leftcenterrightdel
 Tại hội nghị, các vướng mắc của doanh nghiệp, hiệp hội đã được Cục Thuế giải đáp, tháo gỡ. Ảnh: Cục Thuế

Ban hành 14.508 quyết định hoàn thuế, với tổng số tiền 142.229 tỉ đồng

Tại hội nghị Lắng nghe và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong công tác hoàn thuế GTGT chiều ngày 24/9, bà Nguyễn Thị Thu Hường, Phó Trưởng ban Nghiệp vụ (Cục Thuế) cho biết, tính đến ngày 21/9/2026, cơ quan Thuế toàn quốc đã ban hành 14.508 quyết định hoàn thuế, với tổng số tiền 142.229 tỉ đồng, đạt 82% dự toán pháp lệnh và bằng 144% so với cùng kỳ. Tỉ lệ hồ sơ hoàn thuế GTGT gửi bằng phương thức điện tử đạt 99%; 87% số hồ sơ hoàn trước, kiểm sau được giải quyết trong vòng 6 ngày làm việc.

Tỉ lệ hoàn thuế xuất khẩu chiếm 91% số hồ sơ và 84% tổng số tiền; hoàn thuế dự án đầu tư chiếm 5% số hồ sơ và 16% số tiền. TP Hồ Chí Minh dẫn đầu cả nước với 29% số quyết định hoàn thuế tiếp đến là TP Đồng Nai với tỉ lệ 16%, tỉnh Bắc Ninh là 9%, tỉnh Tây Ninh 7% và TP Hà Nội là 6%.

Mặc dù đã đạt được những kết quả ban đầu nhưng theo phản ánh của các doanh nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp vẫn còn tình trạng hồ sơ hoàn thuế kéo dài do phải xác minh hóa đơn, chứng từ và thông tin của các nhà cung cấp.

Theo đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp Đầu tư nước ngoài, vướng mắc lớn đối với doanh nghiệp FDI nằm ở khâu rà soát, xác minh chuỗi hóa đơn đầu vào. Các đối tác cung ứng nằm ở nhiều địa phương khiến việc xác minh qua lại giữa cơ quan Thuế kéo dài, hồ sơ hoàn thuế của dự án có thể bị treo hoặc hoãn ra quyết định.

Từ thực tế này, Hiệp hội đề xuất áp dụng cơ chế khoanh vùng rủi ro linh hoạt: nếu chỉ một số hóa đơn cụ thể phát sinh nghi vấn, cơ quan thuế có thể giữ lại phần tiền thuế tương ứng để kiểm tra, thay vì toàn bộ số tiền đề nghị hoàn của dự án.

Cũng theo bà Nguyễn Thị Thu Hường, hiện vẫn có 0,9% hồ sơ có thời gian giải quyết kéo dài hơn so với quy định. Có 3 nguyên chính dẫn đến việc thời gian giải quyết hồ sơ hoàn thuế kéo dài.

Một là, hồ sơ kiểm tra trước doanh nghiệp chưa chuẩn bị đầy đủ, chính xác. Khi tiếp nhận, cơ quan thuế phải yêu cầu giải trình, bổ sung hoặc doanh nghiệp tự xin gia hạn cung cấp hồ sơ.

Hai là, hồ sơ có dấu hiệu rủi ro về hóa đơn, chứng từ thanh toán hoặc đối tác trung gian. Cơ quan thuế phải gửi công văn xác minh tới hải quan, ngân hàng, công an hoặc cơ quan Thuế quản lý doanh nghiệp đầu vào, khiến thời gian xử lý kéo dài.

Ba là, vướng mắc chính sách liên quan đến các cơ quan liên ngành, cần xin ý kiến trước khi giải quyết hoàn.

leftcenterrightdel
 Ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế cho biết, ngành Thuế đang thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong quy trình hoàn thuế nhằm hỗ trợ xử lý nhanh hơn đối với doanh nghiệp tuân thủ tốt. Ảnh: Cục Thuế

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quy trình hoàn thuế

Hiện, ngành Thuế đặt mục tiêu đối với công tác hoàn thuế đó là: 100% hồ sơ hoàn thuế GTGT (xuất khẩu, đầu tư) được tiếp nhận bằng phương thức điện tử; 100% hồ sơ hoàn thuế được giải quyết đúng hạn trừ trường hợp hồ sơ có dấu hiệu gian lận, trốn thuế, tội phạm.

