang từng bước hình thành một cấu trúc quản trị phù hợp hơn với mục tiêu tăng trưởng hai con số trong cả giai đoạn 2026-2030.
Đó mới là bài kiểm tra dài hạn của cuộc cải cách này.