Ước mơ của hàng ngàn trẻ em vùng cao biên giới đang dần trở thành hiện thực

Đây cũng là những bước đi đầu tiên trong quá trình cụ thể hóa chủ trương tại Kết luận số 81-TB/TW của Bộ Chính trị về đầu tư xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại các xã biên giới đất liền.

Chủ trương lớn đang được cụ thể hóa ở vùng biên

Thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, tư duy giáo dục được xác định rõ theo hướng chuyển từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học, với quan điểm “Nhà trường là nền tảng, học sinh là trung tâm, thầy cô giáo là động lực”.

Trên tinh thần đó, Bộ Chính trị và Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ đạo ban hành Thông báo Kết luận số 81-TB/TW ngày 18/7/2025 về thống nhất chủ trương đầu tư xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại 248 xã biên giới đất liền.

Trong đó, xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, quan trọng nhằm nâng cao dân trí, chất lượng nguồn nhân lực, tạo nguồn cán bộ là người dân tộc địa phương nơi vùng sâu, vùng xa; góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào biên giới và củng cố quốc phòng, an ninh.

Trường nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Tam Lư đặt tại bản Làng, xã biên giới Tam Lư (Thanh Hoá) đang dần được hoàn thiện.

Ở Thanh Hóa, chủ trương ấy đang từng bước được đưa vào cuộc sống bằng những công trình cụ thể, những phương án và sự chuẩn bị cụ thể cho từng học sinh. Thực tế, ở nhiều bản làng, đến trường không đơn giản là bước qua cánh cổng trường. Đó là hành trình vượt núi, vượt dốc, đi qua những cung đường xa xôi, những ngày mưa rừng, những đoạn đường có thể sạt lở để tìm đến con chữ.

Điều kiện trong cuộc sống và học tập của học sinh nơi vùng sâu, vùng xa, biên giới còn nhiều hạn chế.

Bởi vậy, việc xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp, kết hợp mô hình nội trú, bán trú, có ý nghĩa đặc biệt. Không chỉ giải quyết bài toán đi lại, ăn ở, mô hình này còn tạo dựng môi trường học tập ổn định, liên tục, giúp học sinh được học tập, rèn luyện và phát triển toàn diện hơn.

Những ngày cuối tháng Tám ở mảnh đất biên cương Na Mèo đang trôi qua trong nhịp độ khẩn trương. Trên công trường, công nhân tranh thủ từng giờ. Trong nhà trường, cán bộ, giáo viên tính toán từng phòng học, từng chỗ ngủ, từng suất ăn. Ngoài bản làng, những người cha, người mẹ dõi theo ngày con được bước vào một ngôi trường mới. Mưa có thể đến bất chợt. Đường núi có thể còn nhiều đoạn khó đi. Công trình vẫn còn những phần việc phải hoàn thiện.

Trường PTNT Tiểu học và Trung học cơ sở Na Mèo thi công trong bối cảnh thời tiết diễn biến phức tạp.

Theo quyết định được công bố, Trường Tiểu học Na Mèo và Trường PTDT bán trú THCS Na Mèo được giải thể; đồng thời thành lập Trường PTNT Tiểu học và Trung học cơ sở Na Mèo trên cơ sở sắp xếp, hợp nhất hai đơn vị trường học hiện có. Việc thành lập trường là bước triển khai cụ thể chủ trương của Bộ Chính trị tại Thông báo Kết luận số 81-TB/TW. Chủ trương này mở ra cơ hội tập trung nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, đồng thời nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh nơi phên dậu Tổ quốc.

Năm học 2026-2027, Trường PTNT Tiểu học và Trung học cơ sở Na Mèo có 26 lớp, gồm 18 lớp tiểu học và 8 lớp THCS. Bậc tiểu học duy trì một điểm trường chính và 4 điểm trường lẻ; bậc THCS tổ chức tại một điểm trường.

Trong khi dự án chưa hoàn tất, để bảo đảm năm học mới diễn ra ổn định, nhà trường đã chủ động xây dựng phương án tổ chức dạy học, nội trú, bán trú tạm thời. Tất cả 26 lớp học được bố trí phòng học với bàn ghế, bảng, tivi và các thiết bị dạy học cần thiết.

"Vượt nắng thắng mưa", công trình Trường PTNT Tiểu học và Trung học cơ sở Na Mèo đã gần về đích.

Ông Phạm Văn Tiến, Trưởng phòng Điều hành dự án 3, đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp Thanh Hóa cho biết: Việc thi công trên công trường gặp nhiều khó khăn do địa bàn xa xôi, địa hình phức tạp. Nguồn vật liệu có thời điểm khan hiếm, nhân công địa phương thiếu; mặt bằng thi công chật hẹp khiến các hạng mục không thể triển khai đồng bộ.

