Sáng 21/5, phiên tòa sơ thẩm xét xử cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến và 9 bị cáo trong vụ án “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”, “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và “Nhận hối lộ”, xảy ra tại Bộ Y tế và các đơn vị liên quan bước sang ngày làm việc thứ 2.
    |
 |
| Quang cảnh phiên tòa sơ thẩm. |
Kết thúc phần xét hỏi, trước khi tiến hành tranh luận, đại diện VKSND TP Hà Nội thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử tại phiên tòa đã công bố bản luận tội và đưa ra quan điểm giải quyết vụ án.
Tại bản luận tội, Viện kiểm sát tập trung phân tích, đánh giá nguyên nhân, điều kiện, hoàn cảnh phạm tội cũng như tính chất, mức độ, vai trò và các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự của từng bị cáo. Trên cơ sở đó, Viện kiểm sát đề nghị mức hình phạt cũng như các biện pháp tư pháp đối với từng bị cáo, làm căn cứ để HĐXX xem xét, cân nhắc việc áp dụng tội danh, mức hình phạt, trách nhiệm dân sự, từ đó đưa ra bản án nghiêm khắc đối với các bị cáo giữ vai trò chủ mưu, cầm đầu; đồng thời giảm nhẹ, khoan hồng, nhân văn đối với các bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tích cực khắc phục hậu quả, là cấp dưới làm theo chỉ đạo của cấp trên, không hưởng lợi và tích cực hợp tác với cơ quan tiến hành tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án.
Đại diện Viện kiểm sát nhấn mạnh, hành vi phạm tội của các bị cáo là đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước; xâm phạm hoạt động đúng đắn của cơ quan nhà nước, của cán bộ, công chức trong thực thi công vụ, nhiệm vụ. Các bị cáo thực hiện hành vi phạm tội với lỗi cố ý trực tiếp, gây hậu quả thất thoát, lãng phí lớn tài sản của Nhà nước. Vụ án có tính chất đồng phạm, có nhiều nhóm tội phạm thuộc các tội danh khác nhau, các bị cáo có vị trí, vai trò khác nhau, trong đó bị cáo Nguyễn Chiến Thắng chịu trách nhiệm chính trong vụ án.
|
 |
| Các Kiểm sát viên đại diện VKSND TP Hà Nội thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử tại phiên tòa. |
Đối với bị cáo Nguyễn Chiến Thắng (cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm - Ban YTTĐ, đại diện cho Bộ Y tế làm chủ đầu tư dự án), bị cáo có nhiệm vụ giúp Bộ trưởng Bộ Y tế quản lý và tổ chức triển khai thực hiện 2 dự án cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và cơ sở 2 Bệnh viện Việt Đức, bảo đảm đúng tiến độ, chất lượng và đúng quy định pháp luật. Theo Viện kiểm sát, bị cáo là người có năng lực, trình độ, có kinh nghiệm và chuyên môn sâu trong lĩnh vực đầu tư, xây dựng nên được tin tưởng giao giữ chức Giám đốc Ban YTTĐ - đơn vị giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong toàn bộ quá trình triển khai dự án.
Quá trình thực hiện dự án, bị cáo Thắng đã có nhiều sai phạm trong việc chỉ đạo, tham mưu, đề xuất, ký hợp đồng thuê tư vấn nước ngoài lập dự án đầu tư, lập phương án thiết kế kiến trúc; đưa ra chủ trương vừa thi công vừa thiết kế trái quy định, dẫn đến sai phạm trong việc tham mưu, đề xuất lập, thẩm định, phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu; lập, phê duyệt hồ sơ mời thầu, tổ chức lựa chọn nhà thầu và ký kết hợp đồng thực hiện gói thầu, khiến dự án bị đình trệ, kéo dài, gây thất thoát, lãng phí hơn 803,7 tỉ đồng.
