Nghị quyết 96 không làm thay đổi bản chất hành vi phạm tội

Sau khi nghe các luật sư trình bày luận cứ bào chữa và ý kiến tự bào chữa của bị cáo Lê Thanh Thản, đại diện VKSND TP Hà Nội đã đối đáp, làm rõ những vấn đề liên quan đến việc xác định số lượng bị hại, khoản tiền thu lợi bất chính và tính hợp pháp của kết luận định giá tài sản trong vụ án.

leftcenterrightdel
 Hội đồng xét xử.

Đối với quan điểm của luật sư cho rằng bị cáo Lê Thanh Thản không có ý thức lừa dối khách hàng ngay từ đầu, đồng thời đề nghị xem xét giảm số lượng bị hại từ 519 xuống còn 79 người theo Nghị quyết số 96 của HĐND TP Hà Nội, đại diện Viện kiểm sát khẳng định không có căn cứ chấp nhận.

Theo đại diện Viện kiểm sát, kết quả điều tra xác định, trong quá trình triển khai dự án CT6 Kiến Hưng, bị cáo Lê Thanh Thản đã chỉ đạo xây dựng công trình sai nghiêm trọng so với quy hoạch chi tiết tỉ lệ 1/500 được phê duyệt.

Mặc dù biết dự án có những hạng mục xây dựng trái quy hoạch, bị cáo vẫn chỉ đạo quảng cáo, cung cấp thông tin không đúng sự thật về tính pháp lý của dự án, khiến khách hàng tin tưởng các căn hộ được xây dựng đúng quy hoạch, đủ điều kiện pháp lý để mua bán và được cấp giấy chứng nhận.

leftcenterrightdel
  Đại diện VKSND TP Hà Nội đã đối đáp quan điểm, luận cứ bào chữa của các luật sư.

Từ những thông tin quảng cáo và nội dung hợp đồng mua bán, 519 khách hàng đã mua 519 căn hộ xây dựng trái phép mà không biết các căn hộ này không đủ điều kiện để cơ quan Nhà nước được cấp giấy chứng nhận theo quy định.

Đại diện Viện kiểm sát nhấn mạnh, hành vi lừa dối khách hàng đã hoàn thành tại thời điểm bị cáo đưa ra thông tin gian dối về tính pháp lý của dự án, ký hợp đồng bán căn hộ và nhận tiền của 519 khách hàng.

Đối với Nghị quyết số 96 của HĐND TP Hà Nội, đại diện Viện kiểm sát cho rằng đây là cơ chế đặc thù, cho phép phần lớn căn hộ tại dự án được tiếp tục tồn tại, nhằm tháo gỡ vướng mắc, ổn định đời sống cư dân và bảo đảm an sinh xã hội. Tuy nhiên, việc áp dụng cơ chế này nhằm khắc phục hậu quả sai phạm, không có nghĩa xóa bỏ hành vi phạm tội đã xảy ra trước đó.

Theo quan điểm của Viện kiểm sát, mặc dù Nghị quyết 96 tạo điều kiện để phần lớn cư dân tiếp tục sinh sống tại dự án, nhưng không làm thay đổi thực tế 519 khách hàng đã mua các căn hộ xây dựng trái phép, không đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận tại thời điểm giao dịch.

Do đó, đại diện Viện kiểm sát giữ nguyên quan điểm xác định 519 khách hàng là bị hại, chịu thiệt hại trực tiếp từ hành vi của bị cáo Lê Thanh Thản, không chấp nhận đề nghị giảm số bị hại xuống còn 79 người như quan điểm bào chữa của luật sư.

leftcenterrightdel
  Đại diện VKSND TP Hà Nội đã đối đáp quan điểm, luận cứ bào chữa của các luật sư.

Làm rõ khoản tiền thu lợi bất chính hơn 531,7 tỉ đồng

Một nội dung khác được các luật sư tập trung tranh luận là việc xác định khoản tiền thu lợi bất chính của bị cáo Lê Thanh Thản.

