Vì sao Viện kiểm sát đề nghị hủy các bản án, quyết định trong vụ án “Chống người thi hành công vụ”?

Bị khởi tố sau khi phản ứng với đoàn kiểm tra

Theo hồ sơ vụ án, khoảng 17h30p ngày 4/7/2021, Đoàn kiểm tra liên ngành phòng, chống dịch Covid-19 huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng (cũ) tiến hành kiểm tra quán ăn Linh Nhi tại thị trấn Liên Nghĩa do ông Vũ Trọng Minh và bà Trịnh Thị Út Nhỏ làm chủ. Thời điểm này, tại quán có 9 người đang ăn uống, trong đó có ông Vũ Tiến Minh.

Theo hồ sơ, bà Nguyễn Hoàng Phương Thảo - người tham gia đoàn kiểm tra đã dùng điện thoại quay phim nhóm người đang ăn uống nhưng không đeo bảng tên, không giới thiệu chức vụ, nhiệm vụ. Thấy vậy, ông Vũ Tiến Minh phản ứng, hỏi bà Thảo là ai và vì sao quay phim mà không xin phép. Tuy nhiên, bà Thảo không trả lời và ngừng quay phim.

Sau đó, khi đoàn kiểm tra ngồi làm việc, lập biên bản tại quán, bà Thảo tiếp tục dùng điện thoại tiến gần nhóm ông Minh để quay phim theo chỉ đạo của ông Nguyễn Đức Triệu - Trưởng đoàn kiểm tra. Ông Minh tiếp tục hỏi lý do quay phim rồi dùng tay gạt điện thoại của bà Thảo ra và bỏ đi.

Bà Phương Thảo thời điểm xảy ra sự việc, không đeo bảng tên, ảnh cắt từ clip.

Theo hồ sơ vụ án, do bức xúc trước việc bị quay phim nhưng không được giải thích rõ ràng, ông Minh dùng ghế gỗ ném về phía bà Thảo nhưng chiếc ghế chỉ văng vào tường, không trúng người. Sau vụ việc, ông Vũ Tiến Minh bị khởi tố về tội “Chống người thi hành công vụ” theo Điều 330 BLHS 2015.

Tại Bản án hình sự sơ thẩm số 158/2021/HS-ST ngày 1/11/2021, TAND huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng (cũ) tuyên phạt Vũ Tiến Minh 30 tháng tù về tội “Chống người thi hành công vụ”. Không đồng tình với bản án, ông Minh kháng cáo kêu oan, cho rằng bản thân không chống người thi hành công vụ mà chỉ phản ứng vì đoàn kiểm tra không thực hiện đúng quy định pháp luật khi thi hành nhiệm vụ. Xét xử phúc thẩm, Bản án hình sự phúc thẩm số 96/2022/HS-PT ngày 31/8/2022, TAND tỉnh Lâm Đồng bác kháng cáo của bị cáo, giữ nguyên mức án sơ thẩm.

Ngày 22/12/2022, Viện trưởng VKSND cấp cao tại TP HCM (Viện cấp cao 3) ban hành Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 16/QĐ/VC.3-V1 theo hướng hủy các bản án sơ thẩm và phúc thẩm để điều tra lại vụ án do có sai sót tố tụng, sai sót trong việc áp dụng pháp luật và bỏ lọt nhiều chứng cứ quan trọng. Tuy nhiên, ngày 10/3/2023, TAND cấp cao tại TP HCM ban hành Quyết định giám đốc thẩm số 02/2023/HS-GĐT giữ nguyên bản án phúc thẩm số 96/2022/HS-PT ngày 31/8/2022 của TAND tỉnh Lâm Đồng.

VKSND chỉ ra nhiều dấu hiệu vi phạm trong thi hành công vụ

Theo Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 16/QĐ/VC.3-V1 của Viện cấp cao 3 cho rằng các bản án sơ thẩm, phúc thẩm đã vận dụng và áp dụng pháp luật chưa phù hợp khi tuyên ông Vũ Tiến Minh phạm tội “Chống người thi hành công vụ”. Do đó, cần hủy các bản án để điều tra lại nhằm làm rõ nhiều nội dung quan trọng liên quan tính hợp pháp của Đoàn kiểm tra liên ngành.

Cụ thể, Viện cấp cao 3 đề nghị thu thập đầy đủ tài liệu, chứng cứ liên quan căn cứ pháp lý thành lập Đoàn kiểm tra liên ngành thực hiện nhiệm vụ theo Công văn số 4632/UBND-VX3 ngày 3/7/2021 của UBND tỉnh Lâm Đồng; đồng thời làm rõ tư cách tham gia đoàn của ông Đặng Thanh Long, ông Hồ Trọng Quân, bà Phan Thị Hoàng Lan, ông Nguyễn Văn Hoài và bà Nguyễn Hoàng Phương Thảo.

