Loạt sai phạm khiến Giám đốc Ban Quản lý dự án TP Huế bị khởi tố

Sai phạm tại dự án 85,79 tỉ đồng, Giám đốc Ban Quản lý dự án bị khởi tố

Ngày 14/8, Cơ quan CSĐT Công an TP Huế đã tống đạt quyết định khởi tố bị can, lệnh bắt tạm giam và khám xét đối với Hà Xuân Hậu - Giám đốc Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng và Phát triển đô thị TP Huế. Hà Xuân Hậu bị khởi tố để điều tra về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”, theo điểm c khoản 3 Điều 360 BLHS 2015, liên quan những sai phạm trong quá trình triển khai Dự án rác Hương Bình.

Các quyết định tố tụng, lệnh bắt tạm giam và khám xét đối với Hậu được Cơ quan CSĐT Công an TP Huế ban hành và đã được VKSND khu vực 3, TP Huế phê chuẩn.

Tống đạt quyết định khởi tố, lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Hà Xuân Hậu (áo sơ mi xanh, đeo kính) liên quan đến sai phạm của dự án.

Dự án “Xử lý triệt để ô nhiễm môi trường do rác thải sinh hoạt tại các khu vực trọng điểm trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên - Huế” được triển khai tại xã Hương Bình, thị xã Hương Trà cũ. Theo kết quả điều tra ban đầu, tháng 3/2016, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh Thừa Thiên Huế lập báo cáo đề xuất, thuyết minh chủ trương đầu tư xây dựng dự án.

Đơn vị này hiện là Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng và Phát triển đô thị TP Huế, do ông Hà Xuân Hậu làm Giám đốc. Trong quá trình triển khai, công trình thường được gọi là Dự án rác Hương Bình. Ngày 30/10/2017, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế ban hành quyết định phê duyệt đầu tư, giao Ban Quản lý dự án làm chủ đầu tư. Dự án được thực hiện từ năm 2018 đến năm 2020, với tổng mức đầu tư 85,79 tỉ đồng.

Trong tổng mức đầu tư, ngân sách Trung ương bố trí 44,965 tỉ đồng, phần còn lại do ngân sách địa phương bảo đảm. Mục tiêu của dự án là xử lý triệt để ô nhiễm do rác thải sinh hoạt tại các khu vực trọng điểm. Tuy nhiên, Cơ quan CSĐT xác định việc đề xuất chủ trương đầu tư thiếu tính khả thi, địa điểm triển khai chưa phù hợp, trong khi quy mô công suất được tính toán không sát nhu cầu xử lý rác thực tế tại địa phương.

Theo thiết kế được phê duyệt, Dự án rác Hương Bình có công suất xử lý 150 tấn rác mỗi ngày đêm. Trong khi đó, khối lượng rác thực tế có thể đưa về dự án chỉ khoảng 40 tấn mỗi ngày đêm. Như vậy, công suất thiết kế gần gấp 4 lần lượng rác đầu vào. Sự chênh lệch này cho thấy việc khảo sát, đánh giá nhu cầu xử lý rác trước khi đề xuất chủ trương đầu tư chưa bảo đảm sát tình hình thực tế.

Cơ quan điều tra cũng xác định địa điểm xây dựng chưa phù hợp, ảnh hưởng đến khả năng tiếp nhận rác, hiệu quả khai thác và phương án vận hành. Chủ đầu tư sau đó phải báo cáo chuyển đổi công trình thành điểm tập kết, trung chuyển rác phục vụ Nhà máy xử lý rác Phú Sơn.

Công suất thiết kế của nhà máy xử lý rác bị nâng lên gần gấp 4 lần lượng rác thực tế.

Bên cạnh bất cập về công suất và địa điểm, một số gói thầu xây dựng chính bị đội vốn. Dự án phải gia hạn nhiều lần nhưng tiến độ tổng thể vẫn không đáp ứng yêu cầu, nhiều hạng mục tiếp tục trong tình trạng thi công dang dở. Theo kế hoạch, dự án phải hoàn thành vào năm 2020. Tuy nhiên, sau hơn 7 năm triển khai, công trình vẫn chưa hoàn thành và chưa thể vận hành đồng bộ, làm giảm hiệu quả sử dụng nguồn vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước.