Theo quan điểm bào chữa, khi xác định số tiền thu lợi bất chính, cần khấu trừ các khoản chi phí mà Công ty Bemes đã bỏ ra để đầu tư xây dựng dự án CT6 Kiến Hưng. Nếu không tính đến những chi phí này sẽ gây bất lợi cho bị cáo.

Đối đáp nội dung trên, đại diện VKSND TP Hà Nội cho biết, kết quả điều tra đã xem xét các khoản nghĩa vụ tài chính liên quan đến dự án. Trong đó, đối với số tiền thuế giá trị gia tăng của các căn hộ không được cấp giấy chứng nhận mà bị cáo đã kê khai, nộp ngân sách, cơ quan tiến hành tố tụng có căn cứ xác định và thực hiện đối trừ khi tính toán khoản tiền thu lợi bất chính. Nội dung này đã được Viện kiểm sát nêu trong cáo trạng.

Đối với khoản tiền 67,4 tỉ đồng mà Công ty Bemes đã nộp vào Kho bạc Nhà nước quận Hà Đông (cũ), được doanh nghiệp kê khai là tiền sử dụng đất của dự án CT6 Kiến Hưng, đại diện Viện kiểm sát cho rằng không có căn cứ để khấu trừ.

leftcenterrightdel
 Quá trình đối đáp, Viện kiểm sát đã trình chiếu một số tài liệu, chứng cứ để chứng minh.

Cụ thể, căn cứ kết luận giám định tư pháp ngày 14/9/2018 của giám định viên tư pháp Cục Thuế TP Hà Nội, không có cơ sở xác định khoản tiền trên là tiền sử dụng đất hoặc tiền thuê đất của dự án CT6 Kiến Hưng theo quy định pháp luật.

Vì vậy, Viện kiểm sát xác định không có căn cứ đối trừ khoản tiền này vào số tiền thu lợi bất chính của bị cáo.

Đối với khoản thuế thu nhập doanh nghiệp tạm tính 1% mà Công ty Bemes đã kê khai, nộp tại Chi cục Thuế quận Hà Đông khi bán các căn hộ, đại diện Viện kiểm sát cho rằng đây là khoản thuế thu nhập tạm tính, không đủ cơ sở để khấu trừ vào khoản tiền thu lợi bất chính.

Đặc biệt, đối với chi phí đầu tư xây dựng công trình, đại diện Viện kiểm sát nhấn mạnh, dự án CT6 Kiến Hưng đã được bị cáo Lê Thanh Thản chỉ đạo xây dựng sai quy hoạch được phê duyệt. Do đó, các khoản chi phí đầu tư xây dựng đối với phần công trình vi phạm không được coi là chi phí hợp pháp để khấu trừ vào số tiền thu lợi bất chính.

Trên cơ sở kết quả điều tra và các tài liệu, chứng cứ đã thu thập, đại diện Viện kiểm sát giữ nguyên quan điểm xác định số tiền thu lợi bất chính của bị cáo Lê Thanh Thản là hơn 531,7 tỉ đồng.

leftcenterrightdel
  Bị cáo Lê Thanh Thản tại phiên tòa ngày 19/11.

Bảo vệ tính hợp pháp của kết luận định giá tài sản

Liên quan đến kết luận định giá tài sản, các luật sư cho rằng việc định giá các căn hộ chưa được cấp giấy chứng nhận bằng cách tham khảo giá trị những căn hộ đã được cấp giấy chứng nhận là chưa phù hợp, có thể dẫn đến việc xác định giá trị tài sản cao hơn thực tế.

Đối đáp, đại diện VKSND TP Hà Nội khẳng định Hội đồng định giá đã thực hiện việc định giá theo trình tự, thủ tục quy định.

Theo đó, Kết luận định giá tài sản số 59 ngày 10/7/2026 được thực hiện căn cứ điểm c khoản 1 Điều 20 Nghị định số 250/2025/NĐ-CP ngày 22/9/2025 của Chính phủ, quy định về thành lập và hoạt động của Hội đồng định giá tài sản.

