Không để “khoảng trống” trong thu hồi tiền cho Nhà nước

Trong quá trình thực hành quyền công tố, kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong điều tra, truy tố, xét xử vụ án N.T.L. (SN 1993, trú tại xã Dliê Ya, tỉnh Đắk Lắk), VKSND khu vực 10 (tỉnh Đắk Lắk) không chỉ tập trung làm rõ hành vi phạm tội mà còn chú trọng đến việc xác định, xử lý các khoản tiền có liên quan đến vụ án, bảo đảm quyền và lợi ích của Nhà nước được khôi phục đầy đủ.

leftcenterrightdel
Lãnh đạo VKSND khu vực 10 và cơ quan THADS làm việc với bà N.T.L.

Theo nội dung bản án, bà N.T.L. bị khởi tố, điều tra về hành vi “Trốn thuế”. Trong quá trình kiểm sát điều tra, nhận thức rõ việc xử lý đầy đủ các khoản tiền liên quan đến hành vi phạm tội có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm hiệu quả của hoạt động tố tụng và thu hồi tài sản cho Nhà nước, VKSND khu vực 10 đã chủ động đôn đốc, yêu cầu bà L. thực hiện nghĩa vụ nộp khoản tiền phải sung công quỹ Nhà nước.

Kết quả, 1.101.057.000 đồng đã được bà L. nộp sung công quỹ Nhà nước ngay trong quá trình giải quyết vụ án ở giai đoạn điều tra, dưới sự đôn đốc, yêu cầu của Viện kiểm sát và Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Đắk Lắk.

Có thể nói, đây là một trong những cách làm hiệu quả của VKSND khu vực 10. Thay vì chỉ chờ đến khi bản án có hiệu lực mới đặt vấn đề thu hồi tiền, tài sản, Viện kiểm sát đã chủ động ngay từ giai đoạn điều tra, góp phần bảo đảm khoản tiền liên quan được thu hồi sớm, hạn chế nguy cơ phát sinh khó khăn trong quá trình thi hành án về sau.

"Nối" thông tin từ hồ sơ vụ án đến thi hành án 

Trước đó, ngày 7/7/2026, TAND khu vực 10 xét xử và tuyên Bản án hình sự sơ thẩm số 37/2026/HS-ST, xử phạt N.T.L. 1,6 tỉ đồng về tội “Trốn thuế” theo khoản 3 Điều 200 Bộ luật Hình sự. Đồng thời, buộc bị cáo phải chịu 200.000 đồng án phí hình sự sơ thẩm.

Sau khi bản án có hiệu lực pháp luật, ngày 24/8/2026, cơ quan THADS ban hành Quyết định thi hành án chủ động số 19080/QĐ-THADS đối với các khoản nghĩa vụ mà N.T.L. phải thực hiện.

Trong quá trình thực hiện chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật, VKSND khu vực 10 tiếp tục chủ động rà soát, kết nối các thông tin có liên quan đến điều kiện thi hành án của người phải thi hành án. Qua đó, Viện kiểm sát xác định bà L. có tài khoản số 26446951 mở tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Á Châu (ACB), Phòng giao dịch Buôn Hồ, được mở ngày 29/6/2026, với số dư khoảng 2 tỉ đồng.

Nhận thấy đây là thông tin trực tiếp liên quan đến điều kiện thi hành án, VKSND khu vực 10 đã kịp thời cung cấp cho cơ quan THADS để kiểm tra, xác minh và tổ chức thi hành theo thẩm quyền.

Ngày 24/8/2026, VKSND khu vực 10 ban hành công văn yêu cầu thi hành án, gửi Phòng THADS khu vực 10 (tỉnh Đắk Lắk), thông tin về tài khoản và số dư của bà L. Đồng thời, đề nghị kiểm tra, xác minh và tổ chức thi hành theo quy định pháp luật. Kèm theo công văn là xác nhận số dư của Ngân hàng TMCP Á Châu – Phòng giao dịch Buôn Hồ.

Đáng chú ý trong quá trình phối hợp giữa VKSND khu vực 10 và cơ quan THADS là việc tăng cường ứng dụng chuyển đổi số trong trao đổi, cung cấp và chuyển giao thông tin, tài liệu phục vụ công tác. Thay vì phải chờ đợi việc chuyển giao hồ sơ, tài liệu theo phương thức truyền thống, những thông tin cần thiết phục vụ việc xác minh điều kiện thi hành án và tổ chức thi hành được trao đổi, chuyển giao trên môi trường số cùng với các tài liệu điện tử có liên quan.

