VKSND Khu vực 10 Đồng Tháp: Không để người yếu thế bị bỏ lại phía sau

Vừa qua, thông qua công tác nắm bắt tình hình dư luận xã hội tại địa phương, VKSND Khu vực 10 đã phát hiện và tiến hành xác minh một vụ việc liên quan đến một cụ bà cao tuổi, bị mù lòa, thường xuyên ngồi xin tiền nhiều giờ ngoài trời tại địa bàn xã TM.

Qua xác minh ban đầu, xác định cụ bà sinh năm 1948, quê tỉnh Cà Mau, hiện đang thuê trọ và sinh sống cùng người thân tại địa phương. Theo ghi nhận, hằng ngày cụ được đưa đến nhiều khu vực đông người để ngồi xin tiền trong điều kiện thời tiết nắng nóng kéo dài, ảnh hưởng đến sức khỏe, điều kiện sinh hoạt và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Đến chiều tối, cụ mới được đưa về nơi ở.

Cụ bà Ng T.A.

Đáng chú ý, theo thông tin bước đầu thu thập được, chế độ bảo trợ dành cho người cao tuổi và người khuyết tật mà cụ từng được hưởng trước đây đã không còn được nhận trong thời gian gần đây. Từ kết quả xác minh, VKSND Khu vực 10 đã ban hành kiến nghị gửi Ủy ban nhân dân xã TM đề nghị kiểm tra, làm rõ toàn diện vụ việc; xác định trách nhiệm của các cá nhân liên quan trong việc chăm sóc, phụng dưỡng người cao tuổi;

Đồng thời xem xét có hay không dấu hiệu lợi dụng người cao tuổi, người khuyết tật để trục lợi hoặc vi phạm nghĩa vụ chăm sóc theo quy định của pháp luật. Đây không chỉ là hoạt động nghiệp vụ đơn thuần mà còn thể hiện rõ định hướng tăng cường bảo vệ quyền con người, quyền công dân, nhất là đối với những nhóm yếu thế trong xã hội.

Pháp luật hiện hành đã có quy định cụ thể về vấn đề này. Điều 9 Luật Người cao tuổi năm 2009 nghiêm cấm hành vi không thực hiện nghĩa vụ phụng dưỡng, lợi dụng việc chăm sóc người cao tuổi để vụ lợi hoặc ép buộc người cao tuổi thực hiện những việc trái quy định pháp luật. Đồng thời, Điều 14 Luật Người khuyết tật năm 2010 cũng nghiêm cấm hành vi lợi dụng người khuyết tật nhằm mục đích trục lợi hoặc không thực hiện đầy đủ trách nhiệm chăm sóc theo quy định.

Nhìn rộng hơn, vụ việc đặt ra yêu cầu cần tiếp cận dưới góc độ pháp lý và trách nhiệm xã hội thay vì chỉ dừng lại ở sự cảm thông hay hỗ trợ mang tính nhân đạo. Trong bối cảnh quyền con người ngày càng được đặt ở vị trí trung tâm của hoạt động tư pháp, việc chủ động phát hiện, xác minh và áp dụng các biện pháp pháp lý phù hợp ngay từ khi xuất hiện dấu hiệu vi phạm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Từ thực tiễn tại VKSND Khu vực 10 Đồng Tháp có thể thấy tinh thần của Nghị quyết số 205/2025/QH15 đang từng bước được hiện thực hóa bằng những hành động cụ thể: không chờ người yếu thế tự tìm đến cơ quan nhà nước; không chờ phát sinh tranh chấp; không chờ hậu quả xảy ra mới can thiệp mà chủ động tiếp cận thông tin để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.

Trong bối cảnh già hóa dân số và các vấn đề xã hội ngày càng phức tạp, người cao tuổi, người khuyết tật và các nhóm dễ bị tổn thương cần nhiều hơn sự vào cuộc trách nhiệm, kịp thời và hiệu quả của các cơ quan có thẩm quyền. Đôi khi, bảo vệ quyền con người không bắt đầu từ những hồ sơ dày hay những phiên tòa lớn, mà bắt đầu từ việc không để một người yếu thế tiếp tục bị bỏ quên giữa đời sống xã hội.