Phân cấp để quyết định nhanh hơn.

Như đã nói ở những bài trước, hơn 350 nhiệm vụ đã được Hà Tĩnh phân cấp, ủy quyền cho cấp xã và cơ quan chuyên môn trong một năm qua. Trong lĩnh vực đất đai, Quyết định 34/2026/QĐ-UBND (có hiệu lực từ 3/6/2026) tiếp tục cụ thể hóa phân cấp, ủy quyền với mục tiêu tăng chủ động cho cơ sở và rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục.

leftcenterrightdel
 Cán bộ phường Thành Sen chủ động hợp trong công vụ khi được phân cấp, phân quyền.

Các quy định về trình tự, thủ tục đất đai sau đó tiếp tục được chuẩn hóa nhằm bảo đảm thống nhất và thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp. Đất đai chính là một trong những điểm mà hiệu quả quản trị có quan hệ trực tiếp với tăng trưởng: Có mặt bằng thì dự án mới triển khai. Dự án triển khai thì vốn mới giải ngân, nhà máy mới hình thành, việc làm và nguồn thu mới xuất hiện.

Đại diện một nhà đầu tư đang triển khai dự án tại Khu kinh tế Vũng Áng cho biết: Doanh nghiệp quan tâm nhất là tính rõ ràng và thời gian. Nếu thủ tục được rút ngắn vài tuần hoặc mặt bằng được bàn giao sớm hơn vài tháng thì giá trị mang lại cho dự án là rất lớn. Do đó mong muốn việc phối hợp giữa địa phương với các sở chuyên ngành tiếp tục đồng bộ hơn, đặc biệt ở thủ tục đất đai, quy hoạch, xây dựng và hạ tầng kết nối. Với dự án lớn, một khâu chậm có thể kéo theo nhiều hạng mục khác.

leftcenterrightdel
 Một cuộc họp bàn GPMB tại phường Vũng Áng.

Nói về phân cấp, phân quyền cho cấp xã, phường, bà Trần Thị Thủy Nga, Phó Chủ tịch UBND phường Thành Sen cho biết, việc phân cấp, phân quyền cho cấp xã, phường là cần thiết, nhằm tăng cường trách nhiệm, tính chủ động cho cơ sở, để nâng cao năng lực quản lý nhà nước, phục vụ nhân dân tốt hơn.

Bộ máy mới trước sức ép của những “đại công trường”.

Khu kinh tế Vũng Áng là một phép thử điển hình: 33 dự án với tổng diện tích gần 6.000 ha cần mặt bằng; hơn 5.000 hộ dân liên quan đến quá trình di dời. Trong bối cảnh đó, chính quyền các xã, phường mới vừa phải ổn định tổ chức, vừa xử lý một khối lượng công việc khổng lồ.

Kết quả đến tháng 8/2026, 10 dự án đã hoàn thành giải phóng mặt bằng và 9 dự án được bàn giao một phần diện tích cho nhà đầu tư triển khai.

leftcenterrightdel
 Cán bộ phường Vũng Áng kiểm tra công tác GPMB, tái định cư.

Thực tế cho thấy, mỗi héc-ta mặt bằng được bàn giao không chỉ là một chỉ tiêu hành chính. Đằng sau đó là hàng loạt công việc: xác định nguồn gốc đất, kiểm kê tài sản, xây dựng phương án bồi thường, đối thoại, giải quyết kiến nghị và tổ chức tái định cư. Từ những công việc cụ thể đó, năng lực của chính quyền 2 cấp được chuyển hóa thành năng lực phát triển.

Trong một lần trò chuyện với Phóng viên báo Bảo vệ pháp luật, ông Trần Xuân Phượng - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Vũng Áng cho biết: Hiện trên địa bàn phường có số lượng lớn dự án GPMB và nhiều công trình trọng điểm cấp quốc gia. Do đó áp lực rất lớn, vì tiến độ của địa phương gắn trực tiếp với tiến độ của dự án, cũng như là một phần tiến độ của tỉnh… Một số việc khi được phân cấp rõ thì địa phương chủ động hơn, giảm và tiết kiệm thời gian hơn. Nhưng đổi lại, khối lượng và trách nhiệm đặt lên cán bộ phường lớn hơn...”

GRDP 12,79% và câu chuyện phía sau con số.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Hà Tĩnh chấp thuận chủ trương đầu tư 31 dự án trong nước và FDI. Tỉnh đồng thời triển khai các giải pháp đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và tháo gỡ vướng mắc về giải phóng mặt bằng.

Cùng thời gian này, nhiều dự án và không gian kinh tế lớn được thúc đẩy: KCN VSIP, Vinhomes Vũng Áng, mở rộng cụm công nghiệp Gia Lách, Nhà máy xe máy điện VinFast, các khu đô thị và dự án hạ tầng khác.

Đây chính là điểm cần nhìn nhận thận trọng nhưng rõ ràng: chính quyền 2 cấp không “tạo ra” tăng trưởng một cách độc lập, nhưng một bộ máy hiệu quả có thể làm giảm chi phí thời gian của tăng trưởng.

leftcenterrightdel
 Lễ khởi công dự án trọng điểm ở Hà Tĩnh.

Năm 2025, GRDP Hà Tĩnh tăng 8,78%. Sáu tháng đầu năm 2026, tốc độ tăng lên 12,79%. Khu vực công nghiệp - xây dựng tăng 27,51%, đóng góp 9,97 điểm phần trăm vào mức tăng chung.

Tổng thu ngân sách 6 tháng đầu năm 2026 ước đạt 11.932 tỷ đồng, bằng 63% dự toán HĐND tỉnh giao và tăng 8% so với cùng kỳ. Đến ngày 12/6, giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công đạt hơn 2.839 tỷ đồng.

Các chỉ số này đến từ tổng hợp nhiều động lực. Nhưng điểm đáng chú ý là chúng xuất hiện đúng trong giai đoạn Hà Tĩnh thực hiện một cuộc tái cấu trúc hành chính rất lớn. Điều đó chứng minh ít nhất một điều: bộ máy mới đã không trở thành lực cản đối với tăng trưởng. Bước tiếp theo khó hơn là biến nó thành một động lực.

Muốn vậy, phân cấp phải tiếp tục đi cùng năng lực; chuyển đổi số phải đi cùng tái cấu trúc quy trình; KPI phải đi cùng trách nhiệm cá nhân; còn cải cách thủ tục phải được đo bằng thời gian và chi phí thực tế mà người dân, doanh nghiệp tiết kiệm được.

Khi ấy, chính quyền sẽ trở thành một phần của “hạ tầng mềm” cho phát triển, bên cạnh đường cao tốc, cảng biển, khu công nghiệp và hạ tầng số.

Minh Châu