VKSND khu vực 11, TP Hồ Chí Minh thắng kiện vụ án dân sự công ích, thu hồi hơn 358 triệu đồng

Hình ảnh tại phiên tòa.

Thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội, VKSND khu vực 11, TP Hồ Chí Minh đã xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ và thực hiện quyền khởi kiện vụ án dân sự nhằm thu hồi tài sản nhà nước.

Vụ án sau đó được Tòa án đưa ra xét xử và chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của Viện kiểm sát, đánh dấu kết quả bước đầu trong triển khai cơ chế khởi kiện dân sự công ích tại đơn vị.

Theo nội dung vụ việc, trước đây UBND huyện Côn Đảo, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) đã chi trả 358.000.800 đồng cho hộ ông Nguyễn Xuân Hương theo bản án hành chính phúc thẩm. Tuy nhiên, ngày 12/4/2023, Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao ban hành Quyết định giám đốc thẩm số 05/2023/HC-GĐT, hủy bản án hành chính phúc thẩm và giữ nguyên bản án hành chính sơ thẩm, không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Hương.

Sau khi quyết định giám đốc thẩm được ban hành, căn cứ pháp lý của việc chi trả khoản tiền nêu trên không còn. Cơ quan có thẩm quyền đã yêu cầu hoàn trả số tiền đã nhận nhằm bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, song khoản tiền này vẫn chưa được thu hồi.

Trước tình hình trên, VKSND khu vực 11 tiến hành xác minh vụ việc, lấy lời khai của bà Nguyễn Thị Sửu, vợ ông Hương; đồng thời ban hành kiến nghị UBND đặc khu Côn Đảo khởi kiện để thu hồi khoản tiền đã chi trả, hoàn trả ngân sách nhà nước.

Sau khi UBND có văn bản đề nghị hỗ trợ khởi kiện, ngày 17/7/2026, VKSND khu vực 11 ban hành Quyết định khởi kiện số 286/QĐ-VKS, yêu cầu hoàn trả 358.000.800 đồng vào ngân sách nhà nước.

Tại phiên tòa, bị đơn vắng mặt. Ông Tài, người tham gia tố tụng có mặt tại phiên tòa, không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của Viện kiểm sát. Ông cho rằng sau khi cha mình là ông Nguyễn Xuân Hương qua đời, các con không được hưởng di sản và cũng không được chia khoản tiền bồi thường nên không đồng ý với việc phải thực hiện nghĩa vụ hoàn trả số tiền nêu trên.

Tham gia tranh tụng tại phiên tòa, đại diện VKSND khu vực 11 phân tích nguồn gốc, mục đích sử dụng khoản tiền và căn cứ xác định nghĩa vụ hoàn trả. Theo đó, số tiền bồi thường được chi trả cho hộ ông Hương, gồm ông Hương và bà Sửu. Tại thời điểm nhận tiền, cả hai đều đã cao tuổi, không có nguồn thu nhập khác nên khoản tiền được sử dụng cho sinh hoạt gia đình. Nội dung này phù hợp với lời khai của bà Sửu.

Căn cứ Điều 27, Điều 37 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 và Điều 579 Bộ luật Dân sự, đại diện Viện kiểm sát xác định khoản tiền đã nhận là tài sản chung của vợ chồng, từ đó làm phát sinh nghĩa vụ chung phải hoàn trả khi căn cứ pháp lý của việc chi trả không còn. Trên cơ sở các lập luận và căn cứ pháp luật được trình bày tại phiên tòa, Hội đồng xét xử chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của Viện kiểm sát.

Đây là vụ án dân sự công ích đầu tiên được đưa ra xét xử tại VKSND khu vực 11, TP Hồ Chí Minh, đánh dấu bước triển khai cụ thể Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội tại đơn vị.

Kết quả giải quyết vụ án cho thấy vai trò chủ động của Viện kiểm sát trong phát hiện, xác minh và thực hiện quyền khởi kiện nhằm bảo vệ lợi ích công, góp phần nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản nhà nước và bảo đảm việc quản lý, sử dụng ngân sách đúng quy định pháp luật.