    |
 |
| Hướng dẫn người nộp thuế thực hiện kê khai. Ảnh: Cục Thuế |
Xóa bỏ những “điểm nghẽn” trong quản lý thuế
Trong quá trình quản lý thuế, tình trạng doanh nghiệp, tổ chức, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế ngày càng bộc lộ rõ những bất cập. Cùng với đó là tình trạng người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, bỏ địa chỉ kinh doanh để né tránh nghĩa vụ thuế.
Theo Cục Thuế, đây là một trong những “điểm nghẽn” trong công tác quản lý thuế. Hồ sơ tồn đọng không chỉ kéo dài thời gian xử lý thủ tục hành chính mà còn làm lãng phí nguồn lực xã hội, ảnh hưởng đến tính minh bạch của môi trường kinh doanh và tác động trực tiếp đến những người nộp thuế chấp hành tốt pháp luật.
Đáng lưu ý, những hồ sơ này còn tiềm ẩn rủi ro thất thu ngân sách nhà nước và phát sinh rủi ro pháp lý đối với chủ doanh nghiệp, người đại diện theo pháp luật, chủ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh khi nghĩa vụ thuế chưa được hoàn tất.
Đáng nói, một bộ phận đối tượng đã lợi dụng sự thông thoáng trong thủ tục thành lập doanh nghiệp, đăng ký kinh doanh để tạo lập pháp nhân nhưng không phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh thực chất. Một số đối tượng lợi dụng pháp nhân, sử dụng hóa đơn không hợp pháp để hợp thức hóa chi phí, trốn thuế, chiếm đoạt tiền thuế.
Những hành vi này không chỉ gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước mà còn ảnh hưởng đến trật tự, kỷ cương quản lý, môi trường đầu tư, kinh doanh và hiệu lực quản lý thuế.
Trong bối cảnh đó, Cục Thuế - Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 595/QĐ-CT triển khai “Chiến dịch Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh” trong toàn ngành Thuế.
Mục tiêu của chiến dịch đó là tập trung làm sạch, chuẩn hóa và giảm thiểu số lượng người nộp thuế tồn đọng ở trạng thái ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế (trạng thái 03) và người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký (trạng thái 06); đồng thời kiểm soát chặt chẽ phát sinh mới, không để tình trạng các hồ sơ giải thể, chấm dứt hoạt động mới phát sinh bị chậm trễ trong công tác giải quyết hồ sơ. Từ đó tháo gỡ điểm nghẽn cho hoạt động đầu tư, sản xuất kinh doanh của người nộp thuế tuân thủ tốt; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý thuế và góp phần phòng ngừa, ngăn chặn hành vi lợi dụng pháp nhân doanh nghiệp để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật, gian lận thuế, trục lợi ngân sách nhà nước.
Ngày 13/7/2026, Cục Thuế cũng có Công điện số 18 yêu cầu Trưởng Thuế các tỉnh, thành phố tập trung nguồn lực, khẩn trương, quyết liệt triển khai các nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó, trọng tâm của đợt cao điểm lần này là rà soát, chuẩn hóa thông tin hơn 617 nghìn doanh nghiệp, bao gồm: 291.962 doanh nghiệp đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục giải thể hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế và 325.500 doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký nhưng vẫn còn nghĩa vụ thuế hoặc phát sinh các vấn đề cần tiếp tục quản lý.
|
 |
| Theo Cục Thuế, Chiến dịch làm sạch mã số thuế góp phần xóa bỏ điểm nghẽn" trong công tác quản lý thuế, tạo môi trường kinh doanh minh bạch. Ảnh: Cục Thuế |
Hỗ trợ doanh nghiệp thực, ngăn ngừa rủi ro
Điểm đáng chú ý trong cách triển khai Chiến dịch là ngành Thuế xác định rõ nguyên tắc lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ nhưng không đồng nghĩa với nới lỏng quản lý.
Theo đó, việc hỗ trợ, hướng dẫn và tháo gỡ khó khăn được đặt song song với quản lý rủi ro, kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm những trường hợp cố tình không tuân thủ.
Các hồ sơ được phân luồng, phân tầng theo mức độ rủi ro. Nhóm hồ sơ cần hỗ trợ, tháo gỡ sẽ được tập trung giải quyết nhanh; trong khi nhóm có dấu hiệu rủi ro phải được kiểm tra, xác minh và xử lý theo quy định.
