Hạ tầng được đầu tư, ổn định đời sống
Tại xóm Pú Dô, xã Quang Hán, trước đây, mỗi khi mưa lớn, đường giao thông bị xói lở, trơn trượt, việc đi lại và vận chuyển nông sản của người dân gặp nhiều khó khăn. Nhờ nguồn lực từ Chương trình 1719, đường giao thông nội xóm từng bước được bê tông hóa, điện lưới và nước sinh hoạt được quan tâm đầu tư, góp phần cải thiện điều kiện sống cho hơn 40 hộ dân.
Anh Lầu Văn Lý, người dân xóm Pú Dô, chia sẻ: “Trước đây, mưa to, đường lên xóm trơn trượt, sạt lở, gia đình tôi lại sống trong căn nhà tạm nên luôn lo lắng. Nay đường được mở rộng, bê tông hóa, xe ô tô vào tận nơi thu mua nông sản. Gia đình tôi còn được Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Trà Lĩnh hỗ trợ kinh phí xây nhà, cùng sự giúp đỡ ngày công của bà con và chính quyền địa phương. Có nhà mới kiên cố, đường sá thuận lợi, chúng tôi yên tâm làm ăn hơn”.
Từ những đổi thay tại cơ sở, hiệu quả đầu tư hạ tầng của chương trình được thể hiện qua nhiều kết quả cụ thể. Giai đoạn 2021 - 2025, toàn tỉnh đầu tư trên 360 công trình hạ tầng thiết yếu; tỷ lệ xóm có đường ô tô được cứng hóa đạt khoảng 70%, 97% xóm có nhà sinh hoạt cộng đồng, vượt mục tiêu đề ra.
    |
 |
| Hang Ngườm Bang, xã Lý Quốc, tỉnh Cao bằng (ảnh Trần Quý). |
Cùng với đó, tỉnh hỗ trợ xây dựng, sửa chữa 589 căn nhà cho các hộ khó khăn; hỗ trợ 12.970 hộ dân bằng téc chứa nước và hoàn thành 53 công trình cấp nước sinh hoạt tập trung. Đối với những khu vực có nguy cơ sạt lở, lũ quét và địa bàn đặc biệt khó khăn, tỉnh triển khai 22 dự án sắp xếp, ổn định dân cư, gồm 13 dự án tái định cư tập trung và 9 dự án xen ghép, góp phần ổn định chỗ ở cho hơn 1.200 hộ dân.
Ông Linh Phú Cường, Chủ tịch UBND xã Lý Quốc, cho biết: Chương trình 1719 đã góp phần cải thiện rõ rệt hạ tầng, từng bước ổn định đời sống người dân, tạo nền tảng phát triển lâu dài. Riêng năm 2025, xã Lý Quốc được đầu tư gần 20 tỉ đồng từ chương trình để xây dựng hạ tầng cơ sở.
Những công trình được đầu tư không chỉ đáp ứng nhu cầu dân sinh mà còn tạo điều kiện thuận lợi để người dân giao thương, vận chuyển nông sản, tiếp cận dịch vụ xã hội và chủ động ứng phó với thiên tai.
“Tạo” sinh kế, nâng cao chất lượng cuộc sống
Một dấu ấn quan trọng của Chương trình 1719 là thúc đẩy chuyển đổi từ sản xuất nhỏ lẻ sang phát triển sinh kế gắn với lợi thế địa phương và thị trường tiêu thụ. Trong 5 năm, Cao Bằng triển khai 979 dự án, kế hoạch hỗ trợ phát triển sản xuất, với trên 46.500 lượt hộ dân tham gia, tổng kinh phí hơn 924 tỉ đồng.
Nhiều mô hình trồng hồi, quế, dược liệu, chăn nuôi trâu, bò và lợn bản địa được triển khai. Người dân không chỉ được hỗ trợ giống, vật tư mà còn được tập huấn kỹ thuật, từng bước thay đổi phương thức sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh tế.
