Đề nghị truy tố 31 bị can
Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã hoàn tất kết luận điều tra bổ sung, đề nghị truy tố 31 bị can trong vụ án xảy ra tại Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung (Công ty Việt Trung) và Tổng Công ty Thép Việt Nam (VNS).
Theo kết luận điều tra bổ sung, bị can Bùi Thanh Bình (cựu Tổng Giám đốc Công ty Việt Trung) bị đề nghị truy tố về 3 tội: “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”, “Nhận hối lộ” và “Thiếu trách nhiệm gây thiệt hại tài sản nhà nước, cơ quan, tổ chức”.
    |
 |
| Bị can Lê Ngọc Hưng (cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai cũ) khi chưa bị khởi tố. |
2 bị can Lê Ngọc Hưng (cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai cũ) và Đỗ Trường Giang (cựu Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lào Cai cũ) cùng bị đề nghị truy tố về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”.
2 bị can Nguyễn Duy Dũng (cựu Kế toán trưởng Công ty Việt Trung) và Trịnh Khôi Nguyên (Chuyên viên Ban Tài chính kế toán VNS, cựu Thành viên HĐTV Công ty Việt Trung) cùng bị đề nghị truy tố về 2 tội: “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; Thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp”.
Các bị can Mai Văn Tinh (cựu Chủ tịch Hội đồng thành viên VNS), Đậu Văn Hùng (cựu Tổng Giám đốc VNS), cùng các cựu thành viên Hội đồng quản trị VNS gồm Đặng Thúc Kháng, Nguyên Minh Xuân, Lê Phú Hưng và 11 bị can khác cùng bị đề nghị truy tố về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”;
Các bị can cùng bị đề nghị truy tố tội “Đưa hối lộ” gồm: Nguyễn Văn Bình (Chủ tịch HĐQT Công ty Việt Pháp); Nguyễn Văn Đức (Tổng Giám đốc Công ty Việt Pháp); Ngô Tiến Cương (Giám đốc Công ty TNHH Tiến Đại Phát); Nguyễn Duy Nghiệp (Giám đốc Công ty TNHH MTV Xuất nhập khẩu Nông sản An Bình); Nguyễn Xuân Tốt (Giám đốc Công ty Trung Thành Thái Nguyên); Lê Xuân Định (Lao động tự do, trú tại xã Tề Lỗ, tỉnh Phú Thọ);
Bị can Nguyễn Ngọc Khiêm (Phó Giám đốc một công ty du lịch) bị đề nghị truy tố về tội “Lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi”.
Trước đó, tháng 7/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã ban hành kết luận điều tra, chuyển hồ sơ vụ án đến VKSND tối cao đề nghị truy tố các bị can trong vụ án. Sau đó, VKSND tối cao trả hồ sơ, yêu cầu điều tra bổ sung. Tại kết luận điều tra bổ sung, Cơ quan điều tra giữ nguyên quan điểm đề nghị truy tố các bị can về những tội danh đã xác định trong kết luận điều tra ban đầu, đồng thời làm rõ thêm một số nội dung, trong đó có khoản tiền 250 triệu đồng liên quan hành vi của Nguyễn Ngọc Khiêm.
Sai phạm trong mua bán than cốc, quặng sắt
Theo tài liệu điều tra, Tổng Công ty Thép Việt Nam - CTCP là doanh nghiệp có 100% vốn Nhà nước. Năm 2006, Tổng Công ty Thép Việt Nam cùng Công ty Khoáng sản Lào Cai (Lamico) và một doanh nghiệp Trung Quốc góp vốn thành lập Công ty Việt Trung. Doanh nghiệp này thực hiện dự án Nhà máy Gang thép Lào Cai tại Khu công nghiệp Tằng Loỏng, tỉnh Lào Cai.
Trong quá trình thực hiện dự án, mua bán than cốc và quặng sắt, một số lãnh đạo doanh nghiệp bị xác định có hành vi vi phạm pháp luật, trong đó có hành vi đưa, nhận hối lộ.
    |
 |
| Bị can Bùi Thanh Bình, cựu Tổng Giám đốc Công ty Việt Trung (góc trên bên trái) cùng một số bị can trong vụ án. |
Cơ quan điều tra xác định, Bùi Thanh Bình được bổ nhiệm làm Thành viên Hội đồng thành viên, Tổng Giám đốc Công ty Việt Trung, là người đại diện theo pháp luật, điều hành hoạt động sản xuất, kinh doanh và trực tiếp chỉ đạo việc mua bán quặng sắt, than cốc.
