    |
 |
| Một số trường hợp, việc sử dụng đất và xây dựng công trình đã vượt ra ngoài phạm vi được Nhà nước công nhận. Ảnh: VKSND khu vực 4 - Hải Phòng. |
Trong quá trình kiểm sát thi hành án dân sự trên địa bàn đặc khu Cát Hải, VKSND khu vực 4 – Hải Phòng đã tiến hành rà soát hồ sơ, đối chiếu thực tế tài sản với giấy tờ pháp lý liên quan. Kết quả cho thấy, tại một số trường hợp, việc sử dụng đất và xây dựng công trình đã vượt ra ngoài phạm vi được Nhà nước công nhận, song các vi phạm này tồn tại trong thời gian dài mà chưa được xử lý dứt điểm.
Đáng chú ý, nhiều tài sản là quyền sử dụng đất và công trình gắn liền với đất có sự chênh lệch lớn giữa hồ sơ pháp lý và hiện trạng sử dụng. Phần diện tích được cấp giấy chứng nhận chỉ chiếm một phần, trong khi diện tích còn lại bị lấn chiếm hoặc xây dựng trái phép. Trên các phần đất chưa được công nhận, chủ sử dụng vẫn xây dựng nhà ở, khách sạn, công trình nhiều tầng, làm biến dạng hiện trạng đất đai và phá vỡ trật tự quản lý nhà nước.
Thực tế cho thấy, các vi phạm nêu trên không phải mới phát sinh. Trước đó, cơ quan có thẩm quyền đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, kèm theo yêu cầu tháo dỡ công trình trái phép, khôi phục hiện trạng ban đầu. Tuy nhiên, việc tổ chức thực hiện các quyết định này chưa nghiêm, dẫn đến tình trạng vi phạm tiếp tục kéo dài.
Hệ lụy bộc lộ rõ khi các tài sản này trở thành đối tượng thi hành án dân sự, đặc biệt trong các vụ việc xử lý tài sản thế chấp để thu hồi nợ cho tổ chức tín dụng. Quá trình kê biên, định giá, bán đấu giá và giao tài sản gặp nhiều vướng mắc do phần diện tích lấn chiếm và công trình xây dựng trái phép. Không ít trường hợp phát sinh tranh chấp, khiếu nại, ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người được thi hành án và người trúng đấu giá. Thậm chí, có tài sản đã bán đấu giá thành nhưng phần công trình ngoài giấy chứng nhận vẫn tồn tại, gây khó khăn cho việc quản lý, khai thác sau đấu giá.
Từ thực tiễn kiểm sát, VKSND khu vực 4 – Hải Phòng nhận định, việc để các vi phạm đất đai tồn tại kéo dài phản ánh những hạn chế trong công tác quản lý nhà nước về đất đai ở một số giai đoạn trước. Nếu không kịp thời chấn chỉnh, xử lý triệt để, các vi phạm này không chỉ gây cản trở cho công tác thi hành án mà còn làm suy giảm niềm tin của người dân, doanh nghiệp vào tính nghiêm minh của pháp luật.
Trên cơ sở đó, ngày 30/01/2026, VKSND khu vực 4 – Hải Phòng đã ban hành Kiến nghị gửi UBND đặc khu Cát Hải, TP Hải Phòng, yêu cầu tổ chức xử lý dứt điểm các trường hợp lấn chiếm đất đai, xây dựng trái phép đã được phát hiện.
Đồng thời, kiến nghị địa phương rà soát toàn diện các trường hợp tương tự trên địa bàn, tăng cường biện pháp phòng ngừa vi phạm tái diễn; tổ chức kiểm điểm, rút kinh nghiệm đối với các đơn vị, cá nhân được giao nhiệm vụ tham mưu, quản lý đất đai trong những giai đoạn trước, làm rõ trách nhiệm và khắc phục những sơ hở trong cơ chế quản lý.
Theo quy định, UBND đặc khu Cát Hải có trách nhiệm phản hồi bằng văn bản đối với kiến nghị của Viện kiểm sát trong thời hạn luật định. Đây là cơ chế quan trọng nhằm bảo đảm các kiến nghị kiểm sát được thực hiện thực chất, góp phần lập lại kỷ cương quản lý đất đai và bảo đảm hiệu lực thi hành các bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật.
Việc ban hành Kiến nghị tiếp tục khẳng định vai trò chủ động của VKSND khu vực 4 – Hải Phòng trong phát hiện, phòng ngừa và khắc phục vi phạm pháp luật thông qua công tác kiểm sát thi hành án dân sự, qua đó bảo vệ lợi ích công, giữ vững kỷ cương pháp luật trong lĩnh vực đất đai – nền tảng quan trọng cho phát triển bền vững của địa phương.