Cấp “đất lâu dài” trong Cụm Công nghiệp, mở đường cho trục lợi đất công
Như Báo Bảo vệ pháp luật đã có các bài phản ánh “Thanh tra Đà Nẵng chỉ rõ hàng loạt sai phạm của doanh nghiệp tại Cụm công nghiệp Thanh Vinh” và Ai chịu trách nhiệm việc cấp “đất lâu dài” trong Cụm công nghiệp Thanh Vinh?.
Theo đó, Thanh tra TP Đà Nẵng đã có kết luận thanh tra của chỉ ra hàng loạt sai phạm nghiêm trọng trong công tác giao đất, cho thuê đất và đặc biệt là việc cấp GCNQSDĐ tại Cụm công nghiệp Thanh Vinh. Một trong những vấn đề nổi cộm được Thanh tra TP Đà Nẵng chỉ rõ là việc cấp GCNQSDĐ với thời hạn sử dụng đất “lâu dài” cho nhiều doanh nghiệp thứ cấp, trái với bản chất pháp lý của đất cụm công nghiệp.
    |
 |
| Cụm công nghiệp Thanh Vinh. |
Không chỉ dừng lại ở sai phạm về thời hạn, nhiều GCNQSDĐ còn được ghi nhận mục đích sử dụng đất không phù hợp với quy hoạch chi tiết được phê duyệt. Thực tế này dẫn đến tình trạng doanh nghiệp sử dụng đất không đúng chức năng, không đầu tư xây dựng theo định hướng cụm công nghiệp, gây lãng phí tài nguyên đất và phá vỡ quy hoạch chung.
Cụ thể, theo Kết luận thanh tra, Cụm công nghiệp Thanh Vinh được Nhà nước giao đất, cho thuê đất có thời hạn để đầu tư xây dựng hạ tầng và thu hút doanh nghiệp sản xuất công nghiệp. Thế nhưng, UBND TP Đà Nẵng đã cấp GCNQSDĐ với thời hạn sử dụng đất lâu dài cho nhiều doanh nghiệp thứ cấp tại cụm công nghiệp này, không đúng quy định của pháp luật đất đai.
Thanh tra TP Đà Nẵng xác định hàng loạt doanh nghiệp, gồm: Công ty CP DMT, Công ty CP Thép Dana – Ý, Công ty CP Thép Dana – Úc, Công ty TNHH Thương mại Khateco, Công ty TNHH MTV Giấy Rạng Đông, Công ty TNHH Lê Phong Hưng Phú, Công ty CP Kho vận Liên Chiểu Xanh, Công ty CP Dufago, Doanh nghiệp tư nhân Hùng Thụy… đều được cấp GCNQSDĐ tại Cụm công nghiệp Thanh Vinh với thời hạn sử dụng đất lâu dài.
Theo kết luận thanh tra, việc cấp “đất lâu dài” cho các doanh nghiệp nêu trên là sai về bản chất pháp lý của đất cụm công nghiệp, làm biến đất công nghiệp thành đất sử dụng ổn định lâu dài, vượt ra ngoài phạm vi quản lý của Nhà nước. Sai phạm này được xác định là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến nguy cơ doanh nghiệp thực hiện các quyền chuyển nhượng, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất không phù hợp với mục tiêu hình thành và phát triển cụm công nghiệp.
Không chỉ sai về thời hạn, Thanh tra TP Đà Nẵng còn chỉ rõ một số GCNQSDĐ được cấp ghi nhận mục đích sử dụng đất không đúng với quy hoạch chi tiết Cụm công nghiệp Thanh Vinh đã được phê duyệt. Có trường hợp được cấp GCNQSDĐ với mục đích đất sản xuất, kinh doanh nhưng thực tế không triển khai hoạt động sản xuất công nghiệp, không xây dựng nhà xưởng theo quy hoạch, dẫn đến đất bị bỏ hoang hoặc sử dụng sai công năng trong thời gian dài.
|
 |
| Tổng diện tích đất được quy hoạch (đã được phê duyệt điều chỉnh) của Cụm công nghiệp Thanh Vinh là 295.987m2. |
Từ việc được cấp GCNQSDĐ sai quy định, Thanh tra TP Đà Nẵng xác định Công ty CP DMT đã thực hiện chuyển nhượng quyền sử dụng đất tại Cụm công nghiệp Thanh Vinh khi chưa đủ điều kiện theo quy định pháp luật, chưa hoàn thành nghĩa vụ đầu tư xây dựng hạ tầng, chưa đưa đất vào sử dụng đúng tiến độ dự án. Việc chuyển nhượng này bị kết luận là không đúng quy định pháp luật về đất đai, làm gia tăng nguy cơ trục lợi từ đất công.
