Bài 2: Gỡ việc cũ, giải bài toán mới

Tháo gỡ việc khó, giải quyết tồn đọng từ thực tiễn

Hiệu quả của mô hình chính quyền địa phương hai cấp không chỉ thể hiện ở việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, mà quan trọng hơn là khả năng giải quyết những vấn đề cụ thể đang được đặt ra, đặc biệt là những vụ việc kéo dài, tồn đọng, cần được giải quyết triệt để. Tại phường Vị Khê, đơn cử như việc giải quyết hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có nguồn gốc giao đất trái thẩm quyền tại Hợp tác xã nông nghiệp xã Nam Xá, huyện Nam Trực trước đây. Một số hồ sơ có nguồn gốc từ năm 1993, tồn tại qua nhiều năm, đặt ra yêu cầu phải rà soát kỹ lưỡng quá trình giao đất, giấy tờ liên quan và điều kiện pháp lý của từng trường hợp.

Lực lượng chức năng phường Vị Khê cưỡng chế, tháo dỡ các công trình vi phạm hành lang an toàn giao thông trên tuyến đường.

Theo thông tin địa phương cung cấp, đến nay, khoảng 70 trường hợp đã được giải quyết; trong đó, hơn 50 trường hợp được xử lý kể từ khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, hơn 10 trường hợp đã giải quyết trong giai đoạn trước. 

Tinh thần chủ động xử lý những tồn tại còn thể hiện trong vụ việc liên quan đến hoạt động chăn nuôi, tập kết thức ăn thừa và dầu mỡ động vật tại Tổ dân phố Nam Toàn kéo dài hàng thập kỷ. Theo phản ánh của người dân hoạt động này đã diễn ra trong thời gian dài, phát sinh mùi hôi thối, ảnh hưởng đến sinh hoạt của các hộ dân xung quanh.

Tháo dỡ khu vực chăn nuôi gà và tập kết, tái chế thức ăn thừa tại Khu phố Nam Toàn.

Phóng viên Báo Bảo vệ pháp luật đã ghi nhận thực tế, tại khu vực có thức ăn thừa, mỡ động vật, xương và các can chứa dầu thừa tập kết, gây mùi khó chịu. Bên cạnh vấn đề vệ sinh môi trường, việc sử dụng đất nông nghiệp và xây dựng công trình phục vụ chăn nuôi cũng đặt ra yêu cầu cần kiểm tra, xác minh, xử lý theo quy định.

Đáng chú ý, đây không phải vụ việc mới phát sinh mà đã tồn tại hàng chục năm qua. Trước đó, chính quyền xã Nam Toàn cũ đã phối hợp với lực lượng công an kiểm tra, lập biên bản và yêu cầu gia đình liên quan cam kết chấm dứt việc thu gom, xử lý thức ăn thừa tại nhà. Tuy nhiên, việc khắc phục chưa triệt để, khiến những bức xúc trong khu dân cư kéo dài.

Trước thực tế đó, UBND phường Vị Khê đã chỉ đạo Phòng Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Công an phường, cấp ủy và tổ dân phố thành lập tổ công tác liên ngành quyết liệt xử lý, kiểm tra hiện trạng, lập biên bản và yêu cầu gia đình thực hiện các biện pháp khắc phục.

Theo ông Nguyễn Như Trang, Trưởng Phòng Nông nghiệp và Môi trường phường Vị Khê, sau khi nắm bắt kiến nghị của người dân và Báo Bảo vệ pháp luật, UBND phường đã hai lần ban hành văn bản yêu cầu gia đình chấm dứt việc thu gom thức ăn thừa, dầu thải, tháo dỡ khu vực chuồng gà vi phạm; đồng thời yêu cầu bảo đảm vệ sinh môi trường, không xả thải gây ảnh hưởng đến khu vực xung quanh và chấm dứt hoạt động sản xuất, tái chế thực phẩm dư thừa sau sử dụng gây ô nhiễm môi trường.

Đáng ghi nhận, xã đã "mạnh tay" vào cuộc, tiến hành tháo dỡ công trình vi phạm trên đất nông nghiệp, chấm dứt hoàn toàn hoạt động tập kết và tái chế thức ăn thừa đã kéo dài nhiều năm qua khiến người dân trong khu vực vô cùng phấn khởi.

Chia sẻ với Phóng viên, ông Nguyễn Phú Tính, Tổ trưởng tổ dân phố Nam Toàn cho biết: "Tình trạng tập kết thức ăn thừa, dầu mỡ động vật tại khu dân cư đã diễn ra trong thời gian dài, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt và môi trường sống của các hộ dân xung quanh. Người dân đã nhiều lần phản ánh nhưng tình trạng này lại tái diễn. Đến nay, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động, UBND phường Vị Khê đã tiếp tục vào cuộc, chỉ đạo các lực lượng chức năng kiểm tra, khắc phục và xử lý những tồn tại đã kéo dài nhiều năm. Điều này khiến bà con trong tổ dân phố phấn khởi, đồng thời củng cố niềm tin của người dân đối với Đảng, chính quyền, nhất là tinh thần sâu sát cơ sở, lắng nghe ý kiến nhân dân và tập trung giải quyết những vấn đề bức xúc ngay từ địa bàn dân cư".

