leftcenterrightdel
Trong 8 tháng năm 2026, ngành Thuế hoàn tất chấm dứt hiệu lực mã số thuế cho 94.991 doanh nghiệp. Ảnh minh họa: Cục Thuế

Gỡ “điểm nghẽn” trong quản lý thuế

Cụ thể, theo Cục Thuế, trong những năm qua, số lượng lũy kế doanh nghiệp, tổ chức, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế tiếp tục gia tăng; đồng thời, tình trạng người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký với cơ quan Thuế (bỏ địa chỉ kinh doanh), trốn tránh nghĩa vụ thuế vẫn diễn ra ở nhiều địa bàn, ngành nghề kinh doanh. Theo thống kê, tại thời điểm tháng 6/2026, số lượng doanh nghiệp ở 2 tình trạng nêu trên là gần 600.000 doanh nghiệp.

Đây là một trong những “điểm nghẽn” lớn trong công tác quản lý thuế, làm gia tăng hồ sơ tồn đọng, kéo dài thời gian xử lý thủ tục hành chính, gây lãng phí nguồn lực xã hội, ảnh hưởng đến tính minh bạch của môi trường kinh doanh, tác động trực tiếp đến người nộp thuế chấp hành tốt pháp luật và tiềm ẩn rủi ro thất thu ngân sách nhà nước. Đồng thời, làm phát sinh nhiều rủi ro pháp lý đối với chủ doanh nghiệp, người đại diện theo pháp luật, chủ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh khi không thực hiện hoặc chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế theo quy định.

 Mục tiêu của Chiến dịch làm sạch mã số thuế là tuyên truyền hỗ trợ người nộp thuế không còn hoạt động sản xuất kinh doanh thực hiện thủ tục để chấm dứt hiệu lực mã số thuế theo quy điịnh của pháp luật. Cơ quan Thuế tập trung rà soát, làm sạch, chuẩn hóa và giảm số người nộp thuế đang ở trạng thái ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế (trạng thái 03) và không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký (trạng thái 06); đồng thời kiểm soát phát sinh mới, không để hồ sơ giải thể, chấm dứt hoạt động bị tồn đọng.

Qua đó, phản ánh thực chất "sức khỏe" của nền kinh tế, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp tuân thủ tốt, có mong muốn quay trở lại hoạt động kinh doanh, đồng thời vừa nâng cao hiệu quả quản lý thuế, phòng ngừa việc lợi dụng pháp nhân để mua bán hóa đơn, trốn thuế, gian lận và trục lợi ngân sách nhà nước. Đây cũng là nền tảng dữ liệu quan trọng trong việc triển khai Hệ thống quản lý thuế mới và trao đổi kết nối, chia sẻ dữ liệu với các cơ sở dữ liệu quốc gia.

Bên cạnh đó, thực tiễn quản lý cho thấy, một bộ phận đối tượng đã lợi dụng sự thông thoáng của thủ tục thành lập doanh nghiệp, đăng ký kinh doanh để thành lập pháp nhân không phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh thực chất; lợi dụng sử dụng hóa đơn không hợp pháp để hợp thức hóa chi phí, trốn thuế, chiếm đoạt tiền thuế, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến trật tự, kỷ cương quản lý nhà nước, môi trường đầu tư, kinh doanh và hiệu lực quản lý thuế.

Trong bối cảnh đó, ngành Thuế đã triển khai “Chiến dịch Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh”.

Đến nay, Cục Thuế đã triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp và tăng cường phối hợp liên ngành. Bộ Tài chính đã có văn bản đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo sở, ngành, chính quyền địa phương và Công an cơ sở phối hợp với cơ quan thuế triển khai chiến dịch. Cục Thuế cũng đã ban hành các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ, tài liệu hỗ trợ doanh nghiệp và chỉ tiêu triển khai trong toàn ngành.

Ngoài ra, cơ quan Thuế đẩy mạnh việc tuyên truyền, vận động đến người dân và doanh nghiệp biết chiến dịch, mục tiêu và ý nghĩa. Các hình thức tuyên truyền được thực hiện đa dạng dưới nhiều hình thức; đã biên soạn, phổ biến các tài liệu, sổ tay, cẩm nang, infographics, video clip hướng dẫn chi tiết thủ tục giải thể, chấm dứt hoạt động để doanh nghiệp, hộ kinh doanh nắm rõ thủ tục.

leftcenterrightdel
Theo Cục Thuế, Chiến dịch làm sạch mã số thuế góp phần tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tuân thủ, sàng lọc doanh "ảo”, doanh nghiệp “ma”. Ảnh minh họa: Cục Thuế

Gửi thông báo đến tất cả các doanh nghiệp cần rà soát, xử lý qua tất cả các kênh như tài khoản điện tử, email, số điện thoại liên hệ của doanh nghiệp và chủ doanh nghiệp trên hệ thống quản lý thuế, công khai thông tin về tình trạng mã số thuế của các doanh nghiệp này trên cổng thông tin điện tử của cơ quan Thuế. Trong đó, đã liên hệ trực tiếp và thông tin, vận động doanh nghiệp yêu cầu hoàn thành nghĩa vụ kê khai, nộp thuế.

