Cùng tội danh trên, bị cáo Phạm Thị Minh Nguyệt (SN 1976, trú tại phường Ngọc Hà, TP Hà Nội) - cựu Kế toán trưởng Trường THCS Ba Đình bị tuyên phạt 24 tháng tù nhưng cho hưởng án treo.
Theo cáo trạng truy tố, trong năm học 2013-2014, Trường THCS Ba Đình được Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Ba Đình (cũ) cấp phép tổ chức hoạt động dạy thêm, học thêm. Theo Quyết định số 22/2013/QĐ-UBND ngày 25/6/2013 của UBND TP Hà Nội, mức thu tiền học thêm được xác định theo sĩ số lớp học thêm, dao động từ 6.000 - 26.000 đồng/1 tiết/1 học sinh.
Nguyễn Thị Bình đã chỉ đạo Phạm Thị Minh Nguyệt (kế toán), Mai Thu Hà (thủ quỹ) và các giáo viên chủ nhiệm tổ chức thu thống nhất mức 15.000 đồng/tiết/học sinh cho tất cả các lớp khối 7, 8, 9, cao hơn mức trần cho phép đối với lớp học thêm có từ 20 đến dưới 30 học sinh, từ 30 đến dưới 40 học sinh. Giáo viên chủ nhiệm tự giữ lại 70% tiền thu được để chi trả trực tiếp cho giáo viên bộ môn tham gia dạy thêm, nộp về nhà trường 30% để chi cho công tác quản lý và cơ sở vật chất.
Để hợp thức hóa và che giấu khoản thu vượt, Bình chỉ đạo kế toán lập 2 hệ thống sổ sách kế toán, chia đôi số tiền 30% giáo viên chủ nhiệm nộp về, tạo thành 2 nhóm lớp học thêm trên giấy tờ.
Thực hiện theo chỉ đạo của Bình, Nguyệt và thủ quỹ Mai Thu Hà hàng tháng lập khống 2 bộ chứng từ “Danh sách các lớp học tăng cường khối 7, 8, 9” bằng cách chia đôi số tiền 30% giáo viên chủ nhiệm nộp về ký nộp trên “Sổ thu tăng cường”, tạo thành 2 nhóm lớp học thêm trên giấy tờ, mỗi nhóm có sĩ số từ 10 đến 20 học sinh để phù hợp với mức thu theo Quyết định số 22/2013/QĐ-UBND ngày 25/6/2013 của UBND TP Hà Nội và Văn bản hướng dẫn số 5898/HD-SGD&ĐT ngày 17/7/2013 là 13.000 đồng/1 tiết.
Trên cơ sở đó, kế toán lập hai hệ thống sổ sách kế toán: một bộ đưa vào báo cáo tài chính chính thức, một bộ để ngoài báo cáo, sử dụng chi tiêu không chịu sự kiểm soát của Kho bạc và Phòng Tài chính quận Ba Đình.
Trong năm học 2013-2014, Trường THCS Ba Đình không đủ điều kiện cơ sở vật chất để tổ chức chia mỗi lớp chính khóa thành 2 nhóm lớp học thêm như lời khai của bị cáo Bình. Lời khai của bị cáo không phù hợp thực tế khách quan và tài liệu thu thập trong quá trình điều tra.
    |
 |
| Bị cáo Nguyễn Thị Bình tại phiên xét xử. |
Quá trình điều tra xác định, tổng số tiền thu vượt quy định trong thời gian từ tháng 12/2013 đến tháng 5/2014, gây thiệt hại cho cha mẹ học sinh là 1 tỉ đồng.
Tại phiên tòa, bị cáo Bình trình bày việc một lớp chính khóa chia thành 2 nhóm học thêm (7A1, 7A2; 8A1, 8A2; 9A1, 9A2…) là có thật và đó chính là thực tế diễn ra trong năm học 2013-2014 của Trường THCS Ba Đình; việc chia nhóm lớp học thêm nhằm phù hợp với lực học của học sinh.
Đối với mức thu tiền học thêm 15.000 đồng/1 tiết học, bị cáo xác định không vi phạm quy định do mức thu này có biên bản thỏa thuận của cha mẹ học sinh và phù hợp với quy định tại Thông tư 17…, cũng như phù hợp với tình hình tháng 8/2013 khi Nhà nước tăng mức lương cơ sở. Đồng thời, bị cáo Bình khẳng định Hội đồng sư phạm thống nhất mức thu 15.000 đồng/1 tiết học nhằm tháo gỡ những khó khăn cho giáo viên chủ nhiệm khi tính tiền học thêm và cho phụ huynh học sinh khi nộp tiền học thêm.
