Theo luật sư Nguyễn Trọng Hào - Đoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh - Chủ tịch VN1AC: Luật Trọng tài thương mại năm 2010 đã quy định rất rõ ràng về trình tự, thủ tục xem xét đơn yêu cầu hủy phán quyết trọng tài.
Tòa án không được xét lại nội dung tranh chấp
Điều 71 Luật Trọng tài thương mại năm 2010 quy định khi xem xét đơn yêu cầu hủy phán quyết trọng tài, Hội đồng xét đơn chỉ được căn cứ vào các căn cứ hủy được quy định tại Điều 68 của luật này và các tài liệu liên quan.
Đáng chú ý, pháp luật xác định rõ Tòa án không được xét xử lại nội dung vụ tranh chấp mà Hội đồng trọng tài đã giải quyết.
Các trường hợp phán quyết trọng tài bị hủy bao gồm: không có hoặc thỏa thuận trọng tài vô hiệu; thành phần Hội đồng trọng tài hoặc thủ tục tố tụng không đúng quy định; tranh chấp vượt quá thẩm quyền giải quyết; chứng cứ bị giả mạo hoặc trọng tài viên thiếu khách quan; phán quyết trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam.
Tuy nhiên, theo nhận định của luật sư, trên thực tế nhiều quyết định hủy phán quyết trọng tài lại đề cập đến việc nội dung giải quyết tranh chấp "không phù hợp quy định pháp luật", "chưa thỏa đáng" hoặc đánh giá lại bản chất vụ việc như một căn cứ để hủy phán quyết.
"Điều này đặt ra câu hỏi liệu Tòa án có đang vô hình trung đi quá phạm vi xem xét mà luật đã giới hạn hay không", luật sư Hào nhận định.
    |
 |
| Luật sư Nguyễn Trọng Hào, Đoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh. |
Cơ chế 60 ngày gần như chưa được áp dụng
Một điểm đáng chú ý khác trong Luật Trọng tài thương mại là cơ chế "tạm dừng đặc biệt".
Theo đó, nếu có yêu cầu của một bên và xét thấy phù hợp, Hội đồng xét đơn có thể tạm đình chỉ việc xem xét đơn yêu cầu hủy phán quyết trọng tài trong thời hạn không quá 60 ngày để Hội đồng trọng tài khắc phục các sai sót về tố tụng.
Sau khi khắc phục, Hội đồng trọng tài phải thông báo cho Tòa án. Trường hợp không thực hiện việc khắc phục, Tòa án sẽ tiếp tục xem xét đơn yêu cầu hủy.
Theo luật sư Hào, đây là cơ chế được thiết kế nhằm hạn chế việc hủy phán quyết trọng tài chỉ vì các sai sót tố tụng có thể sửa chữa được, đồng thời bảo vệ tính ổn định của hoạt động trọng tài thương mại.
Tuy nhiên, trên thực tế, cơ chế này dường như rất hiếm khi được áp dụng. "Khoảng thời gian 60 ngày là tương đối hợp lý để Hội đồng trọng tài khắc phục những thiếu sót về mặt tố tụng. Nếu phán quyết bị hủy, các bên có thể phải lựa chọn lại cơ quan giải quyết tranh chấp, khởi động lại toàn bộ quá trình tố tụng, kéo theo chi phí lớn, mất nhiều thời gian và ảnh hưởng đến niềm tin của doanh nghiệp đối với phương thức trọng tài", luật sư Nguyễn Trọng Hào phân tích.