Hành trình bảo vệ lợi ích công từ phiên tòa dân sự công ích đầu tiên ở Hà Nội

TAND khu vực 5, TP Hà Nội  mở phiên tòa xét xử công khai vụ án dân sự công ích về việc “Yêu cầu thực hiện nghĩa vụ nộp thuế”. Trong vụ án này, VKSND khu vực 5,TP Hà Nội tham gia tố tụng với tư cách nguyên đơn; bị đơn là Công ty TNHH Landmark Lương Sơn; Thuế cơ sở 11 - Hà Nội tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Kiểm sát viên Nguyễn Hoàng Hằng, VKSND khu vực 5 được phân công tham gia phiên tòa.

Quang cảnh phiên tòa.

Theo VKSND khu vực 5, phía sau quyết định khởi kiện là quá trình rà soát, xác minh, thu thập tài liệu, làm việc trực tiếp với doanh nghiệp và sự phối hợp chặt chẽ giữa Viện kiểm sát với cơ quan thuế, Tòa án cùng các cơ quan có liên quan.

Từ thông tin do Thuế cơ sở 11 cung cấp, VKSND khu vực 5, TP Hà Nội xác định Công ty TNHH Landmark Lương Sơn chậm thực hiện nghĩa vụ thuế với tổng số tiền hơn 6,3 tỉ đồng. Đây không chỉ là khoản nợ thuế giữa doanh nghiệp với cơ quan quản lý thuế mà còn là nguồn thu thuộc ngân sách nhà nước, là tài sản công gắn với nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quyền, lợi ích chung của Nhân dân.

Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Kiểm sát viên được phân công đã trực tiếp nghiên cứu hồ sơ, xác minh vụ việc, làm việc với doanh nghiệp, phân tích nguyên nhân vi phạm và yêu cầu thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo quy định. Tài liệu trong hồ sơ thể hiện doanh nghiệp đã xác nhận khoản nợ thuế, trình bày khó khăn về dòng tiền và cam kết thực hiện nghĩa vụ.

Hội đồng xét xử do Thẩm phán Vũ Quang Dũng được phân công làm Chủ tọa phiên tòa.

Đằng sau mỗi văn bản, mỗi biên bản làm việc, mỗi số liệu được đối chiếu là quá trình làm việc trách nhiệm, khách quan, thận trọng của các cơ quan tiến hành tố tụng và cơ quan thuế. Đồng thời, đó cũng là kết quả của sự phối hợp chặt chẽ nhằm hiện thực hóa chủ trương mới của Quốc hội về bảo vệ lợi ích công bằng con đường tố tụng dân sự.

Trước đây, khi nói đến Kiểm sát viên tại phiên tòa dân sự, nhiều người thường nghĩ đến vai trò kiểm sát việc tuân theo pháp luật và phát biểu quan điểm về việc giải quyết vụ án.

Tại phiên tòa này, VKSND còn thực hiện một nhiệm vụ mới khi trực tiếp khởi kiện để bảo vệ lợi ích công theo quy định của Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội.

Đây là bước chuyển có ý nghĩa quan trọng trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của ngành Kiểm sát nhân dân. Viện kiểm sát không chỉ phát hiện vi phạm, kiến nghị hoặc yêu cầu khắc phục mà, trong phạm vi pháp luật cho phép, còn trực tiếp sử dụng cơ chế tố tụng dân sự để bảo vệ tài sản công, nguồn thu ngân sách nhà nước và những lợi ích chung đang bị xâm phạm.

Kiểm sát viên Nguyễn Hoàng Hằng, VKSND khu vực 5 trình bày nội dung khởi kiện tại phiên tòa.

Nghị quyết số 205/2025/QH15 không chỉ mở ra cơ chế tố tụng mới mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn đối với đội ngũ Kiểm sát viên trong việc chủ động phát hiện vi phạm, thu thập chứng cứ, phối hợp với các cơ quan có liên quan và kịp thời khởi kiện nhằm bảo vệ lợi ích công, bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật.

Phiên tòa hôm nay là kết quả của sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của các cấp; sự chủ động của VKSND TP Hà Nội; cùng sự phối hợp trách nhiệm của Tòa án, cơ quan thuế và các đơn vị có liên quan.

Trong quá trình chuẩn bị khởi kiện, cơ quan thuế đã rà soát, cung cấp thông tin về các doanh nghiệp nợ thuế, đồng thời tiếp tục phối hợp bổ sung tài liệu phục vụ công tác bảo vệ lợi ích công và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về thuế.

Thực tiễn cho thấy, bảo vệ lợi ích công không phải là nhiệm vụ riêng của một cơ quan. Không cơ quan nào có thể thực hiện hiệu quả nếu thiếu cơ chế phối hợp, trao đổi thông tin, cung cấp chứng cứ và thống nhất trong quá trình xử lý vụ việc.

Đại diện Công ty TNHH Landmark Lương Sơn - bị đơn tại phiên tòa.

Khi các cơ quan cùng hướng tới mục tiêu bảo vệ lợi ích của Nhà nước và Nhân dân, các quy định của pháp luật sẽ được triển khai hiệu quả trong thực tiễn; nguồn thu ngân sách nhà nước được bảo vệ; các hành vi vi phạm được kịp thời chấn chỉnh; kỷ cương trong thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước tiếp tục được củng cố.

Quá trình giải quyết vụ việc đòi hỏi Kiểm sát viên phải nghiên cứu khối lượng lớn tài liệu, đánh giá nhiều vấn đề pháp lý mới và phối hợp chặt chẽ với các cơ quan có liên quan để bảo đảm căn cứ khởi kiện.

Việc chậm thực hiện nghĩa vụ thuế không chỉ ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách nhà nước phục vụ đầu tư phát triển, xây dựng hạ tầng, trường học, bệnh viện và các công trình công cộng mà còn tác động đến việc bảo đảm sự công bằng giữa các doanh nghiệp chấp hành nghiêm nghĩa vụ tài chính với Nhà nước và những trường hợp vi phạm pháp luật về thuế.

Đại diện người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan - Thuế cơ sở 11, Hà Nội tại phiên tòa.

Việc VKSND thực hiện quyền khởi kiện vụ án dân sự công ích theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 góp phần bảo vệ lợi ích công, bảo vệ tài sản công và nguồn thu ngân sách nhà nước trong những trường hợp không có cá nhân, tổ chức trực tiếp khởi kiện theo quy định của pháp luật.

Phiên tòa do TAND Khu vực 5 - Hà Nội mở xét xử là vụ án dân sự công ích đầu tiên trên địa bàn Thủ đô do VKSND khởi kiện theo Nghị quyết số 205/2025/QH15, đánh dấu bước triển khai cơ chế bảo vệ lợi ích công bằng tố tụng dân sự theo quy định mới của Quốc hội.

Thông qua việc giải quyết vụ án, cơ chế để Viện kiểm sát chủ động khởi kiện bảo vệ lợi ích công tiếp tục được triển khai trong thực tiễn, góp phần nâng cao hiệu quả bảo vệ tài sản công, nguồn thu ngân sách nhà nước và lợi ích của Nhà nước, xã hội theo quy định của pháp luật.

Đây là dấu mốc quan trọng trong quá trình triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15 tại TP Hà Nội, tạo cơ sở thực tiễn để tiếp tục thực hiện hiệu quả cơ chế khởi kiện vụ án dân sự công ích trong thời gian tới.