Cách làm này giúp tránh tình trạng áp dụng một phương thức xử lý cho tất cả các trường hợp. Doanh nghiệp thực sự gặp vướng mắc và có nhu cầu tiếp tục hoạt động sẽ được hướng dẫn hoàn thành nghĩa vụ, khôi phục tình trạng hoạt động. Ngược lại, những trường hợp cố tình vi phạm, có dấu hiệu mua bán hóa đơn, trốn thuế, chiếm đoạt tiền thuế phải được nhận diện và xử lý nghiêm.
Cục Thuế cũng yêu cầu không để việc khôi phục hiệu lực mã số thuế, chấm dứt hiệu lực mã số thuế, giải thể hay chấm dứt hoạt động bị lợi dụng để hợp thức hóa các hành vi vi phạm pháp luật về thuế, hóa đơn và các quy định pháp luật có liên quan.
Để triển khai đồng bộ và hiệu quả Chiến dịch, Cục Thuế đã báo cáo Bộ Tài chính ban hành Công văn số 9409/BTC-CT ngày 3/7/2026 gửi UBND các tỉnh, thành phố, đề nghị chỉ đạo các sở, ngành, chính quyền địa phương và công an cấp xã, phường phối hợp với cơ quan thuế thực hiện Chiến dịch.
Trong phối hợp liên ngành, dữ liệu định danh của người đại diện theo pháp luật được xác định là một nội dung quan trọng. Ngày 15/7/2026, Cục Thuế có Công văn số 4881/CT-NVT gửi Cục C06 (Bộ Công an) đề nghị hỗ trợ rà soát, chuẩn hóa dữ liệu người đại diện theo pháp luật của các doanh nghiệp ở trạng thái 03, 06. Ngày 24/7/2026, hai đơn vị đã làm việc trực tiếp để đề nghị hỗ trợ rà soát, chuẩn hóa thông tin định danh; hiện đang phối hợp tiếp nhận danh sách và rà soát thông tin.
Ngoài ra, Cục Thuế cũng có các văn bản đề nghị Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) chỉ đạo cơ quan đăng ký kinh doanh phối hợp chặt chẽ với cơ quan Thuế trong xử lý vi phạm, thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp đối với những doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký; đồng thời phối hợp hoàn tất thủ tục giải thể, chấm dứt hoạt động đối với doanh nghiệp, hợp tác xã đã được cơ quan thuế thông báo hoàn thành nghĩa vụ thuế…
Đáng chú ý, trước thực tế có cá nhân phản ánh bị lấy cắp hoặc giả mạo thông tin để thành lập doanh nghiệp, Cục Thuế đang phối hợp với Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể; C03 (Bộ Công an) làm rõ trách nhiệm, nghĩa vụ của các cơ quan trong tiếp nhận, xử lý. Mục tiêu là bảo đảm tách bạch quyền lợi của cá nhân bị hại với nghĩa vụ thuế của pháp nhân được thành lập giả mạo…
Theo Cục Thuế, từ khi triển khai chiến dịch đến nay, cơ quan Thuế đã triển khai thông báo đến tất cả doanh nghiệp ở trạng thái 03, 06 qua nhiều kênh, gồm tài khoản điện tử, email, số điện thoại liên hệ của doanh nghiệp và chủ doanh nghiệp trên hệ thống quản lý thuế; đồng thời công khai thông tin về tình trạng mã số thuế trên cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế.
Cơ quan Thuế cũng đã tổng hợp danh sách, gửi cơ quan đăng ký kinh doanh đề nghị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp đối với những trường hợp không hoạt động tại địa chỉ đăng ký trên một năm theo quy định của Luật Doanh nghiệp và Luật Quản lý thuế.
Qua những kết quả ban đầu, có thể thấy, Chiến dịch làm sạch mã số thuế không chỉ là một chiến dịch xử lý hồ sơ hành chính còn tồn đọng. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, doanh nghiệp thực sự hoạt động được tháo gỡ vướng mắc, trong khi những pháp nhân không còn hoạt động hoặc có dấu hiệu lợi dụng để vi phạm được nhận diện và xử lý. Đây là một bước quan trọng để nâng chất lượng quản lý thuế theo hướng chính xác hơn, minh bạch hơn và dựa nhiều hơn vào dữ liệu, công nghệ và quản lý rủi ro.