Từ đó, góp phần giúp rút ngắn thời gian giao nhận thông tin, giảm thời gian chờ đợi giữa các khâu công tác, tạo điều kiện để cơ quan THADS nhanh chóng tiếp cận thông tin về tài sản, tài khoản của người phải thi hành án và chủ động thực hiện các bước xác minh, xử lý theo quy định.

Đối với vụ việc bà L., thông tin về tài khoản và số dư khoảng 2 tỉ đồng cùng tài liệu xác nhận của ngân hàng đã được VKSND khu vực 10 chủ động cung cấp cho cơ quan THADS ngay sau khi có quyết định thi hành án. Qua đó, thông tin từ hoạt động kiểm sát được chuyển hóa nhanh chóng thành dữ liệu phục vụ trực tiếp cho công tác tổ chức thi hành án vì vậy không chỉ là thay đổi phương thức trao đổi văn bản, mà còn trở thành công cụ hỗ trợ thực hiện “thông khâu”. Qua đó, giúp thông tin từ giai đoạn thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra được tiếp tục khai thác, cập nhật và sử dụng hiệu quả trong giai đoạn thi hành án dân sự.

Không dừng ở việc cung cấp thông tin cho cơ quan THADS, VKSND khu vực 10 tiếp tục phối hợp làm việc, giải thích, đôn đốc người phải thi hành án thực hiện nghĩa vụ. Tại buổi làm việc giữa VKSND khu vực 10, Phòng THADS khu vực 10 và bà N.T.L., Viện kiểm sát đã giải thích cho người phải thi hành án nhận thức rõ quyền, nghĩa vụ theo quy định pháp luật; yêu cầu chấp hành đầy đủ các nghĩa vụ được bản án có hiệu lực pháp luật tuyên.

Ngay trong buổi làm việc, bà L. xác nhận đang có tài khoản tại ACB với số dư khoảng 2 tỉ đồng và nhận thức đây là nguồn tài sản có khả năng bảo đảm thực hiện nghĩa vụ thi hành án. Bà L. cam kết thực hiện đầy đủ 1,6 tỉ đồng tiền phạt và 200.000 đồng án phí hình sự sơ thẩm, đồng thời kê khai trung thực về tài sản, tài khoản, thu nhập và điều kiện thi hành án; không che giấu, tẩu tán tài sản hoặc thực hiện hành vi nhằm trốn tránh nghĩa vụ.

Kết quả, theo Thông báo số 4329 ngày 26/8/2026 của cơ quan THADS, bà L. đã chấp hành xong hơn 2,7 tỉ đồng gồm khoản án phí hình sự sơ thẩm 200.000 đồng, tiền phạt 1,6 tỉ đồng và khoản 1.101.057.000 đồng sung công quỹ Nhà nước theo bản án và quyết định thi hành án.

Qua vụ việc có thể thấy, “thông khâu” không chỉ là sự liên thông về nghiệp vụ mà còn là sự liên thông về thông tin và dữ liệu. Khi thông tin được xác định sớm, chuyển giao kịp thời và được cơ quan có thẩm quyền khai thác hiệu quả, khoảng thời gian từ khi bản án có hiệu lực đến khi nghĩa vụ được thực hiện sẽ được rút ngắn.

Từ thực tiễn trên, VKSND khu vực 10 tiếp tục xác định việc chủ động nắm bắt thông tin, ứng dụng chuyển đổi số, tăng cường phối hợp với cơ quan THADS và kiểm sát chặt chẽ điều kiện, kết quả thi hành án là những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng công tác kiểm sát thi hành án dân sự. Từ đó, góp phần bảo đảm bản án, quyết định của Tòa án không chỉ được tuyên đúng pháp luật mà còn được thực thi đầy đủ, kịp thời trên thực tế, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, đồng thời tăng nguồn thu cho ngân sách Nhà nước.

Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về việc “Thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công” có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và được thực hiện trong 3 năm tại các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ, Quảng Ninh và Đắk Lắk.

Nghị quyết xác định rõ hai nhóm đối tượng trọng tâm mà VKSND được trao quyền khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ, gồm: Nhóm dễ bị tổn thương: Trẻ em; Người cao tuổi; Người khuyết tật; Phụ nữ mang thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi; Người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và người mất năng lực hành vi dân sự; Người dân tộc thiểu số cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Nhóm lợi ích công cần được bảo vệ: Đầu tư công; Đất đai, tài nguyên, tài sản công khác; Môi trường, hệ sinh thái; Di sản văn hóa; An toàn thực phẩm, dược phẩm; Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Các bài viết liên quan Nghị quyết 205 được đăng tải tại: https://baovephapluat.vn/vien-kiem-sat-nhan-dan-bao-ve-loi-ich-cong-nguoi-yeu-the


Giản Chung – Ngọc Huyền - Nguyễn Chính