Theo VKSND khu vực 2, trong thời gian qua, chính quyền xã Yên Mô đã thường xuyên quan tâm, chủ động trong việc tổ chức quản lý nhà nước về đất đai nhưng quá trình thực hiện công tác quản lý vẫn còn để xảy ra sai phạm về việc lấn chiếm, xây dựng các công trình trên đất thuộc quyền quản lý của Nhà nước.
Đơn cử như: Vụ án dân sự về tranh chấp về đất đai giữa nguyên đơn là ông Đỗ Văn Hội (sinh năm 1962) và bị đơn là ông Phạm Văn Tuấn (sinh năm 1985); cùng địa chỉ tại tổ dân phố Yên Hạ 2, xã Yên Mô, tỉnh Ninh Bình. Theo đó, ông Hội khởi kiện yêu cầu ông Tuấn phải tháo dỡ công trình trên diện tích 102m² đất vườn tại thửa đất số 125, tờ bản đồ số 5 bản đồ địa chính thị trấn Yên Thịnh có địa chỉ tại tổ dân phố Yên Hạ 2, thị trấn Yên Thịnh, huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình (nay là thửa đất số 162, tờ bản đồ số 15 bản đồ địa chính xã Yên Mô) chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
    |
 |
| Xây dựng nhà, công trình trên một phần diện tích đất màu chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của hộ ông Phạm Văn Tuấn. |
Quá trình giải quyết, TAND huyện Yên Mô (nay là TAND khu vực 2 – Ninh Bình) tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ đối với thửa đất số 125 và các tài sản anh Tuấn đã xây dựng trên đất màu, cụ thể: Một phần quán café (kết hợp với nhà ở 1 tầng) có diện tích 24,6m²; Một phần nhà ở 2 tầng với diện tích 1,3m²; Lán tôn tiếp giáp đường xóm có diện tích 48,6m² và Một phần quán karaoke (Nhà ở 2 tầng).
Hay như đối với vụ án dân sự về tranh chấp về đất đai giữa nguyên đơn là ông Nguyễn Đình Cường(sinh năm 1959), địa chỉ tại thôn Trinh nữ 1, xã Yên Mô, tỉnh Ninh Bình và bị đơn là ông Vũ Khắc Tốn (sinh năm 1971), bà Phan Thị Lê, (sinh năm 1973); cùng địa chỉ tại thôn Trinh Nữ 3, xã Yên Mô, tỉnh Ninh Bình.
Theo nội dung vụ án, ông Cường nhận tặng cho quyền sử dụng đất của bà Vũ Thị Liên, ngày 28/6/2011 UBND huyện Yên Mô (cũ) cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 294, tờ bản đồ số 26, diện tích 186m² mang tên ông Nguyễn Đình Cường.
    |
 |
| Xây dựng lấn chiếm trên đất giao thông của hộ ông Nguyễn Đình Văn và hộ ông Vũ Khắc Tốn là hành vi bị nghiêm cấm. |
Tại Hợp đồng số 61/TC-QSDĐ ngày 14/5/2011 ông Vũ Khắc Tốn và bà Phan Thị Lê nhận tặng cho quyền sử dụng đất của ông Vũ Khắc Toa và bà Phạm Thị Dum, ngày 08/8/20211 UBND huyện Yên Mô cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BĐ 582657 đối với thửa đất 305, tờ bản đồ số 26, diện tích 180m² mang tên ông Vũ Khắc Tốn, bà Phan Thị Lê.
