    |
 |
| Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì; Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh điều hành nội dung thảo luận. (Ảnh: CTTĐT Quốc hội). |
Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, ngày 10/8, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.
Chỉ được thu phí sau khi người lao động được bên nước ngoài tiếp nhận tuyển chọn
Góp ý về chuẩn bị nguồn lao động tại khoản 8 Điều 1, sửa đổi Điều 18, đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng) nhận thấy, dự thảo Luật đã bổ sung nguyên tắc chỉ được thu phí đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghề, ngoại ngữ sau khi người lao động được bên nước ngoài tiếp nhận tuyển chọn; đồng thời yêu cầu công khai thông tin chuẩn bị trên trang thông tin điện tử của doanh nghiệp và cập nhật cơ sở dữ liệu.
|
 |
| Đại biểu Dương Khắc Mai phát biểu thảo luận (Ảnh: CTTĐT Quốc hội). |
Tuy nhiên, ở điểm d khoản 2 Điều 18, văn bản ký giữa doanh nghiệp và người lao động hiện mới chỉ quy định ba nhóm nội dung chủ yếu: mức phí đào tạo, cam kết ưu tiên tuyển chọn và trách nhiệm khi người lao động không được tuyển chọn hoặc chấm dứt tham gia trước thời hạn.
Do đó, đại biểu Dương Khắc Mai đề nghị tiếp tục nghiên cứu để văn bản này phản ánh đầy đủ hơn những thông tin có ý nghĩa quyết định đối với người lao động gồm: thị trường bên tiếp nhận dự kiến, ngành nghề công việc, tiêu chuẩn tuyển chọn, thời gian dự kiến tuyển chọn, xuất cảnh, các khoản chi phí người lao động dự kiến phải chi trả và nguyên tắc xử lý hoàn trả chi phí trong trường hợp doanh nghiệp không ký hợp đồng cung ứng, chương trình dừng vì nguyên nhân khách quan hoặc người lao động không được tuyển chọn.
|
 |
| Các đại biểu tham dự Phiên họp (Ảnh: CTTĐT Quốc hội). |
“Đây chính là giai đoạn người lao động bỏ ra thời gian, công sức, thậm chí cơ hội việc làm hiện tại nhưng chưa chắc đã được xuất cảnh. Vì vậy, quyền và nghĩa vụ của hai bên càng cần được xác lập minh bạch ngay từ đầu”, đại biểu Dương Khắc Mai nhấn mạnh.
Cần luật hóa nguyên tắc hoàn trả tiền cho người lao động
Phát biểu thảo luận, đại biểu Dương Mạc Kiên (Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng) cho biết, tại phiên họp tổ, nhiều đại biểu đã đề nghị luật hóa nguyên tắc hoàn trả tiền cho người lao động khi không được tuyển chọn hoặc không xuất cảnh được mà không phải do lỗi của người lao động, kèm theo thời hạn hoàn trả cụ thể. Tuy nhiên báo cáo giải trình, tiếp thu lại chưa thỏa đáng về vấn đề quyền được trả lại tiền của người lao động ở giai đoạn chuẩn bị nguồn này.
|
 |
| Đại biểu Dương Mạc Kiên phát biểu thảo luận (Ảnh: CTTĐT Quốc hội). |
Do đó đại biểu đề nghị bổ sung ngay tại Khoản 2 Điều 18 của dự thảo nguyên tắc: Người lao động được hoàn trả toàn bộ các khoản tiền đã nộp trong thời gian do luật định (có thể là 30 ngày) khi không được bên nước ngoài tuyển chọn, không xuất cảnh được hoặc chương trình chấm dứt mà không do lỗi của người lao động. Hồ sơ, chứng từ, phương thức thanh toán giao Chính phủ quy định chi tiết.
