Trong một thông cáo hôm 24/3, Cơ quan Vũ trụ Mỹ (NASA), cho biết, cơ quan này sẽ chuyển hướng từ kế hoạch phóng trạm vũ trụ (Lunar Gateway) lên quỹ đạo Mặt Trăng sang xây dựng căn cứ trên bề mặt thiên thể này, nhằm hỗ trợ các hoạt động bền vững trên Mặt Trăng.

“NASA cam kết một lần nữa đạt được điều gần như bất khả thi: quay trở lại Mặt Trăng trước khi nhiệm kỳ của Tổng thống Trump kết thúc, xây dựng căn cứ trên Mặt Trăng, thiết lập sự hiện diện lâu dài và thực hiện những việc cần thiết khác để đảm bảo vai trò lãnh đạo của Mỹ trong không gian…”, Giám đốc NASA, Jared Isaacman, thông tin.

NASA sẽ hủy bỏ kế hoạch triển khai trạm vũ trụ trên quỹ đạo Mặt Trăng, thay vào đó, tập trung vào việc xây dựng một căn cứ trên bề mặt Mặt Trăng trong vòng 7 năm tới, một kế hoạch dự trù tiêu tốn khoảng 20 tỉ đô la. 

leftcenterrightdel
Phác họa của NASA về một căn cứ trên Mặt Trăng. Nguồn: NASA.

Jared Isaacman, người nhậm chức Giám đốc NASA vào giữa tháng 12 năm ngoái và có mối quan hệ thân thiết với người sáng lập công ty công nghệ vũ trụ SpaceX, Elon Musk, đã vạch ra một loạt thay đổi đối với dự án Artemis II, dự án trọng tâm của NASA, một sự chuyển hướng phù hợp với chính sách không gian quốc gia của Tổng thống Mỹ Donald Trump và thúc đẩy vai trò lãnh đạo của Mỹ trong không gian.

Trạm Lunar Gateway, phần lớn đã được các nhà thầu Northrop Grumman và Lanteris Space Systems xây dựng, được thiết kế để trở thành một trạm vũ trụ quay quanh Mặt Trăng. Kế hoạch ban đầu là biến nơi này thành căn cứ để các phi hành gia sử dụng tàu đổ bộ để đến và đi từ Mặt Trăng.

Ông Isaacman cho biết, mục tiêu cốt lõi của sứ mệnh Artemis quay trở lại bề mặt Mặt Trăng vào năm 2028, sẽ vẫn không thay đổi bất chấp những điều chỉnh lớn về chi tiết.

Theo người đứng đầu NASA, để xây dựng sự hiện diện bền vững của con người trên Mặt Trăng, trước hết cần xây dựng căn cứ trên bề mặt thiên thể này và đây là mục tiêu ưu tiên.

leftcenterrightdel
 Phi hành gia Apollo 11, Buzz Aldrin, trên Mặt Trăng, ngày 20/7/1969. Ảnh: Neil Armstrong/NASA.

Kế hoạch xây dựng căn cứ của NASA được thực hiện theo 3 giai đoạn, trước mắt là thử nghiệm khả năng di chuyển bằng rô bốt trên bề mặt Mặt Trăng, cũng như phát triển nguồn năng lượng, thông tin liên lạc.

Giai đoạn hai là thiết lập cơ sở hạ tầng ban đầu
để hỗ trợ các hoạt động định kỳ của phi hành gia trên bề mặt  Mặt Trăng; và, giai đoạn ba, thiết lập cơ sở hạ tầng bền vững cho sự hiện diện liên tục, lâu dài của con người trên Mặt Trăng.

NASA xác định mục tiêu rõ ràng là xây dựng nền tảng cho một căn cứ Mặt Trăng bền vững, bước đệm hướng tới sứ mệnh tiếp theo là chinh phục Sao Hỏa.

Việc gấp rút quay trở lại Mặt Trăng, mà tàu Apollo 11 lần đầu tiên mang theo phi hành gia hạ cánh vào tháng 7/1969, diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc đang thực hiện sứ mệnh lên Mặt Trăng của riêng mình, với mục tiêu hạ cánh xuống bề mặt vệ tinh của Trái Đất vào năm 2030. 

Trung Quốc và Nga cũng đã công bố kế hoạch xây dựng một nhà máy điện hạt nhân ở cực nam của Mặt Trăng, nhằm phát triển Trạm Nghiên cứu Mặt Trăng Quốc tế (ILRS) vào năm 2036.

Văn Phong/NASA,DW