Ngoài ra, với động cơ vụ lợi, bị cáo còn lợi dụng chức vụ, quyền hạn được giao, trực tiếp thỏa thuận và yêu cầu các nhà thầu đưa tiền theo tỷ lệ 5% số tiền được tạm ứng, thanh toán, tổng số tiền đã nhận là 88,465 tỉ đồng. Trong đó, có 51,735 tỉ đồng được điều tra, truy tố, xét xử trong vụ án này; còn 36,730 tỉ đồng nhận từ các nhà thầu là doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng đã được tách và chuyển cho Cơ quan điều tra Bộ Quốc phòng xử lý theo thẩm quyền.
“Với vị trí, vai trò là Giám đốc Ban YTTĐ, có căn cứ xác định bị cáo giữ vai trò chính trong vụ án; bị cáo còn phải chịu tình tiết tăng nặng phạm tội từ 2 lần trở lên đối với tội ‘Nhận hối lộ’, nên cần có bản án nghiêm khắc để răn đe, giáo dục”, đại diện Viện kiểm sát nhấn mạnh.
|
 |
| Đại diện Viện kiểm sát luận tội các bị cáo và đưa ra quan điểm giải quyết vụ án. |
Đối với bị cáo Nguyễn Hữu Tuấn (cựu Phó Giám đốc Ban YTTĐ, sau đó là Giám đốc; đồng thời là Tổ trưởng Tổ thẩm định kết quả đấu thầu), Viện kiểm sát xác định bị cáo có trách nhiệm tham mưu trực tiếp cho Nguyễn Chiến Thắng và trực tiếp điều hành trong giai đoạn làm Giám đốc nhưng đã đồng tình, cùng thực hiện hành vi sai phạm trong việc thuê tư vấn nước ngoài; tham mưu lập, thẩm định, phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu; lập, phê duyệt hồ sơ mời thầu, tổ chức lựa chọn nhà thầu và thực hiện gói thầu, gây thất thoát, lãng phí hơn 803,7 tỉ đồng.
Với động cơ vụ lợi, mặc dù không trực tiếp thỏa thuận nhưng sau khi được giao phụ trách và sau đó giữ chức Giám đốc Ban YTTĐ, bị cáo tiếp tục vận hành cơ chế nhận tiền từ các nhà thầu do Nguyễn Chiến Thắng đặt ra trước đó và nhận tổng số tiền 12,17 tỉ đồng. Trong đó, 7,67 tỉ đồng được điều tra, truy tố, xét xử trong vụ án này; còn 4,5 tỉ đồng nhận từ các nhà thầu là doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng được tách chuyển đến Cơ quan điều tra hình sự Bộ Quốc phòng xử lý theo thẩm quyền.
“Bị cáo Nguyễn Hữu Tuấn giữ vị trí Phó Giám đốc, sau đó là Giám đốc Ban YTTĐ xuyên suốt quá trình thực hiện dự án, có cơ sở xác định bị cáo giữ vai trò thứ hai trong vụ án; bị cáo còn phải chịu tình tiết tăng nặng phạm tội từ 2 lần trở lên đối với tội ‘Nhận hối lộ’, nên cần có bản án nghiêm khắc để răn đe, giáo dục”, đại diện Viện kiểm sát nhấn mạnh.
Viện kiểm sát khẳng định, hành vi của bị cáo Nguyễn Chiến Thắng và Nguyễn Hữu Tuấn đã phạm vào tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí” theo khoản 3 Điều 219 Bộ luật Hình sự và tội “Nhận hối lộ” theo khoản 4 Điều 354 Bộ luật Hình sự.