Tại xóm Cả Tiểng, xã Tổng Cọt, cây gừng trâu đang mở ra hướng phát triển mới. Anh Hoàng Văn Hạ, người dân trong xóm, cho biết: “Trước đây, bà con chủ yếu trồng ngô, chăn nuôi nhỏ lẻ. Từ khi được hỗ trợ phát triển cây gừng trâu, người dân từng bước sản xuất hàng hóa. Năm nay, cả xóm trồng hơn 12 ha gừng trâu; đường giao thông thuận lợi, doanh nghiệp đến tận nơi thu mua. Có hộ đạt thu nhập hàng trăm triệu đồng, đời sống được cải thiện rõ rệt”.
Thực tế cho thấy, khi nguồn lực hỗ trợ được gắn với điều kiện sản xuất, giao thông và đầu ra sản phẩm, người dân có thêm động lực phát triển kinh tế. Tuy nhiên, việc duy trì liên kết với doanh nghiệp, nâng cao chất lượng nông sản và mở rộng thị trường tiêu thụ vẫn là yếu tố quan trọng để các mô hình phát huy hiệu quả lâu dài.
|
 |
| Quảng trường trung tâm xã Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng (ảnh: Trần Quý). |
Bên cạnh phát triển kinh tế, chương trình chú trọng nâng cao chất lượng các dịch vụ xã hội cơ bản. Trong lĩnh vực y tế, tỉnh đầu tư xây mới, nâng cấp 31 trạm y tế xã, bảo đảm 100% trạm có nhà làm việc kiên cố; tỷ lệ xã đạt tiêu chí quốc gia về y tế đạt trên 92%. Tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng giảm còn 16,2%, vượt mục tiêu đề ra.
Trong lĩnh vực giáo dục, chương trình hỗ trợ đầu tư, nâng cấp 6/6 trường phổ thông dân tộc nội trú; nhiều trường bán trú vùng cao được sửa chữa, bổ sung phòng học, ký túc xá và bếp ăn. Giai đoạn 2021 - 2025, toàn tỉnh hỗ trợ học tập, sinh hoạt cho hơn 18.000 lượt học sinh vùng khó khăn, đào tạo nghề cho trên 20.000 lượt lao động DTTS, góp phần nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 50%.
Công tác bảo tồn văn hóa truyền thống tiếp tục được quan tâm với việc hỗ trợ duy trì 23 đội văn nghệ quần chúng, 17 câu lạc bộ hát Then, đàn tính; phục dựng, bảo tồn các lễ hội, làn điệu dân ca và nghề thủ công đặc trưng. Đến nay, 97% thôn, xóm vùng đồng bào DTTS có nhà sinh hoạt cộng đồng, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Cùng với đó, tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào DTTS giảm 4,66%, vượt mục tiêu Quốc hội giao; tỷ lệ người dân biết đọc, viết tiếng Việt đạt trên 90%; tỷ lệ phụ nữ mang thai được khám thai đủ số lần đạt 82,9%.
Đánh giá về hiệu quả chương trình, lãnh đạo Sở Dân tộc và Tôn giáo, khẳng định Chương trình 1719 đã tạo chuyển biến trên nhiều lĩnh vực, từ hạ tầng, sinh kế đến giáo dục, y tế; đồng thời góp phần thay đổi nhận thức, tư duy phát triển của đồng bào DTTS. Người dân ngày càng chủ động tham gia, phát huy nội lực, phối hợp với chính quyền trong triển khai và giám sát thực hiện chính sách.
Kết quả đạt được là nền tảng để địa phương tiếp tục nâng cao hiệu quả đầu tư, phát triển sinh kế bền vững, cải thiện chất lượng dịch vụ xã hội và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng. Qua đó, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, bảo đảm an sinh xã hội và tạo điều kiện để đồng bào DTTS chủ động vươn lên trong tiến trình phát triển chung.