Trao đổi về vấn đề này, luật sư Nguyễn Trọng Hào - Đoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh cho biết: theo quy định pháp luật hiện hành, người phải thi hành án nếu chậm thực hiện nghĩa vụ trả tiền thì phải trả lãi đối với số tiền chậm trả, tương ứng với thời gian chậm trả.
Đây là nguyên tắc nhằm bảo đảm quyền lợi cho người được thi hành án, đồng thời nâng cao tính nghiêm minh của bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật.
Căn cứ pháp lý về lãi chậm thi hành án
Việc tính lãi trong trường hợp chậm thi hành án không phải là quy định tùy nghi, mà được xác lập rõ ràng trong nhiều văn bản pháp luật quan trọng, gồm: Bộ luật Dân sự 2015 (đặc biệt là Điều 357 và Điều 468); Nghị quyết 01/2019/NQ-HĐTP. Các quy định này xác định rõ nguyên tắc, mức lãi suất cũng như cách thức áp dụng trong từng trường hợp cụ thể.
Một trong những điểm người dân thường hiểu chưa đúng là thời điểm bắt đầu tính lãi. Theo luật sư Hào, lãi chậm thi hành án không được tính từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật. Thay vào đó, thời điểm tính lãi được xác định là: Từ ngày người được thi hành án có đơn yêu cầu thi hành án, cho đến khi nghĩa vụ được thực hiện xong.
    |
 |
| Luật sư Nguyễn Trọng Hào - Đoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh thường xuyên tư vấn pháp luật miễn phí cho người dân. |
Thực tiễn xét xử cho thấy, trong nhiều bản án, tòa án cũng ghi nhận rõ nội dung này, với công thức quen thuộc: kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án cho đến khi thi hành xong, bên phải thi hành án phải chịu khoản tiền lãi đối với số tiền còn phải thi hành theo mức lãi suất quy định của pháp luật dân sự.
Quy định này nhằm đảm bảo công bằng, bởi chỉ khi người được thi hành án chính thức yêu cầu, nghĩa vụ mới được kích hoạt đầy đủ về mặt thi hành.
Không đồng ý cách tính lãi: Khiếu nại ở đâu?
Trong quá trình thi hành án, nếu người phải thi hành án hoặc các bên liên quan không đồng ý với cách tính lãi của cơ quan thi hành án dân sự, pháp luật cho phép thực hiện quyền khiếu nại để bảo vệ quyền lợi của mình.
Cụ thể: Trước hết, người dân có thể khiếu nại đến Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự nơi chấp hành viên đang công tác (đây là cấp giải quyết khiếu nại lần đầu).
Nếu không đồng ý với kết quả giải quyết, có thể tiếp tục khiếu nại lên Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự cấp trên trực tiếp.
Ngoài ra, người dân cũng có quyền khởi kiện vụ án hành chính tại tòa án có thẩm quyền để yêu cầu xem xét lại quyết định hành chính liên quan.
Có thể thấy, việc chậm thi hành án không chỉ kéo dài nghĩa vụ mà còn làm phát sinh thêm khoản lãi đáng kể theo thời gian. Do đó, người phải thi hành án cần chủ động cân nhắc khả năng tài chính, thỏa thuận với bên được thi hành án (nếu có thể), hoặc đề nghị cơ quan thi hành án xem xét điều kiện thi hành phù hợp.
Việc hiểu rõ quy định pháp luật không chỉ giúp người dân tránh những rủi ro không đáng có mà còn góp phần bảo đảm sự minh bạch, công bằng trong quá trình thi hành án dân sự.