Theo đó, cần xác minh những người này có được cơ quan cử tham gia đoàn hợp pháp hay không, hay chỉ được ông Nguyễn Đức Triệu nhắn tin qua mạng xã hội Zalo để triệu tập. Ngoài ra, phải làm rõ việc ông Triệu yêu cầu bà Thảo cất giấu bảng tên trước khi vào quán quay phim, chụp ảnh có đúng quy định pháp luật hay không.

Trang đầu và trang cuối đề nghị kháng nghị giám đốc thẩm của VKSND cấp cao 3.

Khi thấy các bản án, quyết định của các cấp xét xử chưa làm rõ các vấn đề trên, Viện cấp cao 3 tiếp tục có báo cáo đề nghị kháng nghị giám đốc thẩm. Tại Báo cáo đề nghị kháng nghị giám đốc thẩm số 10/BC-VC3-V1 ngày 11/7/2023 gửi Vụ 7 - VKSND tối cao, Viện cấp cao 3 tiếp tục cho rằng các bản án sơ thẩm, phúc thẩm và quyết định giám đốc thẩm đều xác định Quyết định số 1076/QĐ-UBND ngày 8/6/2021 của UBND huyện Đức Trọng về kiện toàn Đoàn kiểm tra liên ngành phòng, chống dịch Covid-19 là căn cứ hợp pháp để xác định tính hợp pháp của Đoàn kiểm tra ngày 4/7/2021 là chưa phù hợp.

Theo phân tích, Quyết định số 1076/QĐ-UBND được ban hành trên cơ sở các công văn trước đó của UBND tỉnh Lâm Đồng, chứ không căn cứ theo Công văn số 4632/UBND-VX3 ngày 3/7/2021 liên quan trực tiếp đến đợt kiểm tra ngày 4/7/2021. Vì vậy, việc các cấp Tòa sử dụng quyết định này làm căn cứ xác định tính hợp pháp của Đoàn kiểm tra là chưa chặt chẽ.

Mặt khác, nếu căn cứ theo Quyết định số 1076/QĐ-UBND thì chỉ có ông Nguyễn Đức Triệu là người thi hành công vụ với tư cách Trưởng đoàn kiểm tra. Trong khi đó, các cá nhân gồm ông Đặng Thanh Long, ông Hồ Trọng Quân, bà Phan Thị Hoàng Lan, ông Nguyễn Văn Hoài và bà Nguyễn Hoàng Phương Thảo không có tên trong quyết định này nên không thể được xem là người thi hành công vụ theo quy định.

Viện cấp cao 3 cũng chỉ ra nhiều dấu hiệu vi phạm quy định về thi hành công vụ. Theo lời khai của ông Nguyễn Văn Hoài tại bút lục số 62-63 ngày 5/7/2021, khi vào kiểm tra quán ăn chỉ có ông Nguyễn Đức Triệu đeo bảng tên, còn các thành viên khác đều không đeo bảng tên khi thực hiện nhiệm vụ.

Theo đó, việc thực hiện công vụ như trên là không đúng quy định tại khoản 3 Điều 16 Luật Cán bộ, công chức; điểm b khoản 2 Điều 5 và Điều 9 Nghị định số 208/2013/NĐ-CP của Chính phủ quy định các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý hành vi chống người thi hành công vụ. Đồng thời, việc này cũng không phù hợp với Chỉ thị số 07/CT-UBND ngày 31/5/2021 của UBND tỉnh Lâm Đồng về tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính.

Viện cấp cao 3 cho rằng, việc không đeo bảng tên, không công khai nhiệm vụ khi tiến hành kiểm tra thể hiện sự thiếu minh bạch trong thi hành công vụ, dễ gây ngộ nhận và tạo tâm lý bức xúc cho người dân bị kiểm tra. Đồng thời, cần xác định ông Vũ Tiến Minh có nhận thức được bà Nguyễn Hoàng Phương Thảo là người đang thi hành công vụ hay không khi bà Thảo không đeo bảng tên, không giới thiệu nhiệm vụ và im lặng khi được hỏi lý do quay phim.

Ông Vũ Tiến Minh đã nộp đơn đề nghị kháng nghị tái thẩm đến Viện trưởng VKSND tối cao, kèm theo chứng cứ mới.

Trên cơ sở đó, Viện cấp cao 3 tiếp tục đề nghị Viện trưởng VKSND tối cao kháng nghị các bản án sơ thẩm, phúc thẩm và quyết định giám đốc thẩm theo hướng hủy án để điều tra lại, nhằm bảo đảm việc giải quyết vụ án khách quan, đúng quy định pháp luật, không bỏ lọt tội phạm và không làm oan người vô tội.

Được biết, hiện nay ông Vũ Tiến Minh đã nộp đơn đề nghị kháng nghị tái thẩm đến Viện trưởng VKSND tối cao, kèm theo chứng cứ mới là vi bằng do Thừa phát lại lập từ các video bà Nguyễn Hoàng Phương Thảo quay lại trong quá trình xảy ra vụ việc. Theo ông Minh, đây là tình tiết mới quan trọng có khả năng làm thay đổi toàn bộ nội dung vụ án.