    |
 |
| Thực hiện thông quan tập trung hướng tới xử lý thủ tục phi giấy tờ, tăng tính minh bạch. Ảnh: Cục HQ |
Thông quan tập trung từ ngày 1/6/2026
Thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước về đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp và thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia, ngành Hải quan đang tích cực triển khai nhiều giải pháp đổi mới toàn diện phương thức quản lý nhà nước về hải quan.
Từ năm 2014, thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu đã được ngành Hải quan thực hiện chủ yếu trên hệ thống VNACCS/VCIS tại 100% Cục và Chi cục Hải quan theo mô hình tập trung cấp Tổng cục Hải quan (nay là Cục Hải quan). Với hơn 99,65% doanh nghiệp xuất nhập khẩu tham gia, xử lý 99% tờ khai xuất nhập khẩu với hiệu suất vận hành 24/7 ổn định, an ninh, an toàn và hiệu quả, giúp nâng cao năng lực quản lý nhà nước về hải quan, áp dụng phương thức quản lý hải quan hiện đại, góp phần hiện thực hóa mục tiêu hình thành cơ quan Hải quan Việt Nam hiện đại, chuyên nghiệp, hiệu quả.
Đối với doanh nghiệp, việc triển khai Hệ thống VNACCS/VCIS trong thời gian qua đã mang lại rất nhiều lợi ích như: Hồ sơ, chứng từ liên quan đến hải quan và các bộ, ngành đơn giản hơn rất nhiều, thời gian để hoàn thành thủ tục đối với hàng hóa xuất nhập khẩu và phương tiện vận tải xuất nhập cảnh giảm rõ rệt.
Tuy nhiên, đứng trước bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, hoạt động xuất nhập khẩu ngày càng gia tăng về quy mô và mức độ phức tạp, cũng như trước yêu cầu quản lý hải quan hiện đại và phù hợp với thông lệ quốc tế, việc nghiên cứu xây dựng mô hình thực hiện thủ tục hải quan tập trung là yêu cầu cần thiết.
Do đó, từ tháng 9/2025, Cục Hải quan đã triển khai xây dựng Đề án thông quan tập trung. Sau thời gian hoàn thiện Đề án, đánh giá cơ sở pháp lý và các điều kiện triển khai, Cục Hải quan đã báo cáo Bộ Tài chính và ban hành Kế hoạch triển khai thí điểm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu theo mô hình thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III từ ngày 1/6/2026.
|
 |
| Đội Thông quan (Chi cục Hải quan khu vực III) là đơn vị thực hiện thí điểm thông quan tập trung đầu tiên trên cả nước. Ảnh: HQ |
Nâng cao hiệu quả quản lý, tạo điều kiện cho xuất nhập khẩu
Triển khai mô hình thông quan tập trung, việc giải quyết thủ tục hải quan thay vì thực hiện tại nhiều đơn vị hải quan cửa khẩu/ngoài cửa khẩu thuộc Chi cục Hải quan khu vực như hiện nay thì việc tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ hải quan được thực hiện tập trung tại một nơi (Đội Thông quan) để bảo đảm tính chuyên sâu và phù hợp với xu hướng cắt giảm, tinh gọn biên chế hiện nay. Theo đó, thủ tục hải quan được thực hiện theo nguyên tắc xuôi chiều (thủ tục kết thúc ở đơn vị nào thì đơn vị đó sẽ thực hiện xử lý các thủ tục phát sinh), phi giấy tờ, hạn chế tối đa sự tiếp xúc giữa doanh nghiệp và công chức hải quan, hạn chế tiêu cực, phiền hà, sách nhiễu; chuyển mạnh từ kiểm tra trong thông quan sang kiểm tra sau thông quan.
Theo Cục Hải quan, việc triển khai thí điểm mô hình thông quan tập trung thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của ngành Hải quan trong tiến trình cải cách, hiện đại hóa và chuyển đổi số toàn diện. Mô hình không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.
Để mô hình thông quan triển khai thông suốt, Cục Hải quan đã ban hành Kế hoạch triển khai, phân công các đơn vị chuyên môn thực hiện từng nhiệm vụ cụ thể. Đồng thời, Cục Hải quan đã ban hành các quyết định sửa đổi các quy định có liên quan để bảo đảm cơ cấu tổ chức, chức năng nhiệm vụ của Đội thông quan tập trung thuộc Chi cục Hải quan khu vực III.
Theo đó, Đội Thông quan là tổ chức thuộc Chi cục Hải quan khu vực III, có chức năng trực tiếp thực hiện các quy định về thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, chuyển cửa khẩu, phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh; tổ chức thực hiện pháp luật về thuế và các khoản thu khác đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo quyết định của Cục trưởng Cục Hải quan về việc ban hành Quy trình thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo mô hình thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III và theo quy định của pháp luật trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn được giao, Đội Thông quan có tư cách pháp nhân, con dấu, được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước theo quy định của pháp luật.
Đội Thông quan thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của Luật Hải quan, các quy định khác của pháp luật có liên quan.
Cụ thể như: Thực hiện thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu thuộc các loại hình và trình tự, thủ tục theo Quyết định của Cục trưởng Cục Hải quan và quy định của pháp luật.
Thực hiện thủ tục hải quan đối với phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh tại địa bàn hoạt động của Chi cục Hải quan khu vực III theo quyết định của Cục trưởng Cục Hải quan và quy định của pháp luật.
Đồng thời, thực hiện các chính sách thuế, các nội dung quản lý thuế và các khoản thu khác, thực hiện tham vấn trị giá trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan theo quy định của pháp luật và thẩm quyền được giao.
Tổ chức thực hiện các biện pháp, kỹ thuật nghiệp vụ quản lý rủi ro trong hoạt động nghiệp vụ hải quan tại Đội Thông quan theo quy định của pháp luật và quy định của Cục trưởng Cục Hải quan; Thực hiện thu thập, xử lý thông tin nghiệp vụ hải quan theo quy định của pháp luật; Tổ chức thực hiện chế độ doanh nghiệp ưu tiên theo quy định của pháp.
Ngoài ra, thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính, pháp luật về tố tụng hành chính, áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuộc thẩm quyền theo quy định của pháp luật; Tổ chức thực hiện, phối hợp theo dõi, đôn đốc, tổng hợp, đánh giá, kiểm tra việc thực hiện các kết luận thanh tra, kiểm tra trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao…