Khơi thông nguồn lực, phát triển kinh tế

Năm 2026, tỉnh được Trung ương phân bổ 553 tỉ 983 triệu đồng thực hiện Chương trình 1719, cùng 8 tỉ 268 triệu đồng vốn đối ứng địa phương. Nguồn lực được triển khai qua 10 dự án thành phần, tập trung giải quyết những nhu cầu thiết yếu về hạ tầng, sản xuất, giáo dục, y tế, đào tạo nghề, bảo tồn văn hóa và giảm nghèo bền vững.

Tính đến ngày 5/9/2026, toàn tỉnh giải ngân 147 tỉ 537 triệu đồng, đạt 32,5% kế hoạch. Trong đó, vốn ngân sách Trung ương giải ngân 139 tỉ 910 triệu đồng, đạt 31,4%; ngân sách địa phương giải ngân 7 tỉ 627 triệu đồng, đạt 92% kế hoạch. Kết quả này cho thấy tiến độ giải ngân giữa các nguồn vốn còn chênh lệch, đặt ra yêu cầu tiếp tục tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh thực hiện các nội dung chậm tiến độ, đồng thời bảo đảm chất lượng đầu tư.

leftcenterrightdel
 Khách du lịch check in tại xã Đàm Thủy, tỉnh Cao Bằng.

Từ nguồn lực của Chương trình, nhiều hộ dân có thêm điều kiện ổn định cuộc sống, phát triển sản xuất. Ông Phùng Văn Hon, xóm Pú Dô, xã Quang Hán, cho biết gia đình thuộc diện hộ nghèo, nhiều năm chưa có nhà ở ổn định, thiếu cây, con giống để sản xuất. Năm 2024, gia đình được hỗ trợ kinh phí xây dựng nhà ở; năm 2025 tiếp tục được hỗ trợ phát triển chăn nuôi. Đây là động lực để gia đình phấn đấu thoát nghèo vào cuối năm 2026.

Còn bà Nông Thị Hoàn, xóm Làng Lỷ, xã Tổng Cọt, chia sẻ trước đây gia đình chủ yếu trồng ngô trên đất rẫy, hiệu quả kinh tế thấp. Được hỗ trợ cây, con giống, tập huấn kỹ thuật trồng gừng trâu, lạc giống L14 và kết nối với doanh nghiệp hỗ trợ kỹ thuật, bao tiêu sản phẩm, gia đình đã mạnh dạn chuyển đổi cây trồng, từng bước nâng cao năng suất và thu nhập. Bà mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ của chính quyền trong kết nối doanh nghiệp, bảo đảm đầu ra ổn định cho nông sản.

Thực tế cho thấy, hỗ trợ sinh kế chỉ phát huy hiệu quả lâu dài khi gắn với điều kiện sản xuất và nhu cầu thị trường. Vì vậy, tỉnh định hướng các địa phương lựa chọn mô hình phù hợp với đất đai, khí hậu, tập quán canh tác; ưu tiên sản phẩm có lợi thế, khả năng phát triển thành vùng hàng hóa và tham gia chuỗi giá trị. Sự tham gia của doanh nghiệp, hợp tác xã trong cung ứng giống, chuyển giao kỹ thuật, chế biến và tiêu thụ sản phẩm cần được tăng cường.

Cùng với hỗ trợ nguồn lực ban đầu, người dân cần được hướng dẫn xây dựng phương án sản xuất, sử dụng vốn hiệu quả, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật và chủ động tìm kiếm thị trường. Những mô hình phù hợp, có hiệu quả thực tế cần được đánh giá, nhân rộng, góp phần chuyển từ hỗ trợ trước mắt sang tạo sinh kế ổn định, nâng cao năng lực tự vươn lên của đồng bào.

Nâng tầm nguồn lực, gìn giữ bản sắc

Theo lãnh đạo Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Cao Bằng được biết, tỉnh tiếp tục ưu tiên nguồn lực cho các địa bàn đặc biệt khó khăn, nơi còn thiếu hụt hạ tầng thiết yếu, điều kiện sản xuất và sinh kế. Trọng tâm là hoàn thiện giao thông nông thôn, nước sinh hoạt, thủy lợi, trường học, cơ sở y tế và công trình phục vụ sản xuất; đồng thời nâng cao hiệu quả khai thác các công trình đã đầu tư, tránh dàn trải, thiếu đồng bộ.

Bên cạnh hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực được xác định là giải pháp quan trọng để tạo chuyển biến bền vững. Tỉnh tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, thực hiện chính sách hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn; tăng cường hướng nghiệp, đào tạo nghề gắn với nhu cầu thị trường lao động và điều kiện thực tế tại địa phương.

leftcenterrightdel
 Địa điểm khách du lịch tham quan tại xã Ngọc Côn, tỉnh Cao Bằng.

Đào tạo nghề cần gắn với việc làm, giúp người dân có kỹ năng, tiếp cận thông tin thị trường và mở rộng cơ hội việc làm tại chỗ. Các chính sách chăm sóc sức khỏe, cải thiện dinh dưỡng trẻ em, bình đẳng giới, phòng, chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống và giảm nghèo bền vững tiếp tục được triển khai đồng bộ.

Tỉnh cũng chú trọng bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa gắn với phát triển du lịch cộng đồng. Làng nghề, lễ hội, nghề thủ công, ẩm thực và nông sản đặc trưng có thể trở thành sản phẩm du lịch, tạo thêm việc làm, thu nhập, đồng thời góp phần gìn giữ những giá trị truyền thống của đồng bào.

Đầu tư hiệu quả, tạo sức bật từ cơ sở

Để Chương trình 1719 phát huy hiệu quả, việc phân bổ vốn cần đi đôi với tổ chức thực hiện quyết liệt tại cơ sở. Các cấp, ngành và địa phương cần rà soát nhu cầu, xác định thứ tự ưu tiên, tập trung nguồn lực cho những công trình, mô hình thực sự cấp thiết; tăng cường kiểm tra, giám sát, bảo đảm vốn đến đúng đối tượng, đúng mục đích.

Đối với các nội dung chậm tiến độ, cần xác định rõ nguyên nhân, kịp thời tháo gỡ vướng mắc và làm rõ trách nhiệm của từng đơn vị. Giải ngân phải bảo đảm tiến độ nhưng không chạy theo tỉ lệ, mà cần gắn với chất lượng công trình, hiệu quả sinh kế và lợi ích thực tế của người dân.

Đặc biệt, người dân cần được phát huy vai trò chủ thể trong toàn bộ quá trình triển khai, từ lựa chọn mô hình, xây dựng phương án sản xuất đến tổ chức thực hiện và tiêu thụ sản phẩm. Doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ dân cần hình thành mối liên kết chặt chẽ, trong đó doanh nghiệp hỗ trợ kỹ thuật, thị trường; hợp tác xã tổ chức sản xuất, kết nối các hộ; người dân chủ động lao động, đổi mới phương thức canh tác và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Với cách tiếp cận lấy người dân làm trung tâm, đầu tư đúng trọng tâm và gắn hỗ trợ với nhu cầu thực tế, Chương trình 1719 sẽ có thêm điều kiện phát huy hiệu quả nguồn lực, tạo sinh kế ổn định, nâng cao thu nhập và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi theo hướng bền vững.

Trần Quý