Phải hoàn trả các khoản chi phí trong thời hạn cụ thể
Đồng tình việc bỏ cơ chế chấp thuận trước chuyển sang thông báo tại Điều 18 dự thảo Luật, tuy nhiên đại biểu Nguyễn Vũ Trung (Đoàn ĐBQH Thành phố Hồ Chí Minh) đề nghị quán triệt nguyên tắc: giảm tiền kiểm cho doanh nghiệp phải đi cùng với tăng minh bạch và bảo vệ người lao động.
|
 |
| Đại biểu Nguyễn Vũ Trung phát biểu thảo luận (Ảnh: CTTĐT Quốc hội). |
Đại biểu cũng nhận thấy dự thảo Luật đã có một bước tiến khi quy định chỉ được thu phí đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghề, ngoại ngữ sau khi người lao động được phía nước ngoài tuyển chọn. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị quy định rõ hơn ngay trong luật 3 nguyên tắc: không thu tiền tuyển dụng; không thể hiện thành tiền giữ chỗ hoặc đặt cọc; mọi khoản thu phải công khai, có chứng từ.
“Nếu không đưa được người lao động đi theo cam kết thì phải hoàn trả các khoản chi phí trong thời hạn cụ thể. Điều này rất quan trọng vì người chịu rủi ro lớn nhất thường không phải là doanh nghiệp mà chính là người lao động và gia đình của họ”, đại biểu Nguyễn Vũ Trung nhấn mạnh.
Tăng cường hỗ trợ người lao động khi làm việc ở nước ngoài
Về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp dịch vụ trong hỗ trợ pháp lý cho người lao động tại điểm e khoản 2 Điều 26, đại biểu Trần Thị Diệu Thúy (Đoàn ĐBQH Thành phố Hồ Chí Minh) cho rằng quy định chỉ tư vấn và hỗ trợ người lao động tiếp cận dịch vụ trợ giúp pháp lý khi bị lạm dụng, bạo lực hoặc phân biệt đối xử là chưa đầy đủ.
|
 |
| Đại biểu Trần Thị Diệu Thúy phát biểu thảo luận (Ảnh: CTTĐT Quốc hội). |
Lý giải cho quan điểm trên, đại biểu Trần Thị Diệu Thúy cho biết, trong thời gian làm việc ở nước ngoài, người lao động có thể cần hỗ trợ pháp lý trong nhiều trường hợp khác như: bị nợ lương, bị giữ giấy tờ, bị đơn phương chấm dứt hợp đồng, xảy ra tai nạn lao động hoặc phát sinh tranh chấp về quyền lợi theo hợp đồng. Đây là những trường hợp ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi nhưng không thuộc diện “lạm dụng hay bạo lực”.
Do đó, đại biểu đề nghị sửa quy định theo hướng: Doanh nghiệp có trách nhiệm tư vấn pháp luật và hỗ trợ người lao động tiếp cận dịch vụ trợ giúp pháp lý khi quyền, lợi ích hợp pháp của họ bị xâm phạm hoặc khi phát sinh tranh chấp cần hỗ trợ pháp lý.
Sẽ bảo vệ quyền lợi của người lao động ngay từ khi tư vấn trong nước
Thay mặt cho cơ quan chủ trì soạn thảo, phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, về trách nhiệm quản lý nhà nước, đây là mối quan tâm lớn của các đại biểu Quốc hội và thành viên Chính phủ. Cơ chế phối hợp để phòng ngừa rủi ro, bảo vệ quyền lợi của người lao động là rất quan trọng, không chỉ khi họ ở nước ngoài mà ngay từ khi tư vấn trong nước.
|
 |
| Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu (Ảnh: CTTĐT Quốc hội). |
Về trách nhiệm của địa phương, dự thảo luật sửa đổi lần này đã phân quyền cho Ủy ban nhân dân cấp xã nhiệm vụ tiếp nhận, giám sát công tác chuẩn bị nguồn trên địa bàn, đồng thời giao nhiệm vụ xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực này. Dự thảo luật cũng bổ sung quy định doanh nghiệp phải có người đại diện ở nước ngoài để kịp thời hỗ trợ, giải quyết các vấn đề phát sinh cho người lao động.
Tiếp thu các ý kiến đại biểu Quốc hội nêu, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Văn hóa và Xã hội, Ủy ban Pháp luật và Ủy ban Tư pháp của Quốc hội để tổng hợp, hoàn thiện dự thảo luật trình Quốc hội xem xét, quyết định…