Chi gần 71 tỉ đồng hối lộ lãnh đạo nhiều bệnh viện để “đỡ bị gây khó dễ”

Chiều 27/1, TAND TP Hà Nội tiếp tục phiên tòa sơ thẩm xét xử 23 bị cáo trong vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Đưa hối lộ và Nhận hối lộ”, xảy ra tại Công ty cổ phần Y Dược LanQ (Công ty LanQ) và các đơn vị liên quan.

Quang cảnh phiên tòa.

HĐXX tiến hành thẩm vấn bị cáo Phạm Văn Cách (cựu Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần dược phẩm Sơn Lâm – Công ty Sơn Lâm) về hành vi đưa hối lộ cho 18 cựu lãnh đạo, cán bộ có thẩm quyền tại 13 bệnh viện, trung tâm y tế trên cả nước.

Trả lời HĐXX, bị cáo Phạm Văn Cách cho biết Công ty Dược phẩm Sơn Lâm kinh doanh dược liệu trên phạm vi toàn quốc. Khi các bệnh viện, cơ sở y tế có nhu cầu mua thuốc hoặc tổ chức đấu thầu tìm nhà cung cấp, công ty sẽ nộp hồ sơ qua cổng thông tin điện tử của Sở Y tế các địa phương.

Sau khi trúng thầu với giá trị lớn, có hợp đồng lên tới khoảng 200 tỉ đồng, công ty ký hợp đồng nguyên tắc với Sở Y tế. Tuy nhiên, để bán được thuốc cụ thể, doanh nghiệp vẫn phải làm việc trực tiếp với các bệnh viện, trung tâm y tế tuyến huyện để ký các hợp đồng riêng lẻ. Theo bị cáo Cách, chính trong quá trình này đã phát sinh khoản tiền gần 71 tỉ đồng dùng để “bôi trơn”.

Các Kiểm sát viên đại diện VKSND TP Hà Nội thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử tại phiên tòa.

“Không ai tự nhiên mang tiền đi cho”

Khi được hỏi lý do chi số tiền đặc biệt lớn cho các cá nhân có thẩm quyền tại nhiều bệnh viện, bị cáo Phạm Văn Cách khai rằng khoản tiền này nhằm bảo đảm tiến độ thanh toán, việc giao nhận thuốc diễn ra thuận lợi và quan trọng hơn là tránh bị gây khó khăn, bắt bẻ hoặc trả lại thuốc với những lý do nhỏ nhặt.

Bị cáo Cách cho rằng dược liệu của Công ty Sơn Lâm đạt tiêu chuẩn trong nước và quốc tế, song trên thực tế vẫn có những trường hợp bệnh viện vin vào phương thức điều chế hoặc các yếu tố kỹ thuật để gây khó khăn. “Để không bị trả đi trả lại, rất nhọc”, bị cáo Cách nói và thừa nhận đã dùng tiền để các lãnh đạo bệnh viện “linh động” hơn.

Cùng quan điểm, bị cáo Lê Văn Tình (cựu Phó Giám đốc Công ty Sơn Lâm) khai trước tòa rằng tiền “hoa hồng” còn giúp việc ký kết biên bản thương thảo, hợp đồng diễn ra nhanh chóng.

Bị cáo Tình dẫn chứng, trong quá trình ký hợp đồng với Bệnh viện Y dược cổ truyền Tây Ninh, cựu Phó Giám đốc bệnh viện là Đinh Thị Mộng Thanh đã chủ động hỏi về mức “hoa hồng” trước khi ký. “Chuyển trước riêng cho chị 20%, còn 17% nữa chuyển chung cho viện”, bị cáo Tình thuật lại.

Bị cáo Phạm Văn Cách tại phiên xét xử.

Theo cáo buộc, số tiền bị cáo Đinh Thị Mộng Thanh nhận từ Công ty Sơn Lâm là 4,1 tỉ đồng, trong đó hưởng lợi cá nhân 2,3 tỉ đồng. Tuy nhiên, bị cáo Cách khai tỷ lệ hoa hồng không cố định, cũng không do công ty tự ấn định mà chủ yếu xuất phát từ yêu cầu của phía bệnh viện và trung tâm y tế.

Ngoài việc nói thẳng đến “hoa hồng”, nhiều lãnh đạo bệnh viện, trung tâm y tế, theo lời khai của bị cáo Cách, thường đề cập dưới các hình thức khác như cần tiền mua sắm thiết bị, chi cho hoạt động chung của cơ quan, tổ chức cho cán bộ đi nghỉ mát hoặc làm từ thiện.

