Lợn bệnh tuồn ra thị trường, Viện kiểm sát kiến nghị phòng ngừa vi phạm

Qua công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra các vụ án hình sự, VKSND khu vực 9 nhận thấy thời gian gần đây tình trạng vi phạm pháp luật về vệ sinh an toàn thực phẩm tại địa bàn phường Vĩnh Yên có chiều hướng diễn biến phức tạp, đặc biệt là hành vi thu mua lợn chết, lợn mắc bệnh dịch để giết mổ, chế biến thành thực phẩm đưa ra thị trường tiêu thụ.

Đây là hành vi nguy hiểm cho xã hội, trực tiếp đe dọa sức khỏe, tính mạng của người tiêu dùng, tiềm ẩn nguy cơ làm phát sinh ngộ độc thực phẩm, lây lan dịch bệnh, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng đời sống nhân dân và gây hoang mang trong dư luận xã hội.

Đáng chú ý, VKSND khu vực 9 đã kiểm sát việc khởi tố, điều tra liên tiếp 2 vụ án hình sự về hành vi giết mổ, chế biến lợn mắc bệnh dịch để bán cho người tiêu dùng và cả 2 vụ án đều xảy ra trên địa bàn phường Vĩnh Yên.

Kiểm sát viên kiểm sát việc lấy lời khai đối tượng trong vụ Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm xảy ra trên địa bàn phường Vĩnh Yên.

Điển hình, trong các ngày 29/1 và 30/1/2026, Vũ Kim Tuấn (SN 1983), trú tại tổ dân phố Đông Phú 2, phường Vĩnh Yên cùng Nguyễn Văn Đảng (SN 1987), trú tại tổ dân phố Lai Sơn, phường Vĩnh Yên đã có hành vi thu mua lợn chết, lợn mắc bệnh dịch tả lợn Châu Phi và bệnh Tai xanh để đưa về lò mổ tại tổ dân phố Đông Thịnh, phường Vĩnh Yên giết mổ, chế biến thành thực phẩm rồi bán cho người tiêu dùng tại khu vực chợ Đồng Tâm.

Cơ quan chức năng phát hiện, thu giữ 341kg thịt lợn đã qua giết mổ và 4 cá thể lợn mắc bệnh chưa qua giết mổ. Kết quả giám định xác định nhiều cá thể lợn nhiễm bệnh Dịch tả lợn Châu Phi và bệnh Tai xanh thuộc diện bắt buộc phải tiêu hủy theo quy định của pháp luật.

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Phú Thọ đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Vũ Kim Tuấn và Nguyễn Văn Đảng về tội “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm” quy định tại khoản 1 Điều 317 Bộ luật hình sự đề điều tra theo quy định.

Qua kiểm sát điều tra vụ án trên, VKSND khu vực 9 nhận thấy tình trạng vi phạm pháp luật về vệ sinh an toàn thực phẩm trên địa bàn phường Vĩnh Yên xuất phát từ các nguyên nhân như: Công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động giết mổ gia súc còn nhiều sơ hở, thiếu chặt chẽ; chưa rà soát, quản lý đầy đủ các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ, tự phát hoạt động trong khu dân cư. Một số lò mổ hoạt động trong thời gian dài nhưng chưa được kiểm tra thường xuyên về điều kiện vệ sinh thú y, môi trường và nguồn gốc động vật.

Công tác kiểm tra, giám sát của chính quyền địa phương và cơ quan chức năng đối với hoạt động vận chuyển, thu mua, giết mổ, kinh doanh động vật và sản phẩm động vật chưa được tiến hành thường xuyên, liên tục; chưa kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi thu mua lợn chết, lợn mắc bệnh để đưa vào chế biến thực phẩm.

Việc phối hợp giữa chính quyền địa phương, lực lượng Công an, Thú y, Quản lý thị trường và tổ dân phố trong công tác phòng ngừa, phát hiện, xử lý vi phạm về an toàn thực phẩm có lúc còn chưa chặt chẽ; việc trao đổi thông tin về tình hình dịch bệnh động vật và các cơ sở có dấu hiệu vi phạm còn hạn chế.

Ý thức chấp hành pháp luật của một số cá nhân làm nghề thu mua, giết mổ, kinh doanh thực phẩm còn kém; vì động cơ vụ lợi đã cố ý thu mua động vật mắc bệnh, động vật chết để chế biến thành thực phẩm bán ra thị trường bất chấp nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng và nguy cơ lây lan dịch bệnh.

Một bộ phận người dân còn có tâm lý ham rẻ, chưa quan tâm đầy đủ đến nguồn gốc, chất lượng thực phẩm; vẫn tồn tại nhu cầu tiêu thụ thịt lợn giá rẻ, tạo điều kiện cho các đối tượng vi phạm thực hiện hành vi phạm tội.

Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về vệ sinh an toàn thực phẩm, phòng chống dịch bệnh động vật chưa sâu rộng, chưa thường xuyên; chưa nâng cao đầy đủ nhận thức của người dân về hậu quả, tác hại và trách nhiệm pháp lý đối với hành vi sử dụng, buôn bán thực phẩm có nguồn gốc từ động vật mắc bệnh.

Lợn bệnh được các đối tượng giết mổ mang đi tiêu thụ.

Trên cơ sở đó, nhằm kịp thời phòng ngừa vi phạm và tội phạm phát sinh, VKSND khu vực 9 đã ban hành kiến nghị số 46/KN-VKSKV9 gửi UBND phường Vĩnh Yên về việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa vi phạm pháp luật trong lĩnh vực an toàn thực phẩm.

Nội dung kiến nghị tập trung yêu cầu địa phương tăng cường quản lý các cơ sở giết mổ, kinh doanh thực phẩm trên địa bàn; rà soát, xử lý các cơ sở hoạt động không bảo đảm điều kiện vệ sinh thú y; đẩy mạnh kiểm tra nguồn gốc động vật và sản phẩm động vật; nâng cao hiệu quả phối hợp giữa lực lượng Công an, thú y, quản lý thị trường và chính quyền cơ sở; đồng thời tăng cường tuyên truyền, giáo dục pháp luật nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân và các hộ kinh doanh.

Sau khi tiếp nhận kiến nghị của Viện kiểm sát, UBND phường Vĩnh Yên đã ban hành Văn bản số 2154/UBND để triển khai thực hiện các nội dung kiến nghị. Theo đó, UBND phường yêu cầu các bộ phận chuyên môn, lực lượng chức năng và các tổ dân phố tăng cường kiểm tra hoạt động giết mổ, kinh doanh thực phẩm; rà soát các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ; tổ chức tuyên truyền, vận động nhân dân nâng cao nhận thức về an toàn thực phẩm và tích cực tố giác các hành vi vi phạm.

Việc kiến nghị của Viện kiểm sát được chính quyền địa phương kịp thời tiếp thu và triển khai thực hiện đã cho thấy hiệu quả thiết thực của công tác kiến nghị phòng ngừa vi phạm pháp luật.

Qua đó tiếp tục khẳng định vai trò của ngành Kiểm sát không chỉ trong công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp mà còn chủ động tham mưu, kiến nghị các giải pháp nhằm loại trừ nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm ngay từ cơ sở.