Đối với bị cáo Nguyễn Doãn Tú (cựu Phó Vụ trưởng Vụ Trang thiết bị và Công trình y tế - Vụ TTB-CTYT), Viện kiểm sát xác định bị cáo có trách nhiệm thẩm định đề xuất của Ban YTTĐ trước khi trình lãnh đạo Bộ Y tế quyết định. Tuy nhiên, dù biết 2 dự án chưa có dự toán được phê duyệt, giá trị gói thầu chỉ là ước tính; chưa có hồ sơ thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công, bị cáo vẫn chủ trì họp thẩm định và kết luận hồ sơ pháp lý đầy đủ để trình phê duyệt kế hoạch đấu thầu. Đây là cơ sở để bị cáo Nguyễn Thị Kim Tiến ký quyết định phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu trái quy định, dẫn đến dự án bị đình trệ, kéo dài, gây lãng phí hơn 733,5 tỉ đồng.
|
 |
| Các bị cáo tại phiên xét xử. |
Đối với bị cáo Nguyễn Thị Kim Tiến (cựu Bộ trưởng Bộ Y tế), Viện kiểm sát xác định với vai trò người đứng đầu Bộ Y tế, bị cáo có nhiệm vụ chỉ đạo, điều hành và quản lý chung mọi mặt hoạt động của ngành. Để triển khai 2 dự án, bị cáo đã ký quyết định thành lập Ban YTTĐ và ủy quyền cho đơn vị này làm chủ đầu tư dự án.
Theo chức năng, nhiệm vụ được giao, bị cáo Nguyễn Thị Kim Tiến có trách nhiệm ký quyết định phê duyệt dự án, phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu trên cơ sở đề xuất của Ban YTTĐ và kết quả thẩm định của Vụ TTB-CTYT. Tuy nhiên, do tin tưởng vào đề xuất của Ban YTTĐ và kết quả thẩm định của Vụ TTB-CTYT, bị cáo đã ký các quyết định phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu khi chưa bảo đảm đúng quy định pháp luật, dẫn đến dự án phát sinh sai phạm, bị đình trệ, gây thất thoát, lãng phí hơn 803,7 tỉ đồng.
Đối với các bị cáo còn lại gồm Trần Văn Sinh, Nguyễn Kim Trung, Lê Văn Cư, Hoàng Xuân Hiệp và Đào Văn Sinh, Viện kiểm sát xác định các bị cáo đã có hành vi tham mưu, hợp thức hồ sơ, ký thẩm định, phê duyệt hoặc phối hợp lựa chọn nhà thầu trái quy định, gây thất thoát, lãng phí đặc biệt lớn cho Nhà nước. Các bị cáo được xác định giữ vai trò đồng phạm giúp sức trong vụ án.
Riêng bị cáo Lê Thanh Thiêm (Giám đốc Công ty TNHH Sao Nam Sông Hồng), Viện kiểm sát xác định bị cáo đã tạo dựng thông tin, nhận của Nguyễn Chiến Thắng 2 triệu USD, tương đương 45,26 tỉ đồng và hứa hẹn sẽ nhờ Đoàn kiểm tra của Ủy ban Kiểm tra Trung ương giúp Thắng không bị xử lý kỷ luật. Tuy nhiên, thực tế Thiêm không đưa tiền cho bất kỳ ai mà chiếm đoạt sử dụng cá nhân. Hành vi của bị cáo bị xác định phạm vào tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo khoản 4 Điều 174 Bộ luật Hình sự.
Đại diện Viện kiểm sát nhấn mạnh, hành vi của các bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, gây thất thoát, lãng phí số tiền đặc biệt lớn của Nhà nước, gây bức xúc và làm giảm niềm tin của nhân dân. Vì vậy, cần áp dụng các hình phạt nghiêm khắc nhằm răn đe, phòng ngừa chung.
Tuy nhiên, Viện kiểm sát cũng đề nghị HĐXX xem xét các nguyên nhân, điều kiện, hoàn cảnh phạm tội của các bị cáo. Theo đó, đây là 2 dự án trọng điểm mang ý nghĩa chiến lược trong việc nâng cao cơ sở hạ tầng ngành y tế; thời gian thực hiện dự án giai đoạn 2014 - 2017 tạo áp lực lớn cho những người được giao nhiệm vụ triển khai; một số bị cáo được đào tạo chuyên ngành y tế nên còn hạn chế nhất định về hiểu biết trong lĩnh vực đầu tư, xây dựng.