Từ Nghị quyết số 205 đến hơn 53,9 tỉ đồng chậm đóng bảo hiểm xã hội được thu hồi

Toàn cảnh buổi làm việc trực tiếp tại BHXH cơ sở Tân Sơn Hòa.

Thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội, VKSND khu vực 4, TP Hồ Chí Minh vừa phối hợp BHXH cơ sở Tân Sơn Hòa tổ chức làm việc trực tiếp với các doanh nghiệp đang chậm đóng BHXH, BHYT trên địa bàn; đồng thời tuyên truyền chính sách bảo hiểm, nội dung Nghị quyết 205 và đối thoại với doanh nghiệp.

Hoạt động nhằm tăng cường phối hợp liên ngành trong bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động, bảo đảm an sinh xã hội, đồng thời triển khai chủ trương thí điểm Viện kiểm sát khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể thuộc nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công.

Tham dự buổi làm việc có đồng chí Đào Công Lữ, Phó Viện trưởng VKSND khu vực 4 cùng các Kiểm sát viên của đơn vị; đại diện cơ quan BHXH và các doanh nghiệp trên địa bàn.

Tại buổi làm việc, lãnh đạo VKSND Khu vực 4 phổ biến những nội dung trọng tâm của Nghị quyết số 205/2025/QH15, trong đó tập trung vào cơ chế thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự nhằm bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công.

Gắn việc tuyên truyền Nghị quyết với vấn đề đang đặt ra tại các doanh nghiệp, đại diện VKSND khu vực 4, đồng thời phân tích nghĩa vụ, trách nhiệm của người sử dụng lao động trong việc đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) cho người lao động, cũng như những hậu quả pháp lý có thể phát sinh khi chậm đóng kéo dài hoặc cố tình trốn tránh nghĩa vụ.

Về phía cơ quan BHXH, lãnh đạo BHXH cơ sở Tân Sơn Hòa thông tin cụ thể tình hình chậm đóng của từng doanh nghiệp. Đại diện cơ quan BHXH cũng phổ biến những quy định pháp luật mới về xử phạt vi phạm hành chính, trong đó có Nghị định số 90/2026/NĐ-CP trong lĩnh vực y tế và Nghị định số 283/2026/NĐ-CP trong lĩnh vực lao động, BHXH.

Điểm đáng chú ý là kết quả bước đầu từ quá trình phối hợp giữa VKSND Khu vực 4 với các đơn vị BHXH cơ sở có nhiều kết quả khả quan. Theo báo cáo của BHXH cơ sở Tân Sơn Hòa, từ khi phối hợp tuyên truyền Nghị quyết số 205/2025/QH15 và ký kết Quy chế phối hợp giữa VKSND khu vực 4 với BHXH các cơ sở, số tiền chậm đóng BHXH được thu hồi từ các doanh nghiệp chậm đóng kéo dài đã đạt 53.926.398.112 đồng.

Con số hơn 53,9 tỉ đồng cho thấy hiệu quả bước đầu khi việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật được gắn với rà soát từng trường hợp cụ thể và trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ của doanh nghiệp, khi thay vì chỉ dừng lại ở việc phổ biến các quy định, tại buổi làm việc, Kiểm sát viên VKSND khu vực 4 trực tiếp trao đổi với đại diện từng doanh nghiệp. Qua đó, nguyên nhân dẫn đến tình trạng chậm đóng được làm rõ, thời gian khắc phục được trao đổi, thống nhất. Các đơn vị cũng lập biên bản ghi nhận cam kết của doanh nghiệp về việc xử lý số tiền BHXH còn chậm đóng.

Kiểm sát viên VKSND khu vực 4 làm việc cùng các doanh nghiệp.

Cách làm này tạo điều kiện để cơ quan chức năng vừa nắm cụ thể tình hình của từng doanh nghiệp, vừa giúp doanh nghiệp nhận thức rõ hơn trách nhiệm pháp lý đối với nghĩa vụ BHXH, BHYT và quyền lợi của người lao động. Đối với người lao động, việc doanh nghiệp chậm đóng BHXH, BHYT không đơn thuần là một khoản nghĩa vụ tài chính chưa được thực hiện. Tình trạng này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến việc thụ hưởng các chế độ, chính sách bảo hiểm theo quy định.

Vì vậy, việc Viện kiểm sát và cơ quan BHXH chủ động phối hợp rà soát, làm việc với các doanh nghiệp còn chậm đóng cũng là một trong những cách tiếp cận từ thực tiễn để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động.

Ở góc độ triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15, kết quả trên còn cho thấy việc thực hiện nhiệm vụ mới của Viện kiểm sát không nhất thiết bắt đầu bằng một vụ khởi kiện mà trước khi sử dụng đến biện pháp tố tụng, việc trao đổi thông tin, rà soát, xác minh, tuyên truyền, vận động và yêu cầu các chủ thể có trách nhiệm tự khắc phục vi phạm có thể tạo ra những chuyển biến ngay từ cơ sở.

Thực tế hơn 53,9 tỉ đồng tiền chậm đóng BHXH được thu hồi là kết quả cụ thể cho quá trình phối hợp giữa các đơn vị. Quan trọng hơn, phía sau số tiền được thu hồi là nghĩa vụ của doanh nghiệp đối với người lao động từng bước được thực hiện.

Trong thời gian tới, VKSND Khu vực 4 tiếp tục phối hợp với BHXH cơ sở Tân Sơn Hòa trong trao đổi thông tin, rà soát, xác minh các vụ việc có dấu hiệu xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động. Đối với những trường hợp có đủ căn cứ pháp luật, VKSND Khu vực 4 sẽ nghiên cứu, xem xét thực hiện quyền khởi kiện theo Nghị quyết số 205/2025/QH15.

Việc duy trì cơ chế phối hợp giữa Viện kiểm sát và cơ quan BHXH vì vậy không chỉ nhằm xử lý những khoản chậm đóng đang tồn tại. Qua từng doanh nghiệp, từng trường hợp cụ thể, những nguy cơ ảnh hưởng đến quyền lợi người lao động có điều kiện được phát hiện sớm hơn để cơ quan có thẩm quyền lựa chọn biện pháp xử lý phù hợp.

Từ kết quả thu hồi hơn 53,9 tỉ đồng tiền chậm đóng BHXH, có thể thấy việc triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15 trên địa bàn VKSND Khu vực 4 TP Hồ Chí Minh phụ trách đang từng bước được gắn với những vấn đề rất cụ thể của đời sống. Trước khi phải đi đến một vụ kiện, việc phối hợp để doanh nghiệp tự khắc phục nghĩa vụ cũng chính là một cách thiết thực để quyền lợi của người lao động được bảo vệ.