Hàng trăm hồ sơ được “phù phép” để đủ điều kiện mua nhà ở xã hội: Ai chịu trách nhệm?

Hàng trăm hồ sơ mua nhà ở xã hội chưa hợp lệ?

Thanh tra TP Đồng Nai vừa ban hành Kết luận Thanh tra số 09/KL-TT về việc chấp hành quy định pháp luật trong công tác quản lý xây dựng và thực hiện chương trình phát triển nhà ở xã hội.

Theo kết luận, liên quan đến vấn đề nhà ở xã hội, Thanh tra TP Đồng Nai tiến hành thanh tra đối với 3 dự án gồm: Chung cư nhà ở xã hội thuộc dự án khu dân cư theo quy hoạch tại phường Long Thành, chủ đầu tư là Công ty cổ phần Long Thành Riverside; Dự án nhà ở xã hội thuộc khu dân cư Thái Thành - Thuận Lợi, chủ đầu tư là Công ty TNHH bất động sản Thuận Lợi Thái Thành; Dự án nhà ở xã hội tại khu đất 1,4ha phường Long Bình Tân, chủ đầu tư là Công ty cổ phần Chương Dương Homeland.

Thanh tra TP Đồng Nai đã tổ chức cuộc họp công bố Kết luận thanh tra số 09/KL-TT ngày 19/6/2026 của Chánh Thanh tra thành phố. (Ảnh: Thanh tra TP Đồng Nai).

Qua thanh tra đã phát hiện hàng trăm hồ sơ mua nhà ở xã hội có một số thông tin, tài liệu không đúng thực tế, không khớp với thông tin từ cơ quan thuế, hợp đồng lao động và bảo hiểm xã hội.   

Theo đó, tại Chung cư nhà ở xã hội thuộc dự án khu dân cư theo quy hoạch tại phường Long Thành, Thanh tra TP Đồng Nai phát hiện 107 hồ sơ có giấy xác nhận đối tượng và thu nhập do doanh nghiệp không phải nơi người đăng kí đang làm việc hoặc đóng bảo hiểm xã hội cấp.

Thanh tra xác định 151 trường hợp được doanh nghiệp xác nhận thu nhập nhưng cơ quan bảo hiểm xã hội không có dữ liệu tham gia bảo hiểm của các cá nhân này tại doanh nghiệp; 29 hồ sơ có mức thu nhập thực nhận bình quân năm 2025 cao hơn tiêu chuẩn được mua nhà ở xã hội, tức không thuộc đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ.

Thanh tra TP Đồng Nai chỉ rõ, có 19 doanh nghiệp khẳng định giấy xác nhận thu nhập trong hồ sơ mua nhà ở xã hội không phải do họ phát hành; 16 doanh nghiệp thừa nhận có kí xác nhận nhưng người được xác nhận thực tế không làm việc tại công ty; 16 doanh nghiệp xác nhận đối tượng, điều kiện thu nhập cho người mua nhưng thực tế người đó không tham gia bảo bảo hiểm xã hội tại doanh nghiệp.

Tại Dự án Chung cư nhà ở xã hội thuộc khu dân cư Thái Thành - Thuận Lợi, cơ quan thanh tra phát hiện có 76 đối tượng đăng ký mua được xác nhận thu nhập tại các doanh nghiệp nhưng không có thông tin tham gia bảo hiểm xã hội của đối tượng tại các doanh nghiệp đó.

Đoàn Thanh tra mời 16 doanh nghiệp xác nhận thu nhập cho 76 trường hợp trên để làm việc và ghi nhận, có 13 doanh nghiệp xác nhận đã ký giấy xác nhận đối tượng, điều kiện thu nhập cho 73 đối tượng đăng ký mua nhà ở xã hội, dù các đối tượng này không tham gia bảo hiểm xã hội tại doanh nghiệp…

Chuyển hồ sơ đến Cơ quan điều tra nếu có dấu hiệu tội phạm

Theo Thanh tra TP Đồng Nai, các tổ chức, doanh nghiệp mà đối tượng đó đang làm việc có dấu hiệu vi phạm khoản 1 Điều 168 Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14 và khoản 1 Điều 13, Điều 39 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 hoặc người đăng ký có thể đang đồng thời làm việc và tham gia bảo hiểm xã hội tại đơn vị, doanh nghiệp khác.

Dự án nhà ở xã hội tại phường Long Thành. (Ảnh: VH).

Đặc biệt, tại dự án chưng cư nhà ở xã hội thuộc khu dân cư theo quy hoạch tại xã Long Hưng do Công ty Cổ phần Chương Dương Homeland làm chủ đầu tư, doanh nghiệp này đã công khai thông tin dự án thiếu thời gian kết thúc nhận đơn đăng ký. Đồng thời, chủ đầu tư đã tự ý tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra và lập danh sách đối tượng dự kiến giải quyết mua nhà gửi về Sở Xây dựng chia làm nhiều lần khi dự án chưa kết thúc mở bán, vi phạm nghiêm trọng trình tự, thủ tục quy định tại Nghị định số 100/2024/NĐ-CP (được sửa đổi tại Nghị định số 54/2026/NĐ-CP).

Trách nhiệm lớn nhất trong việc này thuộc về Sở Xây dựng tỉnh Đồng Nai (nay là TP Đồng Nai) khi tiếp nhận các văn bản của chủ đầu tư nhưng buông lỏng công tác kiểm tra, giám sát, thiếu sâu sát trong hướng dẫn, không kịp thời phát hiện để xử lý sai phạm, chưa làm tròn trách nhiệm tham mưu giúp UBND tỉnh quản lý việc bán nhà ở xã hội.

Chánh Thanh tra TP Đồng Nai cũng khẳng định, trách nhiệm đối với các sai phạm, thiếu sót nêu trên thuộc về Lãnh đạo Sở Xây dựng tỉnh Bình Phước (cũ), Sở Giao thông Vận tải tỉnh Bình Phước (cũ), Sở Xây dựng tỉnh Bình Phước (sau hợp nhất), Sở Xây dựng tỉnh Đồng Nai (cũ), Sở Giao thông Vận tải tỉnh Đồng Nai (cũ), Sở Xây dựng tỉnh Đồng Nai sau hợp nhất cùng các phòng ban chuyên môn, các chủ đầu tư và cá nhân liên quan trực tiếp qua các thời kỳ.

Thanh tra TP Đồng Nai kiến nghị Chủ tịch UBND TP Đồng Nai chỉ đạo Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan cùng chủ đầu tư 3 dự án trên tiến hành kiểm tra, rà soát đối với các hồ sơ vi phạm.

Đối với chủ đầu tư, yêu cầu chủ động phối hợp Sở Xây dựng để kịp thời xử lý các hồ sơ mua nhà ở xã hội có thông tin, tài liệu về nơi lao động, làm việc tham gia bảo hiểm xã hội và điều kiện thu nhập không đúng thực tế, không khớp với thông tin do cơ quan thuế và bảo hiểm xã hội cung cấp cho đoàn thanh tra.

Quá trình tổ chức thực hiện nếu phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật về hình sự thì chuyển hồ sơ đến cơ quan điều tra để điều tra, xử lý theo quy định.