“Việc thi công phải thực hiện theo từng công đoạn. Khi triển khai làm móng các khối nhà A, B đồng thời phải tính toán mặt bằng tập kết vật tư, vật liệu rồi mới tổ chức thi công các hạng mục tiếp theo như triển khai phần móng nhà bộ môn. Trong bối cảnh thời tiết tiếp tục diễn biến phức tạp, yêu cầu đẩy nhanh tiến độ càng trở nên cấp thiết. Hiện công trường đã tăng cường hơn 200 công nhân, có thời điểm khoảng 250 người tham gia thi công. Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp Thanh Hóa, Sở Xây dựng tỉnh Thanh Hoá cũng đã bố trí cán bộ trực thường xuyên tại điểm trường để bám sát công trường, phối hợp với nhà thầu, nhà trường và chính quyền địa phương tháo gỡ khó khăn phát sinh”, ông Tiến chia sẻ thêm.

Những ngôi trường của “ý Đảng, lòng dân”

Cách điểm trường chính hơn 20 km, Ché Lầu là một trong những bản vùng cao biên giới còn nhiều khó khăn của xã Na Mèo. Người Mông ở đây sống rải rác trên các sườn núi; đường vào bản quanh co, nhiều dốc cao, có đoạn bị sạt lở, mùa mưa đi lại càng vất vả. Năm học mới này, 43 học sinh của bản Ché Lầu sẽ được học tập trong ngôi trường mới. Với bà con, đó không chỉ là thêm một ngôi trường khang trang, mà còn là niềm vui khi con cháu mình có điều kiện học hành, ăn ở tốt hơn. 

Bản Ché Lầu, xã Na Mèo cách điểm trường chính hơn 20 km, đường xá đi lại khó khăn.

Ông Thao Văn Lâu, Trưởng bản Ché Lầu xúc động nói: “Trước đây, bà con mình chỉ mong các cháu có chỗ học tử tế, đi học đỡ vất vả. Nay Nhà nước đầu tư trường mới, có chỗ học, chỗ ăn, chỗ ở cho các cháu, bà con mừng lắm. Con cháu được học hành đầy đủ thì sau này mới có cái chữ, có cơ hội làm ăn, cuộc sống cũng sẽ tốt hơn”. Ông Lâu bảo, người dân trong bản ai cũng vui vì thấy Nhà nước quan tâm đến vùng cao, vùng đồng bào Mông. Bà con cảm ơn Đảng, Nhà nước nhiều lắm. Có trường mới, các cháu được học hành tốt hơn, bố mẹ cũng bớt lo. Bà con mình mừng và tin tưởng lắm.

Tại xã Yên Khương, một trong những xã biên giới vùng cao đặc biệt khó khăn của tỉnh Thanh Hóa, cơ sở hạ tầng giáo dục vẫn còn nhiều hạn chế. Một số điểm trường tạm, phòng học xuống cấp; nhiều học sinh phải đi bộ hàng cây số để đến lớp. Trong bối cảnh đó, việc khởi công Trường Phổ thông dân tộc nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Yên Khương tại bản Bôn mang ý nghĩa đặc biệt đối với thầy và trò nơi đây.

Khẩn trường thi công trên công trường Trường Nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Yên Khương .

Công trình có tổng diện tích khoảng 1,5 ha, trong đó khu đất hiện hữu 1,25 ha, phần mở rộng 0,25 ha, với tổng mức đầu tư 90 tỷ đồng. Trường được xây dựng theo quy mô 38 lớp, đáp ứng nhu cầu học tập của gần 1.000 học sinh trên địa bàn.

Giữa tiếng máy xúc rộn ràng trên công trường đang thi công, ông Hoàng Khắc Hạnh, Hiệu trưởng Trường Nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Yên Khương bày tỏ: “Công trình được kỳ vọng tạo bước đột phá trong điều kiện học tập, ăn ở, rèn luyện cho học sinh vùng biên, đồng thời trở thành điểm nhấn trong chiến lược phát triển giáo dục toàn diện ở khu vực miền núi còn nhiều khó khăn. Đến nay, các hạng mục của công trình đang dần hoàn thiện. Dự kiến, công trình sẽ được bàn giao đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng theo thiết kế để kịp đón học sinh trong năm học mới.  Đây là niềm vui vô cùng to lớn đối với giáo viên và các em học sinh vùng cao chúng tôi. Có trường mới, các em sẽ không còn phải học trong phòng tạm, thầy cô cũng yên tâm gắn bó với nghề hơn”…

Ông Hoàng Khắc Hạnh, Hiệu trưởng Trường Nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Yên Khương.

Những ngôi trường đang dần hoàn thiện, vì thế không chỉ là những công trình bằng bê tông, sắt thép. Đó còn là sự cụ thể hóa của một chủ trương lớn, là niềm tin của đồng bào vùng biên và là nơi gửi gắm ước mơ về một tương lai tốt đẹp hơn của hàng nghìn trẻ em vùng cao.