Để được cung cấp than cốc cho Công ty Việt Trung, Nguyễn Văn Bình, Chủ tịch Công ty cổ phần Đầu tư thương mại xuất nhập khẩu Việt Phát, và Nguyễn Xuân Tốt, Giám đốc Công ty TNHH Trung Thành Thái Nguyên, đã gặp Bùi Thanh Bình, đề nghị chi từ 40.000 đến 200.000 đồng mỗi tấn than cốc.
Sau đó, Bùi Thanh Bình chỉ đạo cấp dưới tạo điều kiện để Công ty Việt Phát và Công ty Trung Thành Thái Nguyên được cung cấp than cốc cho Công ty Việt Trung.
Theo kết luận điều tra, trong giai đoạn 2015-2020, Công ty Việt Trung phải thực hiện đấu thầu rộng rãi hoặc chào hàng cạnh tranh theo quy định của pháp luật về đấu thầu. Tuy nhiên, nhóm bị can vẫn tổ chức chào giá cạnh tranh theo quy chế mua sắm nội bộ, không xây dựng giá dự toán.
Với phương thức trên, từ năm 2015 đến năm 2020, Công ty Việt Phát và Công ty Trung Thành Thái Nguyên đã bán tổng cộng 286.855 tấn than cốc, trị giá hơn 2.020 tỉ đồng cho Công ty Việt Trung.
Sau khi bán than cốc, Nguyễn Văn Bình và Nguyễn Xuân Tốt đã đưa cho Bùi Thanh Bình tổng cộng 25 tỉ đồng. Trong đó, số tiền đưa hối lộ trong giai đoạn 2018-2020 là hơn 18 tỉ đồng.
Kết quả thẩm định giá xác định, Công ty Việt Trung mua than cốc cao hơn giá thị trường hơn 29 tỉ đồng. Cơ quan điều tra xác định đây là thiệt hại đối với Công ty Việt Trung từ hành vi đưa, nhận hối lộ.
Đối với hoạt động mua bán than cốc trong giai đoạn 2015-2020, căn cứ tỷ lệ vốn góp của các thành viên, Cơ quan điều tra xác định thiệt hại tài sản Nhà nước theo phần vốn đầu tư của Tổng Công ty Thép Việt Nam và Công ty Lamico trước ngày 23/2/2016, thời điểm Lamico thoái vốn Nhà nước, là hơn 10 tỉ đồng. Thiệt hại sau thời điểm này là hơn 3 tỉ đồng. Tổng thiệt hại được xác định là hơn 13 tỉ đồng; trách nhiệm thuộc về các bị can Bùi Thanh Bình, Bùi Sỹ Ngọc, Nguyễn Văn Bình và Nguyễn Xuân Tốt.
Ngoài sai phạm trong mua bán than cốc, quá trình bán quặng sắt tại mỏ Quý Xa cho các doanh nghiệp trong nước, Bùi Thanh Bình bị xác định đã đồng ý bán quặng với giá thấp hơn giá thị trường theo đề nghị của đại diện doanh nghiệp. Đổi lại, bị can nhận tổng cộng 53,3 tỉ đồng từ 8 doanh nghiệp để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp mua quặng với giá thấp hơn giá thị trường.
Lợi dụng quan hệ để tác động được xuất khẩu quặng sắt
Kết luận điều tra bổ sung xác định Nguyễn Ngọc Khiêm đã lợi dụng ảnh hưởng đối với ông Nguyễn Văn Vịnh (cựu Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai, đã bị phạt tù năm 2024, trong vụ tiếp tay cho Công ty Lilama khai thác trái phép hơn 1,5 triệu tấn quặng Apatit, gây thiệt hại hơn 312 tỉ đồng), để tác động đến các bị can Lê Ngọc Hưng và Đỗ Trường Giang, tạo điều kiện cho doanh nghiệp xuất khẩu quặng sắt.
    |
 |
| Ông Nguyễn Văn Vịnh, cựu Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai (cũ, khoanh đỏ) cùng các bị cáo trong vụ án tiếp tay cho Công ty Lilama khai thác trái phép hơn 1,5 triệu tấn quặng Apatit, gây thiệt hại hơn 312 tỉ đồng, tại phiên tòa năm 2024. |
Theo tài liệu điều tra, đầu năm 2019, Nguyễn Duy Nghiệp (Giám đốc Công ty TNHH MTV Xuất nhập khẩu Nông sản An Bình - Công ty An Bình) có nhu cầu mua quặng sắt của Công ty Việt Trung để kinh doanh trong nước và xuất khẩu.