“Nhìn chung, các cán bộ này đều nói lấy tiền chi cho mục đích chung, còn họ tiêu chung hay tiêu riêng thì bị cáo không biết”, cựu Chủ tịch Công ty Sơn Lâm trình bày.

Chủ tọa phiên tòa đặt câu hỏi: “Nghĩa là người ta yêu cầu nên bị cáo mới đáp ứng để được tạo điều kiện, đỡ bị gây khó khăn?”. Bị cáo Phạm Văn Cách trả lời: “Đúng thế! Chứ tự nhiên không ai mang tiền đi cho”.

Theo bị cáo Phạm Văn Cách, sau khi nhận được thông tin về mức hoa hồng mà các bệnh viện mong muốn, bị cáo sẽ cân nhắc dựa trên lợi nhuận thực tế của công ty. Khi làm ăn thuận lợi, lợi nhuận cao thì chia nhiều hơn; khi gặp khó khăn hoặc giá dược liệu tăng cao thì thu hẹp tỷ lệ chi. Với những loại thuốc sắp hết hạn, cần bán nhanh, mức hoa hồng còn cao hơn.

Các bị cáo tại phiên tòa sơ thẩm.

HĐXX dẫn lại tài liệu điều tra cho thấy, tỷ lệ hoa hồng mà Công ty Sơn Lâm chi trả dao động rất lớn, từ 5% đến 25%. Trong số 18 người bị truy tố về tội “Nhận hối lộ”, bị cáo Huỳnh Nguyễn Lộc (cựu Viện trưởng Viện Y dược học dân tộc TP Hồ Chí Minh) là người nhận số tiền lớn nhất, hơn 47 tỉ đồng, chiếm gần 2/3 tổng số tiền đưa, nhận hối lộ trong vụ án.

Dù thừa nhận đã chi gần 71 tỉ đồng, bị cáo Phạm Văn Cách khẳng định số tiền này được trích từ lợi nhuận thực tế của công ty, không có thỏa thuận nâng giá hợp đồng, do đó không làm tăng giá thuốc, không ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân.

Làm rõ hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản

Trong vụ án, ngoài tội “Đưa hối lộ”, bị cáo Phạm Văn Cách còn bị truy tố về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” do cấu kết với bị cáo Nguyễn Mạnh Quyền (cựu Giám đốc Công ty cổ phần Y Dược LanQ) trong quá trình đấu thầu, khống giá thuốc đầu vào cho bệnh viện.

Bị cáo Huỳnh Nguyễn Lộc tại phiên tòa sơ thẩm.

Theo cáo buộc, bị cáo Lê Văn Tình, với vai trò Phó Giám đốc Công ty Sơn Lâm, đã thực hiện theo chỉ đạo của Phạm Văn Cách, giúp sức cho bị cáo Nguyễn Mạnh Quyền (cựu Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Công ty LanQ) lừa đảo chiếm đoạt hơn 18,1 tỉ đồng của Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang (cũ) và phần tiền người dân cùng chi trả.

Sau đó, Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang (cũ) đã thanh toán cho bệnh viện tổng cộng 40 tỉ đồng, trong đó có khoản tiền của người dân cùng chi trả. Cơ quan tố tụng xác định 18 tỉ đồng trong số này là tiền bị nâng khống, gian lận, thuộc về hành vi sai phạm của bị cáo Phạm Văn Cách và Nguyễn Mạnh Quyền.

Hiện, HĐXX đang tiếp tục xét hỏi để làm rõ nhóm hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản trong vụ án.

Bị cáo Nguyễn Mạnh Quyền tại phiên xét xử.

Trong số 23 bị cáo, các bị cáo Phạm Văn Cách, Lê Văn Tình và Nguyễn Mạnh Quyền bị truy tố về hai tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và “Đưa hối lộ”. Cựu Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang (cũ) Thân Đức Lại bị truy tố về tội “Nhận hối lộ”.

Ngoài ra, nhiều cựu lãnh đạo bệnh viện trên cả nước cũng bị truy tố cùng tội danh, trong đó có Huỳnh Nguyễn Lộc (cựu Viện trưởng Viện Y dược học dân tộc TP Hồ Chí Minh), Trương Thị Thu Hương (cựu Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Thái Nguyên), Nguyễn Văn Trung (cựu Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng), Lê Phước Nin (cựu Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng tỉnh Bình Định), Võ Thị Kim Loan (cựu Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Bến Tre), Đinh Thị Mộng Thanh (cựu Phó Giám đốc Bệnh viện Y dược cổ truyền Tây Ninh)…