Một số hạng mục xây dựng, vật liệu và thiết bị kỹ thuật đã được nghiệm thu, thanh toán nhưng chưa đưa vào sử dụng. Chủ đầu tư cũng không có phương án bảo quản phù hợp, dẫn đến nguy cơ xuống cấp, thất thoát và lãng phí. Tháng 12/2025, Thanh tra TP Huế kiểm tra, chỉ ra nhiều sai phạm tại dự án. Đến tháng 3, UBND TP Huế tiếp tục yêu cầu chủ đầu tư và các nhà thầu tháo gỡ vướng mắc, khẩn trương hoàn thành những phần việc còn lại.

Sau thanh tra, chủ đầu tư triển khai xây dựng thêm dãy nhà chức năng, sửa chữa hố chôn lấp, hồ điều hòa và một số hạng mục khác. Tuy nhiên, nhân lực tại công trường còn ít, tiến độ thi công chưa đáp ứng yêu cầu. Hố chôn lấp, hệ thống xử lý nước rỉ rác cùng nhiều hạng mục kỹ thuật được đầu tư trong thời gian dài nhưng chưa thể vận hành đồng bộ. Trong khi đó, lượng rác đưa về khu vực không đạt công suất thiết kế ban đầu.

Buông lỏng quản lý nhà thầu, thiệt hại hơn 2,1 tỉ đồng

Nhóm sai phạm tiếp theo được Cơ quan CSĐT Công an TP Huế xác định liên quan quá trình lựa chọn nhà thầu. Chủ đầu tư không đánh giá đầy đủ năng lực tài chính, năng lực xây dựng của các đơn vị tham gia đấu thầu.

Sau hơn 7 năm triển khai, công trình vẫn chưa hoàn thành và chưa thể vận hành đồng bộ, làm giảm hiệu quả sử dụng nguồn vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước.

Việc lựa chọn nhà thầu không đủ năng lực làm ảnh hưởng tiến độ thi công, khiến dự án phải nhiều lần gia hạn. Khi nhà thầu vi phạm tiến độ, chủ đầu tư không áp dụng kịp thời, hiệu quả các biện pháp xử lý theo hợp đồng.

Ban Quản lý dự án bị xác định thiếu trách nhiệm khi không thường xuyên theo dõi, bám sát tiến độ thi công. Chủ đầu tư cũng không kiên quyết chấm dứt hợp đồng để lựa chọn đơn vị đủ năng lực tiếp tục thực hiện dự án. Thay vì xử lý trách nhiệm của nhà thầu và áp dụng giải pháp quyết liệt, Ban Quản lý dự án nhiều lần đề xuất cấp có thẩm quyền gia hạn tiến độ thi công không đúng quy định, khiến công trình tiếp tục kéo dài.

Sai phạm gây hậu quả trực tiếp về tài sản được xác định trong quá trình Ban Quản lý dự án thực hiện, quản lý hợp đồng xây dựng với Công ty Thiên Phát Thịnh - một trong những nhà thầu tham gia thi công dự án. Theo kết quả điều tra ban đầu, Ban Quản lý dự án không kịp thời theo dõi tiến độ của Công ty Thiên Phát Thịnh, mặc dù thời hạn hợp đồng đã kết thúc nhưng nhà thầu không hoàn thành các nghĩa vụ theo cam kết.

Khi nhà thầu vi phạm cơ bản nghĩa vụ hợp đồng, chủ đầu tư không kiên quyết xử lý, không sớm chấm dứt hợp đồng và không thực hiện đầy đủ các biện pháp cần thiết nhằm bảo vệ nguồn vốn ngân sách nhà nước. Đặc biệt, chủ đầu tư không thực hiện hiệu quả biện pháp bảo đảm thu hồi tiền đã tạm ứng cho nhà thầu. Cơ quan điều tra xác định hành vi thiếu trách nhiệm này gây thiệt hại ngân sách nhà nước 2.140.797.000 đồng.

Khám xét nơi làm việc của bị can Hà Xuân Hậu.

Cơ quan CSĐT Công an TP Huế xác định, Hà Xuân Hậu, Giám đốc Ban Quản lý dự án, đồng thời là người đại diện chủ đầu tư, chịu trách nhiệm chính đối với những sai phạm trong quá trình triển khai dự án. Trên cơ sở tài liệu thu thập được, ngày 14/8, Cơ quan CSĐT Công an TP Huế khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam và khám xét đối với Hà Xuân Hậu để phục vụ điều tra.

Cơ quan CSĐT Công an TP Huế đang tiếp tục mở rộng vụ án, điều tra trách nhiệm của các thành viên Ban Quản lý dự án và những nhà thầu liên quan, đồng thời làm rõ toàn bộ thiệt hại và thu hồi tài sản cho Nhà nước.