Để thực hiện được mục tiêu đó, ngành Thuế sẽ kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền sửa đổi các quy định hướng dẫn Luật Quản lý thuế liên quan đến nội dung hoàn thuế GTGT. Cụ thể sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hoàn thuế tự động dựa trên cơ sở dữ liệu, tiêu chí quản lý rủi ro và quy trình xử lý tự động.

Đồng thời, sẽ phân loại theo số tiền rủi ro: kiểm tra rủi ro theo chuỗi hoá đơn, áp dụng luồng xanh, luồng vàng, luồng đỏ, đồng thời tách thời gian kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế khỏi thời gian giải quyết hoàn.

Cơ quan Thuế sẽ nghiên cứu, đề xuất bỏ giấy đề nghị hoàn và thành phần hồ sơ đối với hoạt động xuất khẩu, dùng dữ liệu hài quan, ngân hàng xác định số được hoàn.

Bên cạnh đó, tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu phục vụ hoàn thuế dựa trên lịch sử tuân thủ, dữ liệu rủi ro và dữ liệu của các cơ quan Hải quan, ngân hàng và các cơ quan quản lý khác.

Theo kế hoạch trong tháng 10, ngành Thuế triển khai phiên bản đầu tiên tờ khai thuế GTGT gợi ý và hoàn thiện trong quý IV năm 2026. Tờ khai gợi ý từ dữ liệu của cơ quan Thuế, liên kết trực tiếp hóa đơn điện tử để kiểm soát đầu ra, đầu vào; danh mục hóa dữ liệu chưa có thông tin.

Cùng với đó, nâng cấp hệ thống hoàn thuế GTGT tự động bao gồm: Bộ tiêu chí rủi ro khi phân loại, giải quyết, thẩm định hồ sơ (số tiền, tình trạng pháp lý, mức tuân thủ của người nộp thuế). Nâng cấp ứng dụng công nghệ thông tin trong việc lập đề xuất và xác định số hoàn theo phân tích chuỗi hóa đơn; tự động xác định số hoàn, kiểm soát từng bước... Mục tiêu cao nhất là rút ngắn thời gian xử lý, giảm chi phí tuân thủ và đưa nguồn tiền hoàn thuế trở lại hoạt động sản xuất, kinh doanh nhanh hơn, đồng thời vẫn kiểm soát rủi ro gian lận và trục lợi chính sách.

Phát biểu tại hội nghị, ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế cho biết, số hồ sơ hoàn thuế tồn đọng hiện không nhiều, song vẫn còn một số trường hợp kéo dài. Cơ quan Thuế sẽ tiếp tục rà soát, xử lý và trả lời cụ thể đối với từng hồ sơ doanh nghiệp phản ánh.

“Hồ sơ đã tiếp nhận phải được thông tin rõ cho doanh nghiệp về số tiền được hoàn, số tiền không được hoàn, lý do và thời gian xác minh đối với những nội dung còn vướng mắc. Trường hợp chưa thể giải quyết đúng thời hạn, cơ quan thuế cần thông tin rõ để doanh nghiệp chủ động phối hợp”, ông Mai Sơn nhấn mạnh.

Cùng với xử lý hồ sơ, ngành Thuế sẽ tăng cường đối thoại với doanh nghiệp, hiệp hội và xây dựng cơ chế trao đổi trực tiếp để tiếp nhận, xử lý phản ánh kịp thời. Đặc biệt, Cục Thuế đang thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong quy trình hoàn thuế. Theo đó, hệ thống sẽ cung cấp sớm thông tin để doanh nghiệp chủ động rà soát, hoàn thiện hồ sơ trước khi gửi; tiến tới tự động hóa một số khâu, hỗ trợ xử lý hoàn thuế nhanh hơn đối với doanh nghiệp tuân thủ tốt…

Nguyễn Anh