Đại diện Viện kiểm sát cho rằng kết luận định giá được ban hành trên cơ sở các quy định pháp luật và tài liệu thu thập trong quá trình giải quyết vụ án, vì vậy có căn cứ để sử dụng làm cơ sở xem xét trách nhiệm dân sự, giải quyết hậu quả của hành vi phạm tội.

Từ đó, Viện kiểm sát không đồng tình với quan điểm cho rằng kết luận định giá thiếu căn cứ chỉ vì các căn hộ được sử dụng để tham khảo giá có tình trạng pháp lý khác với những căn hộ thuộc diện vi phạm tại dự án CT6 Kiến Hưng.

Đối với đề nghị xem xét lại kết quả định giá của luật sư, đại diện Viện kiểm sát tiếp tục bảo vệ quan điểm về tính hợp pháp của kết luận định giá đã được công bố và trình chiếu tại phiên tòa.

leftcenterrightdel
  Quá trình đối đáp, Viện kiểm sát đã trình chiếu một số tài liệu, chứng cứ để chứng minh.

Người dân được ở lại không đồng nghĩa với việc không bị thiệt hại

Một vấn đề được đặt ra trong quá trình tranh luận là việc áp dụng Nghị quyết 96 có thể giúp nhiều căn hộ tại dự án CT6 Kiến Hưng được tiếp tục tồn tại, từng bước tháo gỡ vướng mắc về pháp lý. Từ đó, luật sư đề nghị xem xét lại việc xác định thiệt hại và tư cách bị hại của những khách hàng được ở lại.

Đại diện Viện kiểm sát cho rằng cần phân biệt giữa hậu quả pháp lý của hành vi phạm tội và các biện pháp khắc phục hậu quả được cơ quan có thẩm quyền ban hành sau khi hành vi phạm tội đã xảy ra. Theo đó, việc các cơ quan chức năng Hà Nội triển khai cơ chế đặc thù để xử lý những tồn tại tại dự án không làm thay đổi thực tế khách hàng đã giao tiền mua căn hộ trên cơ sở những thông tin không đúng về tính pháp lý của công trình.

leftcenterrightdel
  Các bị cáo tại phiên ngày 19/11.

Đại diện Viện kiểm sát nhấn mạnh, bản chất của Nghị quyết 96 là tháo gỡ những vướng mắc phát sinh từ các sai phạm về đất đai, trật tự xây dựng, tạo điều kiện ổn định đời sống người dân, chứ không phải căn cứ để phủ nhận hành vi vi phạm pháp luật đã được cơ quan tiến hành tố tụng xác định.

Việc phần lớn căn hộ được tiếp tục tồn tại là kết quả của chính sách xử lý đặc thù, không đồng nghĩa với việc các giao dịch mua bán căn hộ trước đó đều bảo đảm đầy đủ điều kiện pháp lý.

Bởi vậy, Viện kiểm sát tiếp tục bảo lưu quan điểm truy tố đối với bị cáo Lê Thanh Thản về tội “Lừa dối khách hàng”, đồng thời đề nghị HĐXX đánh giá toàn diện hành vi phạm tội, hậu quả, việc khắc phục thiệt hại và các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự khi lượng hình.

leftcenterrightdel
  Quá trình đối đáp, Viện kiểm sát đã trình chiếu một số tài liệu, chứng cứ để chứng minh.

Trước đó, trong phần luận tội sáng 19/11, đại diện VKSND TP Hà Nội đã đề nghị HĐXX tuyên phạt bị cáo Lê Thanh Thản từ 30-36 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách 5 năm.

Đối với 5 cựu cán bộ phường Kiến Hưng và Thanh tra xây dựng quận Hà Đông (cũ), các luật sư cũng đưa ra nhiều quan điểm bào chữa liên quan đến trách nhiệm quản lý, kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm trật tự xây dựng tại dự án.

Sau phần tranh luận, HĐXX cho các bị cáo nói lời sau cùng và bước vào nghị án.

Dự kiến, HĐXX sẽ tuyên án vào 14h ngày 26/11/2026.

Hồng Nguyên