Nguy cơ thất thoát đất công
Kết luận thanh tra cho thấy, sai phạm tại Cụm công nghiệp Thanh Vinh không chỉ xuất phát từ việc cấp GCNQSDĐ sai quy định mà còn bắt nguồn từ công tác quản lý, kiểm tra, giám sát sau cấp GCNQSDĐ bị buông lỏng trong thời gian dài.
Đối với Công ty CP Dufago, Thanh tra TP Đà Nẵng kết luận doanh nghiệp này sử dụng đất không đúng mục đích, chậm triển khai đầu tư xây dựng theo hồ sơ dự án được phê duyệt, trong khi đã được cấp GCNQSDĐ sử dụng đất lâu dài. Việc chậm đưa đất vào sử dụng kéo dài nhiều năm nhưng không bị xử lý kịp thời đã gây lãng phí nghiêm trọng tài nguyên đất.
Thanh tra cũng xác định, Công ty TNHH MTV Giấy Rạng Đông và Công ty TNHH Thương mại Khateco có tình trạng chậm đưa đất vào sử dụng, không triển khai dự án theo tiến độ cam kết. Các khu đất này trong thời gian dài không phát sinh hoạt động sản xuất công nghiệp, song chưa bị thu hồi theo quy định, làm phát sinh nguy cơ thất thu ngân sách nhà nước từ tiền thuê đất, tiền sử dụng đất và các nghĩa vụ tài chính liên quan.
Đối với Công ty CP Kho vận Liên Chiểu Xanh và Doanh nghiệp tư nhân Hùng Thụy, Thanh tra TP Đà Nẵng chỉ rõ, việc sử dụng đất không đúng mục tiêu phát triển cụm công nghiệp, chưa đầu tư xây dựng hạ tầng, nhà xưởng theo quy hoạch được duyệt. Dù được cấp GCNQSDĐ lâu dài, các doanh nghiệp này không triển khai hoạt động sản xuất công nghiệp tương xứng, làm sai lệch mục tiêu hình thành Cụm công nghiệp Thanh Vinh.
Kết luận thanh tra nhấn mạnh, việc thiếu kiểm tra, giám sát sau cấp GCNQSDĐ của các cơ quan quản lý nhà nước là nguyên nhân khiến các sai phạm kéo dài qua nhiều năm, không được phát hiện và xử lý kịp thời. Điều này đã tạo điều kiện để doanh nghiệp sử dụng đất sai quy định, chuyển nhượng trái phép, chậm đưa đất vào sử dụng, làm gia tăng nguy cơ thất thoát đất công và thất thu ngân sách nhà nước.
|
 |
| Một số khu đất trong Cụm công nghiệp Thanh Vinh chưa được đưa vào sử dụng. |
Từ các sai phạm cụ thể, Thanh tra TP Đà Nẵng kiến nghị UBND TP Đà Nẵng rà soát toàn bộ các GCNQSDĐ đã cấp tại Cụm công nghiệp Thanh Vinh, điều chỉnh đối với các trường hợp cấp sai thời hạn, sai mục đích sử dụng đất; bảo đảm việc sử dụng đất đúng quy hoạch, đúng bản chất đất cụm công nghiệp.
Đồng thời, Thanh tra TP Đà Nẵng yêu cầu xử lý dứt điểm các trường hợp sử dụng đất sai mục đích, chậm đưa đất vào sử dụng, để đất hoang hóa kéo dài, vi phạm tiến độ, không triển khai đúng cam kết đầu tư.
Kết luận thanh tra cũng kiến nghị các đơn vị, tổ chức, có liên quan nghiêm túc chấn chỉnh, rút kinh nghiệm trong công tác tham mưu, quản lý nhà nước về đất đai, đầu tư xây dựng tại Cụm công nghiệp Thanh Vinh nhằm ngăn chặn nguy cơ tái diễn sai phạm và thất thoát đất công.