HĐXX nhận định, việc thu mức tiền học thêm 15.000 đồng/1 tiết đã dẫn đến việc thu vượt quá (số tiền thu cao hơn quy định) là hơn 1,09 tỉ đồng. Số tiền vượt này, kể từ khi học sinh nộp cho giáo viên chủ nhiệm, thuộc về Trường THCS Ba Đình vì bị cáo Bình với tư cách người tổ chức dạy thêm, học thêm tại trường đã thông báo mức thu để giáo viên chủ nhiệm thu trực tiếp từ học sinh. Việc chi trả cho các giáo viên dạy thêm, cũng như chi phí cho công tác quản lý và cơ sở vật chất từ số tiền vượt đã làm ảnh hưởng đến quyền lợi của Trường THCS Ba Đình.
|
 |
| Bị cáo Phạm Thị Minh Nguyệt tại phiên xét xử. |
Để hợp thức việc thu mức tiền cao hơn như đã nêu, Bình đã chỉ đạo Nguyệt lập hồ sơ, chứng từ, chia đôi số tiền 30% thu được từ dạy thêm do giáo viên chủ nhiệm nộp về của một lớp học thêm thành 2 nhóm lớp để lập 2 hệ thống sổ sách kế toán quản lý. Do đó, cáo trạng của Viện kiểm sát truy tố các bị cáo về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” là có căn cứ, đúng người, đúng tội, đúng quy định của pháp luật.
Việc bị cáo có hành vi trái công vụ khi tổ chức dạy thêm, học thêm là do nhận thức về các văn bản quy định của cơ quan có thẩm quyền chưa đầy đủ, chính xác; số tiền thu vượt, 70% đã chi trả cho giáo viên dạy thêm. Bị cáo xuất phát từ mục đích muốn cải thiện thu nhập cho giáo viên, điều chỉnh linh hoạt trong quá trình thực hiện quy định nhằm thuận lợi cho việc dạy thêm, học thêm, nhưng đã dẫn đến vi phạm pháp luật hình sự.
Hành vi phạm tội của bị cáo đã xảy ra từ lâu, mức độ nguy hiểm cho xã hội không cao. Thực tế, số tiền bị cáo được hưởng thấp hơn nhiều so với khoản thu vượt quy định, do đó HĐXX cho rằng cần có sự đánh giá toàn diện, phù hợp đối với hành vi của bị cáo.
Trước và trong quá trình diễn ra phiên tòa, HĐXX nhận được nhiều ý kiến phản hồi về sự tận tâm, nhiệt huyết của bị cáo Bình từ các thế hệ học sinh của Trường THCS Ba Đình, nên cần xem xét sự ảnh hưởng tích cực của bị cáo trong quá trình công tác.
HĐXX đánh giá, hành vi của các bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm trật tự quản lý hành chính nhà nước, làm ảnh hưởng đến uy tín của cơ quan quản lý nhà nước và của cán bộ trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Quá trình thực hiện hành vi phạm tội, các bị cáo không có sự bàn bạc, phân công cụ thể nên đây là vụ án đồng phạm giản đơn.
Tuy nhiên, đối với bị cáo Bình, với chức vụ Hiệu trưởng, là người đứng đầu Trường THCS Ba Đình, đã chỉ đạo bị cáo Nguyệt lập 2 hệ thống sổ sách, tạo thành 2 nhóm học để dạy thêm và thu tiền cao hơn quy định, nên HĐXX xác định vai trò của bị cáo Bình cao hơn trong vụ án; bị cáo Nguyệt chỉ là người lệ thuộc khi thực hiện hành vi phạm tội.
Với nhận định và phân tích nêu trên, HĐXX sơ thẩm TAND Khu vực 1 - Hà Nội đã tuyên phạt bị cáo Nguyễn Thị Bình 36 tháng tù; bị cáo Phạm Thị Minh Nguyệt 24 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, cùng về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”.
Trước đó, trong lời nói sau cùng trước khi HĐXX nghị án, bị cáo Bình cho rằng nội dung cáo trạng truy tố là không đúng và cho rằng bản thân không phạm tội, đồng thời đề nghị HĐXX tuyên mình vô tội. Ngược lại, bị cáo Nguyệt cho biết do chưa nhận thức đầy đủ hành vi của mình là vi phạm pháp luật, cũng như chưa hiểu rõ các quy định về dạy thêm, học thêm nên đã phạm tội và đề nghị HĐXX xem xét giảm nhẹ hình phạt.