Viện kiểm sát: Không thể chỉ căn cứ số tiền hưởng lợi để đánh giá trách nhiệm của các bị cáo

Làm rõ trách nhiệm của nhóm bị cáo nguyên là nhân viên bảo vệ

Đối với một số bị cáo nguyên là giám định viên cho rằng,  bản thân phạm tội là do chịu sức ép từ lãnh đạo, người chủ trì hội đồng, giám định. Về nội dung này, đại diện VKSND TP Hà Nội khẳng định, trong quá trình giải quyết vụ án, từ cáo trạng đến phần luận tội, Viện kiểm sát đã phân hóa trách nhiệm của từng bị cáo, bảo đảm nguyên tắc nghiêm trị đối với những người chủ mưu, cầm đầu; đồng thời xem xét giảm nhẹ, khoan hồng đối với những bị cáo có vai trò thứ yếu. Trong vụ án có nhiều Hội đồng giám định bị xác định kết luận sai. Vì vậy về trách nhiệm hình sự, những người thực hiện hành vi phạm tội phải chịu trách nhiệm tương ứng với hành vi và vai trò của mình.

Hội đồng xét xử.

Đối với một số bị cáo nguyên là nhân viên bảo vệ Viện Pháp y tâm thần Trung ương cho rằng mức hình phạt Viện kiểm sát đề nghị là nghiêm khắc, trong khi số tiền các bị cáo được hưởng lợi không lớn, có trường hợp chỉ vài trăm nghìn đồng, đại diện Viện kiểm sát cho rằng cần xem xét toàn diện hành vi và hậu quả của các bị cáo.

Theo đại diện Viện kiểm sát, hành vi của các bị cáo đã xâm phạm hoạt động và sự đúng đắn của cơ quan, tổ chức. Vì vậy, không thể chỉ căn cứ vào số tiền hưởng lợi để đánh giá mức độ trách nhiệm hình sự.

Đại diện Viện kiểm sát nhấn mạnh, các bị cáo nguyên là nhân viên bảo vệ đã cho phép vợ chồng Nguyễn Thị Mai Anh cùng nhiều đối tượng khác đang điều trị, bắt buộc chữa bệnh tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương ra ngoài trái quy định. Hành vi này diễn ra trong một thời gian dài.

Cụ thể, ngày 6/7/2025, khi cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra đột xuất tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương, có 22 đối tượng đang chữa bệnh bắt buộc không có mặt tại Viện, trong đó có nhiều đối tượng xã hội cộm cán.

Đại diện VKSND TP Hà Nội đối đáp lại quan điểm bào chữa của các luật sư và các bị cáo.

Cùng với đó, các bị cáo nguyên là nhân viên bảo vệ còn thường xuyên cung cấp thông tin cho Nguyễn Thị Mai Anh khi các cơ quan chức năng, cơ quan tiến hành tố tụng đến Viện để kiểm tra, xác minh.

Theo đại diện Viện kiểm sát, lực lượng bảo vệ có nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự tại Viện, đặc biệt tại khu vực cổng ra vào. Tuy nhiên, các bị cáo lại thực hiện hành vi tiếp tay cho những vi phạm xảy ra tại đây, ảnh hưởng đến hoạt động và sự đúng đắn của cơ quan, tổ chức.

Từ những căn cứ trên, Viện kiểm sát giữ nguyên quan điểm luận tội và mức hình phạt đã đề nghị đối với nhóm bị cáo này.

Việc truy cứu trách nhiệm hình sự có căn cứ

Đối với một số bị cáo nguyên là nhân viên y tế cho rằng bị ép buộc thực hiện hành vi phạm tội, đại diện Viện kiểm sát cho biết tài liệu điều tra thể hiện các bên đã chủ động liên hệ với nhau trong thời gian dài. Các bên còn nhiều lần đi du lịch cùng nhau và thực hiện việc đưa, nhận tiền.

Theo đại diện Viện kiểm sát, trong quá trình này, không có bị cáo nào trình báo với cơ quan chức năng về việc bị ép buộc. Do đó, Viện kiểm sát cho rằng việc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các bị cáo là có căn cứ.

Bị cáo Trần Văn Trường nói lời sau cùng.

Đối với đề nghị của nhiều bị cáo về việc được áp dụng tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm b khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự do đã nộp lại toàn bộ số tiền hưởng lợi bất chính, đại diện Viện kiểm sát cho biết, cơ quan công tố chỉ đề nghị áp dụng khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự, theo quy định tại Nghị quyết số 04 ngày 30/9/2025 của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao.

Cuối giờ chiều cùng ngày, khi không còn ý kiến tranh luận, Chủ tọa phiên tòa tuyên bố kết thúc phần tranh luận. Trước khi nghị án, HĐXX cho các bị cáo được nói lời sau cùng.