Nghiệp liên hệ với Lê Xuân Định (làm nghề xem phong thủy) nhờ giúp đỡ do biết Định có mối quan hệ với Bùi Thanh Bình. Định đồng ý giúp Nghiệp mua 300.000 tấn quặng sắt với giá rẻ và nhận số tiền 120.750 USD cùng 10 tỉ đồng.
Cuối tháng 10/2019, để xuất khẩu số quặng trên, Nghiệp và Định nhờ Nguyễn Ngọc Khiêm (Phó giám đốc công ty du lịch) tác động đến lãnh đạo tỉnh Lào Cai và Sở Công Thương. Khiêm đồng ý giúp đỡ, đưa ra chi phí 100.000 USD.
Sau khi nhận tiền, Khiêm gặp ông Nguyễn Văn Vịnh, nhờ hỗ trợ để UBND tỉnh Lào Cai có văn bản đề nghị Bộ Công Thương cho phép Công ty An Bình xuất khẩu quặng. Ông Vịnh hướng dẫn Khiêm liên hệ với Lê Ngọc Hưng và Đỗ Trường Giang để thực hiện thủ tục.
Sau đó, Khiêm lần lượt gặp Hưng và Giang, thông tin rằng ông Vịnh đã đồng ý chủ trương cho Công ty An Bình xuất khẩu quặng. Mặc dù không được ông Vịnh chỉ đạo, nhưng Hưng và Giang vẫn đồng ý với đề nghị của Khiêm do biết người này có quan hệ thân thiết với Bí thư Tỉnh ủy.
Kết quả điều tra bổ sung xác định, trong 3 lần nhận tiền từ lãnh đạo Công ty An Bình, có 2 lần Khiêm nhận tổng cộng 100.000 USD và 4 tỉ đồng để hỗ trợ xin hạn ngạch, tạo điều kiện xuất khẩu quặng sắt cho doanh nghiệp theo đề nghị của Lê Xuân Định.
Từ số tiền nhận được, Khiêm đưa cho Lê Ngọc Hưng 100 triệu đồng và Đỗ Trường Giang 50 triệu đồng. Số tiền còn lại là 3,85 tỉ đồng và 100.000 USD được xác định do Khiêm hưởng lợi cá nhân.
Đối với khoản tiền 250 triệu đồng Khiêm nhận từ Định, kết luận điều tra bổ sung xác định, tháng 1/2020, UBND tỉnh Lào Cai tạm dừng xuất khẩu quặng sắt đối với Công ty An Bình. Do chưa biết nguyên nhân, theo đề nghị của Giám đốc Công ty An Bình, Định tiếp tục gặp Khiêm nhờ tác động để doanh nghiệp được xuất khẩu trở lại.
Định đưa cho Khiêm 250 triệu đồng với lời nhắn “gửi chút tiền cho Khiêm uống nước”. Sau đó, Khiêm tìm hiểu tại UBND tỉnh và Sở Công Thương Lào Cai, biết Công ty An Bình bị tạm dừng xuất khẩu do chưa có phương án vận chuyển quặng và phương án bảo vệ môi trường. Khiêm thông báo nguyên nhân cho Định, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện các thủ tục liên quan để được xuất khẩu trở lại.
Cơ quan điều tra xác định, trong trường hợp này, Khiêm không liên hệ hoặc tác động đến bất kỳ cá nhân nào tại UBND tỉnh và Sở Công Thương tỉnh Lào Cai để giải quyết việc xuất khẩu. Tuy nhiên, số tiền 250 triệu đồng Khiêm nhận vẫn được xác định là tiền đưa hối lộ, cần thu hồi để sung công quỹ Nhà nước.
Kết luận điều tra bổ sung xác định Nguyễn Ngọc Khiêm phạm tội “Lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi”, với số tiền hưởng lợi bất chính là 3,85 tỉ đồng và 100.000 USD.