Ngày 29/9, phiên tòa xét xử 65 bị cáo trong vụ án xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương và các đơn vị liên quan bước sang ngày làm việc thứ hai, tiếp tục phần xét hỏi. Theo đó, HĐXX dành thời gian xét hỏi nhóm bị cáo là các điều dưỡng viên, y sĩ, bác sĩ.
    |
 |
| Hội đồng xét xử xét hỏi các bị cáo. |
Nhận tiền để tạo điều kiện cho bệnh nhân ra ngoài
Trả lời các câu hỏi của HĐXX, bị cáo Nguyễn Công Đạt (cựu cán bộ điều dưỡng Khoa Điều trị bắt buộc nữ, Viện Pháp y tâm thần Trung ương), khai 9 lần nhận tiền từ bị cáo Nguyễn Thị Mai Anh (SN 1979, trú tại phường Thanh Xuân, Hà Nội). Số tiền nhận hối lộ tăng dần theo thời gian, ban đầu là 2 triệu đồng, sau đó tăng lên 3 triệu đồng, rồi 7-8 triệu đồng.
Bị cáo Đạt cũng được Mai Anh thu xếp cho một chuyến du lịch tại tỉnh Hòa Bình cùng gia đình, đồng nghiệp. “Bị cáo cứ đi, không biết chi phí thế nào, việc này do Mai Anh lo”, bị cáo Nguyễn Công Đạt khai.
Cùng trong phần xét hỏi, bị cáo Tạ Văn Minh Giáp (cựu cán bộ Khoa Điều trị bắt buộc nữ) cho biết, ngoài nhận tiền phần của mình, Giáp còn nhận tiền từ Mai Anh để đưa cho các bị cáo khác.
Tiếp đó, bị cáo Đinh Thị Thủy (cựu bác sĩ Khoa Điều trị bắt buộc nam, Viện Pháp y tâm thần Trung ương) khai đã nhận tổng cộng 27 triệu đồng từ vợ chồng Nguyễn Thị Mai Anh, Lê Văn Đông (tức Đông "Timo"). Trong đó, có lần Mai Anh từng đưa 20 triệu đồng, nói là quà tặng cho chồng bị cáo. Một lần khác, vào dịp Tết Thiếu nhi, Mai Anh đưa 5 triệu đồng và nói là quà cho con của bị cáo.
Nghe lời khai của bị cáo Đinh Thị Thủy, Chủ tọa phiên tòa cho rằng một gói bánh làm quà cho trẻ em thông thường chỉ trị giá vài trăm nghìn đồng. Trong khi đó, Mai Anh là bệnh nhân đang chữa bệnh bắt buộc tại viện lại đưa tới 5 triệu đồng.
Theo Chủ tọa phiên tòa, người nhận tiền phải nhận thấy khoản quà này bất thường. “Thiếu nhi mà nhận quà 5 triệu đồng à?”. Nghe Chủ tọa phiên tòa hỏi như vậy nhưng bị cáo Thủy chỉ im lặng.
Về mục đích nhận tiền, cựu bác sĩ Đinh Thị Thủy ban đầu quanh co, giải thích mình không phải người điều trị trực tiếp cho vợ chồng Mai Anh. Chủ tọa phiên tòa yêu cầu bị cáo tập trung vào câu hỏi và khai đúng bản chất sự việc. Sau một hồi trình bày, bị cáo Thủy thừa nhận, nhận tiền để tạo điều kiện cho Lê Văn Đông được trốn ra khỏi viện.
Trong chuyến nghỉ mát của Khoa Điều trị bắt buộc nam vào tháng 6/2025 tại Sầm Sơn, Thanh Hóa, bị cáo Thủy cho biết trước chuyến đi, Mai Anh có đưa tiền với lý do hỗ trợ khoa đi nghỉ mát. Khi đến Sầm Sơn, Thủy nhìn thấy cả vợ chồng Mai Anh, Lê Văn Đông xuất hiện tại đây...
|
 |
| Đại diện Viện kiểm sát tham gia xét hỏi tại phiên tòa. |
Bị cáo Nguyễn Thị Thu Trang (điều dưỡng của Khoa Điều trị bắt buộc nữ) khai 6 lần nhận tổng cộng 17 triệu đồng từ Mai Anh. Trong số này, Trang nhận trực tiếp 12 triệu đồng, khoản 5 triệu đồng còn lại được Tạ Văn Minh Giáp đưa cho.
Khi Chủ tọa phiên tòa hỏi tiền có được đưa hằng tháng hay không, bị cáo Trang không thừa nhận, cho rằng Mai Anh chỉ thỉnh thoảng mới cho. Trước câu hỏi về mục đích nhận tiền, nữ điều dưỡng thừa nhận, nhận tiền là để tạo điều kiện cho Mai Anh trốn ra ngoài viện.
Theo cáo trạng, cơ quan tố tụng xác định, trong ca trực từ sáng 8/6/2025 đến sáng hôm sau, bị cáo Nguyễn Thị Thu Trang biết 7 bệnh nhân không có mặt tại khoa, trong đó có vợ chồng Nguyễn Thị Mai Anh, Lê Văn Đông. Tuy vậy, Trang không báo cáo và cũng không ghi việc bệnh nhân vắng mặt vào sổ trực.
Cũng như Trang, bị cáo Nguyễn Thị Thúy (điều dưỡng Khoa Điều trị bắt buộc nam) khai trong chuyến đi Sầm Sơn, Thúy nhìn thấy Lê Văn Đông ở bãi biển nhưng không báo cáo. Bị cáo giải thích mình nghĩ lãnh đạo khoa đi cùng đã biết sự việc.