Các bị cáo xin được hưởng khoan hồng

Là người đầu tiên được HĐXX cho nói lời sau cùng, bị cáo Nguyễn Thị Mai Anh đề nghị HĐXX xem xét cho các nhân viên y tế của Viện Pháp y tâm thần Trung ương được hưởng khoan hồng. Bị cáo cho rằng một phần do mình mà các nhân viên y tế đã phạm tội. Đối với bản thân, bị cáo Mai Anh không trình bày thêm và cho biết không có ý kiến gì về 3 tội danh bị truy tố.

Bị cáo Nguyễn Thị Mai Anh nói lời sau cùng.

Được nói lời sau cùng, bị cáo Lê Văn Đông (chồng bị cáo Mai Anh) xin HĐXX xem xét cho bản thân được hưởng khoan hồng, giảm nhẹ hình phạt.

Trước đó, Viện kiểm sát đề nghị HĐXX xử phạt Lê Văn Đông từ 17-19 năm tù về hai tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” và “Tàng trữ trái phép chất ma túy” và vợ Đông là bị cáo Nguyễn Thị Mai Anh bị đề nghị mức án 30 năm tù về ba tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, “Đưa hối lộ” và “Môi giới hối lộ”.

Nói lời sau cùng, cựu Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương Trần Văn Trường đề nghị HĐXX xem xét khoan hồng, giảm nhẹ cho các nhân viên y tế từng công tác tại Viện, để họ sớm được trở về với gia đình và có cơ hội làm lại cuộc đời.

Cựu Phó Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương Lâm Văn Thành cho biết, bản thân cảm thấy đau xót khi phải đứng trước tòa. Bị cáo gửi lời xin lỗi lãnh đạo ngành y tế và các cán bộ, nhân viên y tế trong Viện.

Bị cáo Lâm Văn Thành nói lời sau cùng.

Theo lời trình bày của bị cáo Thành, gần 20 năm làm nghề, bị cáo đã có nhiều đóng góp và tâm huyết với công tác giám định pháp y. Tuy nhiên, do những hành vi sai trái của bản thân, bị cáo phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Bị cáo Thành cảm ơn HĐXX trong những ngày vừa qua đã điều hành phiên tòa rất công tâm, khách quan, để các bị cáo có cơ hội trình bày ý kiến. “Hơn 6 tháng bị tạm giam, bị cáo suy nghĩ nhiều và rất day dứt, ân hận”, bị cáo Thành trình bày.

Trước khi kết thúc lời nói sau cùng, cựu Phó Viện trưởng Lâm Văn Thành đề nghị HĐXX xem xét hoàn cảnh của các nhân viên y tế và bản thân bị cáo để cho được hưởng khoan hồng, giảm nhẹ hình phạt. Bị cáo mong sớm có cơ hội trở về và nếu còn sức khỏe sẽ tiếp tục cống hiến năng lực chuyên môn cho xã hội. Trước đó, Viện kiểm sát đề nghị HĐXX tuyên phạt bị cáo Lâm Văn Thành từ 10-11 năm tù về tội “Nhận hối lộ”.

Bị cáo Ngô Văn Vinh nói lời sau cùng.

Được nói lời sau cùng, bị cáo Ngô Văn Vinh (cựu Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương, đã nghỉ hưu từ năm 2023), cho biết bản thân rất đau xót khi phải đứng trước phiên tòa. Bị cáo trình bày đã nhận thức được hành vi của mình là vi phạm pháp luật và đề nghị HĐXX xem xét cho hưởng khoan hồng, giảm nhẹ. Trước đó, bị cáo Ngô Văn Vinh bị Viện kiểm sát đề nghị mức án từ 7-8 năm tù về tội “Nhận hối lộ”.

Bị cáo Đặng Thị Hòa (nhân viên Viện Pháp y tâm thần Trung ương, vợ cựu Viện trưởng Trần Văn Trường), xin HĐXX xem xét giảm nhẹ hình phạt để có cơ hội sớm trở về chăm sóc hai con còn nhỏ, trong khi cả hai vợ chồng đều là bị cáo trong vụ án. Trước đó, Viện kiểm sát đề nghị xử phạt bị cáo Đặng Thị Hòa từ 8-9 năm tù về tội “Nhận hối lộ”.

Bị cáo Đặng Thị Hòa (nhân viên Viện Pháp y tâm thần Trung ương, vợ cựu Viện trưởng Trần Văn Trường) nói lời sau cùng.

Các bị cáo còn lại khi được nói lời sau cùng đều trình bày sự ăn năn, hối hận và mong được HĐXX xem xét giảm nhẹ hình phạt.

Sau khi các bị cáo nói lời sau cùng, Chủ tọa phiên tòa thông báo HĐXX nghị án kéo dài và sẽ tuyên án vào chiều 7/10.

Bị cáo Dương Văn Lương nói lời sau cùng.