Kịp thời tháo gỡ những vướng mắc của người nộp thuế trong quá trình triển khai chiến dịch thuộc thẩm quyền của cơ quan thuế; nâng cấp các ứng dụng công nghệ thông tin để tiếp nhận và xử lý hồ sơ kịp thời, mở rộng chức năng trên ứng dụng Etax Mobile để thông báo cho cá nhân người đại diện pháp luật biết được nghĩa vụ thuế của các doanh nghiệp liên quan, các quyết định cưỡng chế nợ thuế, cưỡng chế tạm hoãn xuất nhập cảnh; cho phép cá nhân phản ánh tình trạng bị sử dụng trái phép thông tin cá nhân thành lập doanh nghiệp giả mạo, doanh nghiệp ma.

Những kết quả từ Chiến dịch làm sạch mã số thuế

Kết quả, trong 8 tháng đầu năm 2026, ngành Thuế đã hoàn tất chấm dứt hiệu lực mã số thuế cho 94.991 doanh nghiệp/tổ chức, bằng 209% cùng kỳ năm 2025, bao gồm 23.017 doanh nghiệp/tổ chức đề nghị chấm dứt hiệu lực mã số thuế trong năm 2026 do không còn nhu cầu hoạt động sản xuất kinh doanh và 71.974 doanh nghiệp/tổ chức có hồ sơ nộp từ năm 2025 về trước, là các trường hợp được cơ quan Thuế xử lý trong chiến dịch. Đồng thời, cơ quan Thuế các cấp cũng đã hỗ trợ rà soát và khôi phục mã số thuế để 3.554 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động sản xuất kinh doanh.

So sánh tương quan, số lượng doanh nghiệp/chi nhánh được cơ quan Thuế cấp mã số thuế khi thành lập trong 8 tháng đầu năm 2026 gấp 6,8 lần số đã hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế, cao hơn tỉ lệ của năm 2024 (6 lần) và năm 2025 (4,5 lần). Kết quả này cho thấy, mặc dù số lượng doanh nghiệp hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế tăng mạnh do cơ quan Thuế tập trung xử lý các hồ sơ tồn đọng từ nhiều năm trước, số doanh nghiệp gia nhập thị trường vẫn duy trì ở mức cao so với số doanh nghiệp chấm dứt hoạt động.

Bên cạnh việc xử lý các hồ sơ tồn đọng, trong những năm qua, với tinh thần đồng hành cùng doanh nghiệp và người nộp thuế vượt qua khó khăn, phục hồi hoạt động sản xuất kinh doanh, ngành Thuế đã kịp thời đề xuất, báo cáo Bộ Tài chính trình Chính phủ, Quốc hội ban hành nhiều giải pháp về thuế; đồng thời chỉ đạo cơ quan thuế các cấp triển khai các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, tiền thuê đất cho doanh nghiệp và người dân.

Như vậy, việc triển khai Chiến dịch làm sạch mã số thuế không chỉ nhằm xử lý dứt điểm các hồ sơ tồn đọng, làm sạch và chuẩn hóa dữ liệu người nộp thuế, mà còn hướng tới đồng thời hai mục tiêu: tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp có nhu cầu tuân thủ, khôi phục hoạt động hoặc hoàn tất thủ tục chấm dứt hoạt động; tăng cường sàng lọc, kiểm soát rủi ro, ngăn chặn việc lợi dụng doanh nghiệp “ảo”, doanh nghiệp “ma” để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật, qua đó bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật.

Dữ liệu doanh nghiệp sau khi được rà soát, chuẩn hóa sẽ phản ánh sát thực chất hơn tình trạng hoạt động của doanh nghiệp và sức khỏe của nền kinh tế, góp phần giải phóng các nguồn lực đang bị tồn đọng, tạo điều kiện cho việc tái gia nhập thị trường và tạo nguồn thu bền vững cho ngân sách nhà nước.

Trong thời gian tới, Cục Thuế tiếp tục rà soát các vướng mắc về chính sách, nghĩa vụ thuế và chế tài xử phạt; nghiên cứu, báo cáo cấp có thẩm quyền các giải pháp phù hợp nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn còn tồn tại, tạo điều kiện để doanh nghiệp sớm hoàn thành nghĩa vụ với ngân sách nhà nước, khôi phục hoạt động hoặc hoàn tất thủ tục chấm dứt hoạt động theo đúng quy định.


Minh Nhật