Đổi mới điều hành, lấy hiệu quả phục vụ làm thước đo

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, phường Vị Khê có diện tích tự nhiên 25,27 km2, dân số trên 36.000 người với 27 tổ dân phố. Địa bàn đan xen giữa khu vực đô thị, làng nghề và vùng sản xuất nông nghiệp ven đô, kéo theo yêu cầu quản lý đa dạng về đất đai, môi trường, trật tự xây dựng, sản xuất và đời sống dân cư.

Trong điều kiện công việc tăng lên, đội ngũ cán bộ, công chức nỗ lực thích ứng, tăng cường phối hợp giữa các bộ phận, chủ động xử lý nhiệm vụ phát sinh, tranh thủ thời gian ngoài giờ hành chính, kể cả ngày nghỉ khi cần thiết, để giải quyết hồ sơ và bảo đảm hoạt động hành chính không bị gián đoạn.

Vị Khê là địa bàn đan xen giữa khu vực đô thị, làng nghề và vùng sản xuất nông nghiệp ven đô, kéo theo yêu cầu quản lý đa dạng.

Cùng với đó, công tác rà soát, sắp xếp và quản lý trụ sở, nhà đất, tài sản công sau sắp xếp được triển khai theo hướng công khai, tiết kiệm, hạn chế nguy cơ lãng phí. Đây là những công việc cần thiết để ổn định tổ chức, bảo đảm điều kiện hoạt động và sử dụng hiệu quả nguồn lực công.

Trong cải cách hành chính, theo số liệu địa phương cung cấp, 100% thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền được tiếp nhận và trả kết quả tại Bộ phận Một cửa. Tỷ lệ hồ sơ thanh toán trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia đạt 97%, thanh toán trực tiếp chiếm 3%, chủ yếu do có thời điểm hệ thống thanh toán trực tuyến phát sinh lỗi. 

Đáng chú ý, bản đồ số đang hỗ trợ tích cực cho công tác chuyên môn, nhất là trong tra cứu vị trí thửa đất, xác minh thông tin địa chính, giải quyết đơn thư và các vấn đề liên quan đến đất đai. Theo cán bộ, có thao tác xác định vị trí trước đây mất khoảng 5 ngày, nay có thể thực hiện trong khoảng 2 phút khi dữ liệu đáp ứng yêu cầu.

Thiếu cán bộ và thiết bị môi trường

Những kết quả bước đầu tại Vị Khê cho thấy sự nỗ lực của đội ngũ cán bộ cơ sở. Tuy nhiên, thực tế cũng đặt ra một bài toán cần có biện pháp tháo gỡ, phạm vi nhiệm vụ ngày càng mở rộng, yêu cầu chuyên môn ngày càng cao, trong khi nhân lực ở một số lĩnh vực chưa đáp ứng tương xứng.

UBND phường Vị Khê triển khai khám sàng lọc bệnh lao, lao tiềm ẩn và các bệnh về phổi miễn phí cho Nhân dân.

Với diện tích hơn 25 km2, dân số trên 36.000 người, phường phải giải quyết đồng thời nhiều nhiệm vụ về đất đai, môi trường, nông nghiệp, giải phóng mặt bằng, trật tự xây dựng và thủ tục hành chính. Trong khi đó, nhiều cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều đầu việc, liên tục cập nhật các quy định pháp luật và xử lý những tình huống phát sinh thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau.

Thực tế tại Phòng Nông nghiệp và Môi trường cho thấy rõ áp lực này. Phòng hiện có 7 người, gồm Trưởng phòng, Phó trưởng phòng và các cán bộ, chuyên viên phụ trách những lĩnh vực khác nhau. Khối lượng công việc bao trùm từ nông nghiệp, môi trường, đất đai đến giải quyết thủ tục hành chính, xử lý vi phạm, giải phóng mặt bằng và nhiều nhiệm vụ phát sinh khác.

Theo ông Lê Văn Hùng, Chuyên viên Phòng Nông nghiệp và Môi trường, phường Vị Khê chia sẻ: “Nhân lực có chuyên môn chuyên sâu về môi trường của phòng còn thiếu, trong khi trang thiết bị phục vụ kiểm tra, lấy mẫu và đánh giá chất lượng môi trường chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu thực tế. Đối với những phản ánh về mùi hôi, nước thải, chất thải hoặc dấu hiệu ô nhiễm, cán bộ cơ sở có thể trực tiếp kiểm tra hiện trường, ghi nhận tình trạng và yêu cầu các bên liên quan phối hợp. Tuy nhiên, việc xác định chính xác thành phần chất thải, mức độ ô nhiễm hoặc các thông số môi trường đòi hỏi thiết bị chuyên dụng, quy trình lấy mẫu và kết quả phân tích theo quy định".

Cũng như Vị Khê, nhiều cán bộ ở phòng Kinh tế của các xã, phường khác cũng bày tỏ: Áp lực không chỉ nằm ở số lượng đầu việc mà còn ở tính chất và mức độ phức tạp của từng nhiệm vụ. Một cán bộ phải xử lý nhiều lĩnh vực đồng nghĩa với việc phải phân bổ thời gian, cập nhật nhiều hệ thống quy định và chịu trách nhiệm trước những yêu cầu chuyên môn khác nhau. Nếu không được hỗ trợ phù hợp, bài toán được đặt ra về nguy cơ quá tải, chậm tiến độ hoặc hạn chế về chiều sâu tham mưu có thể xuất hiện, dù bản thân cán bộ đã rất nỗ lực.