Theo dự thảo, đối tượng áp dụng gồm trẻ em, người lang thang xin ăn và những trường hợp có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, cần được tiếp nhận, hỗ trợ, bảo vệ khẩn cấp nhằm bảo đảm an toàn tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm.

Đáng chú ý, người lang thang xin ăn không chỉ là người trực tiếp đi xin ăn mà còn bao gồm người dẫn dắt, lợi dụng trẻ em, người khuyết tật, người cao tuổi để xin ăn dưới các hình thức như bán hàng rong, bán vé số, đánh giày, đàn hát, giả dạng người khuyết tật, người bệnh hoặc các hình thức khác nhằm trục lợi.

Dự thảo quy định UBND cấp xã thành lập Tổ công tác để phát hiện, tiếp nhận thông tin, kiểm tra và quản lý ban đầu các đối tượng trên địa bàn. Tổ công tác gồm Công an cấp xã, công chức Phòng Văn hóa - Xã hội, viên chức Trạm Y tế và Chủ tịch hoặc Phó Chủ tịch UBND cấp xã làm Tổ trưởng.

leftcenterrightdel
 Theo dự thảo, đối tượng áp dụng gồm trẻ em, người lang thang xin ăn và những trường hợp có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, cần được tiếp nhận, hỗ trợ, bảo vệ khẩn cấp. (Ảnh: Xuân Trường).

Tổ công tác có trách nhiệm tiếp nhận phản ánh từ tổ chức, cá nhân, mạng xã hội và phương tiện thông tin đại chúng; tổ chức kiểm tra thường xuyên, đột xuất tại khu vực công cộng, địa bàn phức tạp. Qua đó, lập hồ sơ ban đầu và phân loại thành 3 nhóm: trường hợp cần can thiệp y tế khẩn cấp; trường hợp có dấu hiệu vi phạm pháp luật; trường hợp cần xác minh nhân thân, nơi cư trú.

Đối với người cần can thiệp y tế khẩn cấp, Tổ công tác đưa đến cơ sở y tế để khám, điều trị. Trường hợp có dấu hiệu vi phạm pháp luật hoặc liên quan đến tệ nạn xã hội được chuyển cơ quan công an xử lý. Trong thời hạn 24 giờ kể từ khi tiếp nhận, Công an cấp xã nơi phát hiện có trách nhiệm chủ trì xác minh nhân thân, nơi cư trú.

Sau xác minh, những người có gia đình, người thân hoặc đủ sức khỏe, khả năng lao động được bàn giao về gia đình, cộng đồng quản lý, chăm sóc. Tổ công tác lập biên bản nhắc nhở, yêu cầu cam kết không tái diễn tình trạng lang thang xin ăn, sinh sống nơi công cộng.

Đối với trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật, người sức khỏe yếu không có gia đình, người thân bảo lãnh hoặc những trường hợp bị tập trung từ 2 lần trở lên, có biên bản nhắc nhở từ 2 lần trở lên, dự thảo quy định đưa vào cơ sở trợ giúp xã hội công lập trong thời gian chờ đưa về nơi cư trú.

Sở Y tế có trách nhiệm hướng dẫn, điều phối, phân bổ đối tượng giữa các cơ sở trợ giúp xã hội phù hợp với chức năng và điều kiện tiếp nhận. Thời gian chăm sóc, nuôi dưỡng trong giai đoạn chờ đưa về nơi cư trú không quá 3 tháng. Trong thời gian này, cơ sở trợ giúp xã hội phối hợp chính quyền địa phương xác minh nơi cư trú, tìm thân nhân, hoàn thiện hồ sơ và giấy tờ tùy thân.

leftcenterrightdel
 Dự thảo cũng khuyến khích người dân không cho tiền trực tiếp các đối tượng xin ăn trên đường phố mà thông qua các tổ chức, đơn vị có chức năng từ thiện.

Sau thời hạn trên, căn cứ hoàn cảnh, tình trạng sức khỏe và kết quả xác minh, các trường hợp đủ điều kiện được xem xét trở về gia đình, cộng đồng hoặc tiếp tục được chăm sóc, nuôi dưỡng lâu dài theo quy định.

Về trách nhiệm tổ chức thực hiện, Sở Y tế là cơ quan chủ trì triển khai, hướng dẫn, kiểm tra các cơ sở trợ giúp xã hội trong công tác tiếp nhận, quản lý, chăm sóc, nuôi dưỡng và giải quyết trợ giúp xã hội. Công an Thành phố chỉ đạo Công an cấp xã rà soát địa bàn, phối hợp xác minh, tìm thân nhân và xử lý nghiêm hành vi tổ chức, xúi giục, ép buộc người khác đi xin ăn nhằm trục lợi.

Các sở, ngành liên quan thực hiện nhiệm vụ theo chức năng. Trong đó, Sở Văn hóa và Thể thao đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân không lợi dụng trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật để xin ăn; Sở Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn chính sách đào tạo nghề; Sở Nội vụ triển khai tư vấn, giới thiệu việc làm; Sở Tài chính phối hợp tham mưu bố trí kinh phí thực hiện.

UBND cấp xã có trách nhiệm thường xuyên kiểm tra, rà soát địa bàn, quản lý chặt chẽ các đối tượng; đồng thời tăng cường thực hiện chính sách an sinh xã hội, vận động tổ chức nhân đạo, từ thiện hỗ trợ người có hoàn cảnh khó khăn.

Dự thảo cũng khuyến khích người dân không cho tiền trực tiếp các đối tượng xin ăn trên đường phố mà thông qua các tổ chức, đơn vị có chức năng từ thiện, xã hội để hỗ trợ đúng đối tượng.

Xuân Trường