Chủ tọa phiên tòa cho rằng Thúy là điều dưỡng làm việc tại khoa, biết Lê Văn Đông đang chữa bệnh bắt buộc tại viện thì phải báo cáo khi thấy bệnh nhân xuất hiện ngoài viện.
Cách “làm nặng” triệu chứng để giám định sai
Trong phần xét hỏi gần cuối giờ làm việc buổi sáng, HĐXX tiếp tục làm rõ hành vi sai phạm của các cựu lãnh đạo, cán bộ Viện Pháp y tâm thần Trung ương trong việc giám định, kết luận tình trạng tâm thần của nhiều người và cách thức làm sai lệch kết quả giám định.
Trả lời câu hỏi của HĐXX, cựu Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương Ngô Văn Vinh thừa nhận đã nhận tiền để tham gia giám định sai cho nhiều trường hợp. Theo lời khai của bị cáo Vinh, từ những triệu chứng tâm thần chưa rõ nét, các bị cáo đã làm nặng thêm biểu hiện bệnh để kết luận người được giám định “mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”.
Trong lời khai của mình, bị cáo Vinh trình bày đã có 30 năm hoạt động trong nghề giám định. Trong vụ án này, bị cáo đã cầm tiền để giám định sai cho nhiều trường hợp. “Bị cáo vi phạm pháp luật là rất rõ rồi”, cựu Viện trưởng thừa nhận trước tòa.
Theo lời khai của bị cáo Vinh, cơ bản các bệnh nhân đều có những triệu chứng như ảo thanh, rối loạn cảm xúc, hoang tưởng chưa rõ nét. Tuy nhiên, trong quá trình giám định, các bị cáo làm nặng thêm những triệu chứng này để bệnh nhân được đánh giá là “mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi” tại thời điểm giám định.
Cũng theo bị cáo Vinh, các bị cáo không bàn bạc trước mà đều tự ý làm tăng mức độ các triệu chứng của bệnh nhân. Cựu Viện trưởng khai: “Bị cáo được bị cáo Trường chia 65 triệu đồng khi giám định sai 5 vụ. Ngoài ra, bị cáo còn nhận 25 triệu đồng để 2 lần giám định cho đối tượng tên Hải”.
Theo cáo trạng, cựu Viện trưởng Ngô Văn Vinh là giám định viên tâm thần, từng giữ chức Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương. Đến tháng 6/2023, Ngô Văn Vinh nghỉ hưu theo chế độ.
Bản thân bị cáo Vinh là bác sĩ có năng lực, kinh nghiệm và biết rõ các đối tượng Đặng Ngọc Khải, Mai Thị Huyền, Vũ Ngọc Trung, Vũ Mạnh Dũng, Tạ Văn Hải, Nguyễn Thị Thủy không bị bệnh tâm thần dẫn đến mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Tuy nhiên, do đã nhận 90 triệu đồng từ bị cáo Trần Văn Trường (cựu Phó Viện trưởng) nên bị cáo Vinh đã thống nhất với các thành viên trong hội đồng giám định để kết luận các đối tượng trên “mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”, không đúng thực trạng bệnh.
|
 |
| Các bị cáo tại phiên xét xử. |
Trong vụ án này, bị cáo Lê Ngọc Hà (nguyên Giám định viên pháp y tâm thần, cựu Phó Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp Viện pháp y tâm thần Trung ương) bị xác định: Quá trình theo dõi giám định, mặc dù biết Nguyễn Thị Lanh, Mai Đức Thịnh, Trần Thị Hương, Nguyễn Đăng Duy Anh, Vũ Thị Kim Quỳnh, Lê Thị Hiếu, Đỗ Thị Loan, Trần Thái Hoàng, Bùi Văn Dén, Vũ Hoa Vinh, Vũ Thị Thanh Hòa không có bệnh tâm thần dẫn đến mất khả năng nhận thức điều khiển hành vi nhưng do được Trần Văn Trường chia cho tổng số tiền 295 triệu đồng, Lê Ngọc Hà đã thống nhất cùng các thành viên khác trong hội đồng giám định kết luận cho các đối tượng trên bị mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi để được đi chữa bệnh bắt buộc.
Khai báo trước tòa, bị cáo Lê Ngọc Hà thừa nhận biết nội dung giám định sai nhưng vẫn ký. Sau khi giám định, bị cáo được bị cáo Trần Văn Trường (cựu Phó Viện trưởng) gọi sang cho tiền. “Ở cơ quan, ít khi bị cáo chống lại ý chí của thủ trưởng. Bị cáo biết làm như vậy là sai, nhưng làm sai xong sẽ có tiền”, bị cáo Hà khai.
Trước tòa, bị cáo Dương Văn Lương (cựu Phó Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương) cũng thừa nhận việc được bị cáo Trần Văn Trường cho hơn 200 triệu đồng để thống nhất với các thành viên khác trong hội đồng giám định, kết luận các đối tượng được đưa đến giám định “mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”. Việc này nhằm để họ được đi chữa bệnh bắt buộc.
Về phần mình, khai báo trước tòa, cựu Phó Viện trưởng Trần Văn Trường thừa nhận cáo trạng truy tố đối với bản thân là đúng và nhận thức rằng bản thân phải có mặt tại phiên tòa hôm nay là do hành vi phạm tội đã gây ra.