Kết luận thanh tra đã chỉ ra hàng loạt thiếu sót, vi phạm kéo dài từ công tác nghiệm thu công trình, cấp chứng chỉ hành nghề cho đến những bất cập trong việc xét duyệt đối tượng mua nhà ở xã hội.
Buông lỏng quản lý chất lượng công trình
Theo kết luận thanh tra, trong giai đoạn từ năm 2022 đến năm 2025, công tác kiểm tra nghiệm thu hoàn thành công trình, hạng mục công trình trên địa bàn đã bộc lộ nhiều sơ hở và vi phạm hành chính. Đáng chú ý, công tác phối hợp cung cấp thông tin, hồ sơ tài liệu của Sở Xây dựng liên quan đến nội dung thanh tra còn chậm trễ, chưa bảo đảm thời gian và nội dung theo yêu cầu, làm ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ của Đoàn thanh tra. Việc này đã vi phạm khoản 2 Điều 41 Luật Thanh tra số 84/2025/QH15.
    |
 |
| Dự án nhà ở xã hội tại phường Long Thành. (Ảnh: VH) |
Qua kiểm tra xác suất đối với 20 hồ sơ hoàn thành công trình, cơ quan thanh tra phát hiện có tới 49 dự án, công trình mà các cơ quan chuyên môn (bao gồm Sở Giao thông Vận tải tỉnh Bình Phước cũ, Sở Xây dựng tỉnh Bình Phước sau hợp nhất, Sở Xây dựng tỉnh Đồng Nai cũ, Sở Giao thông Vận tải tỉnh Đồng Nai cũ và Sở Xây dựng tỉnh Đồng Nai sau hợp nhất ngày 1/7/2025) ban hành văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu của chủ đầu tư quá thời hạn quy định tại Nghị định số 06/2021/NĐ-CP của Chính phủ. Trong số đó, có một dự án chưa hề có văn bản thông báo kết quả kiểm tra công tác nghiệm thu.
Sở Giao thông Vận tải tỉnh Bình Phước (cũ) và Sở Xây dựng tỉnh Bình Phước (sau hợp nhất) không thực hiện tiếp nhận hồ sơ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công, dẫn đến giảm sự minh bạch, khó theo dõi, giám sát tiến độ và gây ra sự chậm trễ kéo dài. Nhiều hồ sơ hoàn thành công trình không có tài liệu chứng minh việc tiếp nhận trực tiếp từ chủ đầu tư. Ngoài ra, có 3 dự án sau khi nhận thông báo khởi công, cơ quan quản lý đã “quên” không thông báo kế hoạch và không tổ chức kiểm tra trong quá trình thi công theo quy định.
Bên cạnh đó, qua kiểm tra 20 hồ sơ, có 8 dự án sai phạm về công tác khảo sát, thiết kế và 14 dự án chủ đầu tư cùng nhà thầu thi công, tư vấn giám sát vi phạm về quản lý chất lượng (nhật ký công trình không ghi thiết bị, nhân công; thiếu thí nghiệm vật liệu đầu vào...). Dù sai phạm rõ ràng nhưng các cơ quan chuyên môn khi kiểm tra nghiệm thu đã không phát hiện để xử lý hoặc kiến nghị xử lý theo thẩm quyền.
Trong giai đoạn 2022 - 2025, Sở Xây dựng đã cấp tổng cộng 4.591 chứng chỉ (bao gồm 3.268 chứng chỉ hành nghề cá nhân và 1.323 chứng chỉ năng lực tổ chức). Tiến hành kiểm tra xác suất 35 hồ sơ, Thanh tra TP Đồng Nai phát hiện nhiều thiếu sót trong công tác quản lý.
Cụ thể, trong năm 2024, Sở Xây dựng tỉnh Bình Phước (cũ) đã không ban hành kế hoạch sát hạch định kỳ hàng tháng hoặc đột xuất theo quy định tại khoản 2 Điều 77 Nghị định 15/2021/NĐ-CP. Đáng lưu ý, trường hợp Công ty TNHH MTV Thiên Nhật Quang đang tạm ngừng kinh doanh nhưng vẫn được xác nhận năng lực, hoặc có tổ chức xác nhận khống cho cá nhân không tham gia làm việc thực tế để đề nghị cấp chứng chỉ, gây ảnh hưởng đến tính nghiêm minh trong quản lý hoạt động xây dựng.
Xác nhận sai đối tượng nhà ở xã hội
Liên quan đến chương trình phát triển nhà ở xã hội (NOXH) giai đoạn 2021 - 2025, Thanh tra TP Đồng Nai đã làm rõ nhiều bất cập tại 3 dự án đang triển khai trên địa bàn. Kết quả xác minh cho thấy có hiện tượng người dân kê khai, tổ chức xác nhận về đối tượng và điều kiện thu nhập không đúng với thực tế để trục lợi chính sách mua nhà ở xã hội.
Tại dự án chưng cư nhà ở xã hội thuộc khu dân cư theo quy hoạch tại xã Long Hưng do Công ty Cổ phần Chương Dương Homeland làm chủ đầu tư, doanh nghiệp này đã công khai thông tin dự án thiếu thời gian kết thúc nhận đơn đăng ký. Đồng thời, chủ đầu tư đã tự ý tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra và lập danh sách đối tượng dự kiến giải quyết mua nhà gửi về Sở Xây dựng chia làm nhiều lần khi dự án chưa kết thúc mở bán, vi phạm nghiêm trọng trình tự, thủ tục quy định tại Nghị định số 100/2024/NĐ-CP (được sửa đổi tại Nghị định số 54/2026/NĐ-CP).
Trách nhiệm lớn nhất trong việc này thuộc về Sở Xây dựng tỉnh Đồng Nai (nay là TP Đồng Nai) khi tiếp nhận các văn bản của chủ đầu tư nhưng buông lỏng công tác kiểm tra, giám sát, thiếu sâu sát trong hướng dẫn, không kịp thời phát hiện để xử lý sai phạm, chưa làm tròn trách nhiệm tham mưu giúp UBND tỉnh quản lý việc bán nhà ở xã hội.
Chánh Thanh tra TP Đồng Nai khẳng định, trách nhiệm đối với các sai phạm, thiếu sót nêu trên thuộc về Lãnh đạo Sở Xây dựng tỉnh Bình Phước (cũ), Sở Giao thông Vận tải tỉnh Bình Phước (cũ), Sở Xây dựng tỉnh Bình Phước (sau hợp nhất), Sở Xây dựng tỉnh Đồng Nai (cũ), Sở Giao thông Vận tải tỉnh Đồng Nai (cũ), Sở Xây dựng tỉnh Đồng Nai sau hợp nhất cùng các phòng ban chuyên môn, các chủ đầu tư và cá nhân liên quan trực tiếp qua các thời kỳ.
Thanh tra TP Đồng Nai kiến nghị Chủ tịch UBND TP Đồng Nai xem xét, chỉ đạo; đồng thời yêu cầu các tổ chức, cá nhân có liên quan phải nghiêm túc kiểm điểm, xử lý trách nhiệm và khẩn trương thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả, báo cáo kết quả thực hiện kết luận về Thanh tra thành phố theo đúng quy định pháp luật.