Viện kiểm sát: “Không thể ngụy biện vốn đầu tư vẫn còn nằm ở đó”

Chiều 21/5, phiên tòa sơ thẩm xét xử cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến và 9 bị cáo trong vụ án “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Nhận hối lộ”, xảy ra tại Bộ Y tế và các đơn vị liên quan, tiếp tục với phần tranh tụng.

Sau khi nghe các luật sư và bị cáo trình bày quan điểm bào chữa, đối đáp lại các quan điểm này, đại diện Viện kiểm sát cho biết, về mặt tội danh, đa số luật sư đều thống nhất việc Viện kiểm sát truy tố các bị cáo là đúng người, đúng tội.

Đại diện VKSND TP Hà Nội đối đáp lại quan điểm bào chữa của các luật sư và tự bào chữa của các bị cáo.

Trước quan điểm của một số luật sư cho rằng Thông tư liên tịch số 11 mới được ban hành vào tháng 12/2025, trong khi vụ án xảy ra từ nhiều năm trước nên việc áp dụng thông tư này để xác định thiệt hại lãng phí là không phù hợp, đại diện Viện kiểm sát cho biết, trước đây việc xác định lãng phí trong các vụ án còn tồn tại nhiều cách hiểu khác nhau.

“Người thì cho rằng phải tính theo lãi suất ngân hàng này, người lại cho rằng phải áp dụng lãi suất ngân hàng khác. Vì vậy, liên ngành Trung ương ban hành Thông tư số 11 nhằm thống nhất trên phạm vi toàn quốc về phương pháp xác định lãng phí để áp dụng trong giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử các tội phạm liên quan đến lãng phí theo quy định của Bộ luật Hình sự”, đại diện Viện kiểm sát nhấn mạnh.

Đại diện Viện kiểm sát khẳng định, trong vụ án này, các bị cáo bị VKSND tối cao truy tố về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” theo Điều 219 Bộ luật Hình sự, do đó việc áp dụng Thông tư số 11 là có căn cứ.

Liên quan đến quan điểm của một số luật sư về việc thuê tư vấn nước ngoài lập dự án, đại diện Viện kiểm sát cho rằng Nhà nước không cấm thuê tư vấn nước ngoài, tuy nhiên việc thuê phải tuân thủ đúng quy định pháp luật thì mới thanh toán được.

Quang cảnh phiên tòa sơ thẩm.

Theo tài liệu điều tra, quá trình tổ chức thực hiện và lựa chọn đơn vị tư vấn đã có nhiều sai phạm. Các bị cáo bị cáo buộc tự đưa ra nhận định cho rằng đơn vị tư vấn trong nước không đáp ứng yêu cầu để làm căn cứ trình lãnh đạo Bộ Y tế phê duyệt thuê tư vấn nước ngoài lập dự án khi chưa đánh giá đầy đủ năng lực của các đơn vị trong nước; không chứng minh được sự cần thiết phải thuê tư vấn nước ngoài; cố ý chỉ định thầu; không tổ chức lập, thẩm định chi phí thuê tư vấn; không xác định dự toán gói thầu theo quy định… tất cả đều nhằm tạo điều kiện cho Công ty VK Studio trúng thầu.

Đại diện Viện kiểm sát nhấn mạnh, hàng loạt sai phạm trong quá trình thực hiện dự án đã dẫn đến việc hợp đồng không thể thanh toán, giải ngân; nhà thầu dừng thi công, dự án đình trệ kéo dài. “Toàn bộ hậu quả này xuất phát từ hành vi trái pháp luật của các bị cáo. Các bị cáo không thể ngụy biện rằng vốn đầu tư vẫn còn nằm ở đó”, đại diện Viện kiểm sát nêu quan điểm.

Theo Viện kiểm sát, đây là vốn Nhà nước được quản lý theo Luật Ngân sách Nhà nước, được bố trí để đầu tư cho các dự án phục vụ nhân dân nên phải được khai thác, sử dụng hiệu quả. Việc các bị cáo thực hiện hành vi trái pháp luật khiến nguồn vốn Nhà nước bị “đóng băng”, không thể đưa vào phục vụ xã hội, gây hậu quả lãng phí nghiêm trọng.

Các Kiểm sát viên đại diện VKSND TP Hà Nội thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử tại phiên tòa.

“Một số luật sư nói công trình bệnh viện này như khách sạn 5 sao, nhưng đến nay “khách sạn 5 sao” vẫn chưa có khách ở… Người dân bình thường cũng cảm thấy bức xúc trước hậu quả lãng phí nguồn lực từ hành vi trái pháp luật của các bị cáo”, đại diện Viện kiểm sát nhấn mạnh.

Đại diện Viện kiểm sát cho biết, sau này Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 34, các bộ, ngành đã cùng phối hợp tháo gỡ khó khăn, khắc phục hậu quả từ sai phạm nhằm tiếp tục triển khai dự án, đưa vào sử dụng, tránh để hậu quả lãng phí tiếp tục gia tăng.

Đối đáp với quan điểm của luật sư Khỏe về việc bị cáo Nguyễn Chiến Thắng nhận 5% giá trị tạm ứng là “nhận cho tập thể”, đại diện Viện kiểm sát cho biết, quá trình điều tra xác định bị cáo Thắng đã nhận tổng cộng 88,465 tỉ đồng.

Trong đó, 51,735 tỉ đồng được kết luận trong vụ án này; còn 36,730 tỉ đồng nhận từ các nhà thầu là doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng đã được tách ra, chuyển Cơ quan điều tra Bộ Quốc phòng xử lý theo thẩm quyền.

Các bị cáo tại phiên xét xử.

Kết quả điều tra thể hiện, bị cáo Nguyễn Chiến Thắng đã đưa cho Lê Thanh Thiêm 2 triệu USD, tương đương khoảng 45,26 tỉ đồng, để nhờ Thiêm tác động tới Đoàn kiểm tra của Ủy ban Kiểm tra Trung ương nhằm giúp Thắng không bị xử lý kỷ luật liên quan đến sai phạm tại dự án cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.

“Như vậy mà luật sư nói là nhận cho tập thể hay sao?”, đại diện Viện kiểm sát đặt vấn đề.

Đối với bị cáo Nguyễn Doãn Tú, luật sư bào chữa cho rằng bị cáo phạm tội do không có chuyên môn trong lĩnh vực đầu tư, xây dựng. Đại diện Viện kiểm sát cho biết đã ghi nhận nội dung này trong bản luận tội và đã đề nghị HĐXX áp dụng các tình tiết giảm nhẹ như thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; không hưởng lợi nhưng tự nguyện nộp 35 triệu đồng để khắc phục một phần hậu quả vụ án…

Liên quan đến bị cáo Nguyễn Hữu Tuấn, luật sư cho biết thân chủ còn bị Cơ quan điều tra Bộ Quốc phòng khởi tố trong vụ án khác và thời gian tới có thể tiếp tục bị xét xử, đồng thời đề nghị HĐXX xem xét mức án thấp hơn đề nghị của Viện kiểm sát.

Đối đáp lại, đại diện Viện kiểm sát khẳng định việc đề nghị mức hình phạt đã được cân nhắc trên cơ sở vai trò, tính chất, mức độ hành vi phạm tội của từng bị cáo, cùng các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự. Tuy nhiên, mức án cụ thể thuộc thẩm quyền quyết định của HĐXX.