VKSND TP Đồng Nai kiến nghị áp dụng biện pháp phòng ngừa tội phạm trong lĩnh vực công nghệ cao

Đối tượng H.T.B.V trú tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định - mắt xích quan trọng trong đường dây hoạt động phạm tội lừa đảo trên không gian mạng, sử dụng công nghệ cao cùng tang vật thu giữ được tại Cơ quan điều tra. Ảnh minh họa.

Thời gian gần đây, tình hình tội phạm sử dụng công nghệ cao để thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, rửa tiền và huy động vốn trái phép trên không gian mạng diễn biến ngày càng phức tạp, với phương thức, thủ đoạn tinh vi, gây thiệt hại đặc biệt lớn về tài sản, ảnh hưởng trực tiếp đến tình hình an ninh, trật tự và an toàn xã hội.

Các đối tượng thường sử dụng Facebook, Telegram, Zalo hoặc các website giả mạo sàn thương mại điện tử để tiếp cận người bị hại, tạo dựng lòng tin rồi dụ dỗ tham gia thực hiện “nhiệm vụ online”, đầu tư tài chính, đầu tư tiền ảo hoặc nhận hoa hồng với lợi nhuận cao. Sau khi người bị hại chuyển tiền nhiều lần vào các tài khoản do đối tượng chỉ định, các đối tượng nhanh chóng chiếm đoạt tài sản và cắt liên lạc.

Đáng chú ý, nhiều vụ án cho thấy các đối tượng đã thuê địa điểm, sử dụng số lượng lớn điện thoại, SIM không chính chủ, tài khoản ngân hàng thuê, mượn để thực hiện hành vi trung chuyển dòng tiền bất hợp pháp. Dòng tiền sau khi tiếp nhận được chia nhỏ, chuyển qua nhiều lớp tài khoản khác nhau nhằm che giấu nguồn gốc, gây khó khăn cho công tác truy vết và xử lý của cơ quan chức năng.

Bên cạnh đó, tình trạng lợi dụng tài sản số, ví điện tử phi tập trung và các nền tảng xuyên biên giới để huy động vốn trái phép, quảng bá đồng tiền ảo, cam kết lợi nhuận cao cũng đang diễn biến phức tạp. Các đối tượng tự tạo lập hệ thống, điều tiết dòng tiền và vận hành nền tảng do chính mình kiểm soát nhằm thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản, rửa tiền dưới vỏ bọc đầu tư công nghệ.

Qua kiểm sát, VKSND thành phố Đồng Nai xác định nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm xuất phát từ nhiều sơ hở trong công tác quản lý nhà nước. Trong đó, công tác xác thực khách hàng khi mở tài khoản ngân hàng bằng phương thức điện tử tại một số tổ chức tín dụng vẫn còn bất cập; việc nhận diện các tài khoản có dấu hiệu bất thường như nhận tiền từ nhiều nguồn, giao dịch tần suất lớn, chuyển tiếp nhanh qua nhiều tài khoản chưa được phát hiện kịp thời.

Ngoài ra, việc quản lý SIM thuê bao, SIM dữ liệu, chuẩn hóa thông tin người sử dụng dịch vụ viễn thông còn tồn tại hạn chế; tình trạng SIM kích hoạt sẵn, SIM không chính chủ vẫn còn diễn ra. Công tác phát hiện, cảnh báo website giả mạo, đường link độc hại, tài khoản mạng xã hội phục vụ hành vi lừa đảo trên không gian mạng có thời điểm chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

VKSND thành phố Đồng Nai đã ban hành kiến nghị gửi Ngân hàng Nhà nước Khu vực 12 và Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Đồng Nai.

Trước tình hình trên, VKSND thành phố Đồng Nai đã ban hành kiến nghị đề nghị Ngân hàng Nhà nước Khu vực 12 và Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Đồng Nai áp dụng đồng bộ các biện pháp nhằm phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật trong lĩnh vực công nghệ cao, ngân hàng và viễn thông.

Đối với lĩnh vực ngân hàng, VKSND thành phố Đồng Nai kiến nghị siết chặt công tác mở, xác thực và quản lý tài khoản thanh toán bằng phương thức điện tử; rà soát, phân loại các tài khoản có dấu hiệu thuê, mượn, mua bán hoặc phát sinh giao dịch bất thường. Đồng thời, yêu cầu các tổ chức tín dụng nâng cấp hệ thống giám sát giao dịch theo hướng nhận diện chuỗi hành vi nghi vấn như nhận tiền từ nhiều nguồn trong thời gian ngắn, chia nhỏ dòng tiền, chuyển qua nhiều tầng nấc nhằm phục vụ hành vi rửa tiền, lừa đảo công nghệ cao.

Cùng với đó, VKSND thành phố Đồng Nai cũng đề nghị tăng cường cơ chế phối hợp phản ứng nhanh giữa các tổ chức tín dụng với Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát và Tòa án trong việc cung cấp thông tin tài khoản, dữ liệu giao dịch, phong tỏa dòng tiền và truy vết tài sản liên quan đến hành vi phạm tội nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại cho người dân.

Đối với lĩnh vực viễn thông và môi trường số, VKSND thành phố Đồng Nai kiến nghị tăng cường kiểm tra, chuẩn hóa thông tin thuê bao; kịp thời phát hiện, khóa và xử lý SIM kích hoạt sẵn, SIM không chính chủ hoặc SIM có dấu hiệu phục vụ hành vi phạm tội. Đồng thời, phối hợp với doanh nghiệp viễn thông, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ internet để phát hiện sớm website giả mạo, đầu số lừa đảo, đường link độc hại và các tài khoản số có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Đặc biệt, VKSND thành phố Đồng Nai nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh công tác tuyên truyền, cảnh báo người dân về các phương thức, thủ đoạn phạm tội mới trên không gian mạng như giả mạo nhân viên ngân hàng, giả danh hỗ trợ tài chính, dụ dỗ làm nhiệm vụ online nhận hoa hồng, đầu tư tài sản số lợi nhuận cao hoặc yêu cầu chuyển tiền để “xác minh tài khoản”, “mở khóa đơn hàng”.

Sau khi tiếp nhận kiến nghị của VKSND thành phố Đồng Nai, Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 2 đã có văn bản triển khai đến các tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh Đồng Nai nhằm tăng cường các biện pháp phòng ngừa tội phạm, vi phạm pháp luật trong hoạt động thanh toán và quản lý tài khoản ngân hàng; đồng thời chuyển các nội dung liên quan đến cơ chế quản lý, giải pháp kỹ thuật trong hoạt động thanh toán đến đơn vị có thẩm quyền nghiên cứu, xử lý theo quy định.

Việc ban hành kiến nghị của VKSND thành phố Đồng Nai thể hiện vai trò chủ động của ngành Kiểm sát trong công tác phòng ngừa vi phạm và tội phạm; góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực ngân hàng, viễn thông và công nghệ thông tin, tăng cường bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân trên môi trường số, đồng thời phục vụ hiệu quả nhiệm vụ giữ gìn an ninh, trật tự trong tình hình mới.