    |
 |
| Ngành Hải quan đã tích cực trong chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ hướng tới hải quan thông minh. Ảnh minh họa |
Mở rộng kết nối, đơn giản hóa thủ tục cho doanh nghiệp
Theo Cục Hải quan, đơn vị đã tham mưu Bộ Tài chính trình Chính phủ ký ban hành quyết định thành lập Ủy ban Chỉ đạo quốc gia về Cơ chế một cửa ASEAN, Cơ chế một cửa quốc gia và tạo thuận lợi thương mại tại Tờ trình số 119/TTr-BTC ngày 3/3/2026.
Cụ thể, đối với dự án “Mở rộng cổng thông tin một cửa quốc gia và kết nối cơ chế một cửa ASEAN (giai đoạn 3)”, Cục Hải quan đang phối hợp với nhà thầu triển khai hợp đồng gói thầu “Lập thiết kế chi tiết, dự toán và xây dựng mở rộng cổng thông tin một cửa quốc gia và kết nối cơ chế một cửa ASEAN (giai đoạn 3)” và “Thuê tư vấn giám sát thi công đối với gói thầu Lập thiết kế chi tiết, dự toán và xây dựng mở rộng cổng thông tin một cửa quốc gia và kết nối cơ chế một cửa ASEAN (Giai đoạn 3)”. Đã thực hiện khảo sát tại 10 bộ, ngành và hoàn thành báo cáo kết quả khảo sát. Hiện nay, Cục Hải quan đang đôn đốc nhà thầu gấp rút hoàn thiện tài liệu thiết kế chi tiết theo đúng tiến độ.
Khi dự án hoàn thành, khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan quản lý sẽ được nâng lên rõ rệt, giúp doanh nghiệp giảm thời gian chờ đợi, cắt giảm chi phí tuân thủ và hạn chế hồ sơ giấy.
Tiếp tục phối hợp với nhà thầu tư vấn tổ chức triển khai hợp đồng dịch vụ của gói thầu thuê tư vấn khảo sát, lập dự án Xây dựng hệ thống công nghệ thông tin (CNTT) thực hiện Hải quan số. Trong quá trình thực hiện, Cục Hải quan đã tổ chức nhiều phiên làm việc, hỗ trợ, đôn đốc nhà thầu hoàn thiện lại thiết kế cơ sở, báo cáo nghiên cứu khả thi theo ý kiến của các đơn vị thuộc bộ, của Cục Hải quan bảo đảm phù hợp với quy định mới tại Nghị định số 45/2026/NĐ-CP ngày 26/1/2026 của Chính phủ quy định quản lý đầu tư ứng dụng CNTT sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước.
Thực hiện đánh giá tổng kết triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW năm 2025, phương hướng nhiệm vụ năm 2026 của Cục Hải quan phục vụ Phiên họp lần thứ nhất năm 2026 của Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Cục Hải quan. Kiện toàn Ban Chỉ đạo và xây dựng chương trình làm việc về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Cục Hải quan năm 2026.
Ngoài ra, xây dựng Hệ thống tiếp nhận thủ tục hành chính (TTHC), xây dựng hệ thống đăng ký và quản lý người sử dụng; Kết nối với cổng kết nối Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
|
 |
| Việc ứng dụng công nghệ, đơn giản hóa thủ tục hải quan góp phần tiết kiệm thời gian, giảm chi phí. Ảnh minh họa |
Một kết quả đáng chú ý đó là tính đến ngày 31/3/2026, đã có 104 TTHC của các bộ, ngành đang cung cấp trên Cổng thông tin Một cửa quốc gia được triển khai kết nối, tích hợp với Cổng Dịch vụ công quốc gia (DVCQG). Tổng cộng 154.056 hồ sơ đã được đồng bộ từ hệ thống Một cửa quốc gia với Cổng DVCQG.
Điều này cho thấy xu hướng “một cửa số hóa” đang dần hình thành, giúp người dân và doanh nghiệp tiếp cận nhiều dịch vụ công trên cùng một nền tảng, thay vì phải đi lại qua nhiều cơ quan như trước.
Tăng tốc chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo
Tiếp tục triển khai các hệ thống ứng dụng trong công tác quản lý hải quan như: Quản lý điều hành tập trung (CCES); Thông quan điện tử phiên bản 6; Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu trị giá thấp gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh (AVP-Ecom); Triển khai chức năng tự động phân công công chức kiểm tra hồ sơ trên Hệ thống VNACCS/VCIS.
Đặc biệt, thực hiện chủ trương đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý nhà nước về hải quan, Cục Hải quan chính thức triển khai thử nghiệm công cụ Chatbot AI hỗ trợ cán bộ Hải quan và cộng đồng doanh nghiệp. Chatbot AI được triển khai thử nghiệm đến hết ngày 30/4/2026, tại địa chỉ https://chatbot.customs.gov.vn. Đây là bước đi mới trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào quản lý nhà nước, giúp giải đáp nhanh các vướng mắc phổ biến liên quan đến chính sách, thủ tục, quy trình nghiệp vụ. Nếu được vận hành hiệu quả, Chatbot AI sẽ trở thành “trợ lý số” hữu ích, hoạt động 24/7, góp phần giảm tải cho bộ phận hỗ trợ truyền thống, đồng thời nâng cao khả năng tiếp cận thông tin của doanh nghiệp.
Nhiều hệ thống nghiệp vụ quan trọng khác cũng đang tiếp tục được nâng cấp như: quản lý điều hành tập trung, thông quan điện tử phiên bản mới, hệ thống xử lý dữ liệu hàng hóa giá trị thấp gửi qua chuyển phát nhanh, hay chức năng tự động phân công công chức kiểm tra hồ sơ trên hệ thống VNACCS/VCIS.
Việc tự động hóa khâu phân công xử lý hồ sơ được đánh giá là bước tiến quan trọng nhằm nâng cao tính minh bạch, khách quan và giảm can thiệp thủ công trong giải quyết thủ tục.
Về kết quả triển khai dịch vụ công trực tuyến, hiện nay có 216 TTHC trong lĩnh vực hải quan, trong đó 205 thủ tục do cơ quan Hải quan thực hiện (gồm: 120 TTHC được cung cấp DVCTT toàn trình; 58 TTHC được cung cấp DVCTT một phần; 27 TTHC được cung cấp thông tin trực tuyến). Số hồ sơ TTHC tiếp nhận từ ngày 1/1/2026 đến ngày 20/3/2026 là 4.906.579 hồ sơ, trong đó có 4.901.983 hồ sơ trực tuyến.
Theo đánh giá, việc số hóa quy trình thủ tục không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại, in ấn hồ sơ mà còn góp phần minh bạch hóa quá trình giải quyết công việc, hạn chế tiếp xúc trực tiếp, giảm nguy cơ phát sinh tiêu cực.
Việc hiện đại hóa, ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số của ngành Hải quan thời gian qua không chỉ tạo thuận lợi cho doanh nghiệp mà còn tạo lợi thế thu hút đầu tư, thúc đẩy xuất nhập khẩu và nâng cao vị thế nền kinh tế.