Ông Cường khởi kiện yêu cầu ông Tốn, bà Lê phải tháo dỡ tường bao trả cho ông Cường 4,2m² đất đã lấn chiếm tại thửa đất 305, tờ bản đồ số 26 bản đồ địa chính xã Yên Hoà, huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình (nay là xã Yên Mô, tỉnh Ninh Bình). Quá trình giải quyết TABD Khu vực 2 tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ xác định:
Thửa đất số 294, tờ bản đồ số 26, diện tích 186m² mang tên ông Nguyễn Đình Cường (nay là thửa đất số 94 tờ bản đồ số 93 bản đồ địa chính xã Yên Mô) một phần tài sản trên đất về phía Nam có phần tường bao, cổng sắt, mái tôn xây lấn vào đất thuộc đường giao thông với tổng diện tích 145,8m² nằm ngoài diện tích đất được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Thửa đất số 305, tờ bản đồ số 26 bản đồ địa chính xã Yên Hoà, huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình (nay là thửa đất số 305 tờ bản đồ số 93 bản đồ địa chính xã Yên Mô) một phần tài sản trên đất về phía Nam có phần tường bao, cổng sắt xây lấn vào đất thuộc đường giao thông với tổng diện tích 69,5m² nằm ngoài diện tích đất được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Theo VKSND khu vực 2, hành vi xây dựng nhà, công trình trên đất mầu chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của hộ ông Phạm Văn Tuấn và xây dựng lấn chiếm trên đất giao thông của hộ ông Nguyễn Đình Văn và hộ ông Vũ Khắc Tốn là hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực đất đai nhưng chính quyền địa phương không tiến hành kiểm tra, phát hiện vi phạm và xử lý nghiêm minh là chưa thực hiện đúng trách nhiệm quản lý Nhà nước về đất đai quy định tại Điều 22 và Điều 23 Luật Đất đai năm 2013.
Nguyên nhân của tình trạng vi phạm nêu trên là do công tác lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý của chính quyền cấp xã trong việc tuân thủ các quy định của pháp luật về đất đai, xây dựng chưa quyết liệt, có nơi còn buông lỏng; công tác kiểm tra, giám sát của chính quyền chưa đúng mức. Công tác thông tin, tuyên truyền, phổ biến các quy định pháp luật về quản lý, sử dụng đất chưa thường xuyên, hiệu quả.
Trao đổi với phóng viên Báo Bảo vệ pháp luật, đồng chí Đặng Xuân Tú, Phó Viện trưởng VKSND khu vực 2 cho biết: Để đảm bảo cho hoạt động đúng đắn trong công tác quản lý Nhà nước về sử dụng đất đai trên địa bàn xã, Viện trưởng VKSND khu vực 2 đã kiến nghị Chủ tịch UBND xã Yên Mô chỉ đạo thực hiện một số nội dung. Trong đó, chỉ đạo tổ chức kiểm điểm rút kinh nghiệm đối với những vi phạm, tồn tại nêu trên. Đồng thời, UBND xã cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, đánh giá việc chấp hành các quy định pháp luật về đất đai để kịp thời phát hiện và xử lý triệt để các vi phạm; có biện pháp chấn chỉnh nhằm nâng cao trách nhiệm về quản lý nhà nước về đất đai tại địa phương. Song song với đó, chính quyền địa phương cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về đất đai để nâng cao ý thức pháp luật trong Nhân dân.
Được biết, sau khi có Kiến nghị của Viện trưởng VKSND khu vực 2, UBND xã Yên Mô đã có văn bản phản hồi. Theo đó, UBND xã đã quán triệt nội dung văn bản kiến nghị của VKSND khu vực 2 đến lãnh đạo phòng Kinh tế, chuyên viên phụ trách đất đai của phòng; chỉ đạo tăng cường công tác quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn xã, theo phân cấp, phân quyền và theo quy định của pháp luật.
UBND xã Yên Mô cho rằng, những tồn tại, hạn chế nêu trên thuộc đơn vị cũ trước khi sáp nhập, UBND xã cũng đã chỉ đạo phòng Kinh tế rà soát, kiểm tra hồ sơ, sổ sách lưu trữ để làm rõ vấn đề, nếu phát hiện vi phạm sẽ xác định trách nhiệm cá nhân vi phạm để đưa ra đề xuất hướng giải quyết, xử lý dứt điểm và không để xảy ra vi phạm tương tự.
Theo UBND xã Yên Mô, tình trạng lấn chiếm, vi phạm đất đai diễn biến ngày càng phức tạp, nhiều vụ việc tranh chấp kéo dài từ thời kỳ trước và xử lý chưa triệt để, nên trong quá trình xem xét giải quyết gặp rất nhiều khó khăn. Do đó, UBND xã cần có thêm thời gian tiếp nhận lại hồ sơ và bố trí nhân lực để tập trung giải quyết trong những năm tiếp theo.