Xăng E10: Lợi ích kép cho phát triển kinh tế và chuyển đổi xanh

Xăng E10 được phân phối từ ngày 1/6/2026. Ảnh minh họa

Từ chủ trương đến hành động

Quyết định 177/2007/QĐ-TTg về Đề án phát triển nhiên liệu sinh học đến năm 2015, tầm nhìn 2025, với mục tiêu 1,8 triệu tấn nhiên liệu sinh học/năm là dấu mốc đầu tiên thể hiện quyết tâm đưa nhiên liệu sinh học vào sử dụng. Đến ngày 1/1/2018, xăng E5 lần đầu tiên được phân phối trên toàn quốc. Xăng E5 từng chiếm tới gần 42% tổng lượng xăng cả nước, còn xăng RON95 chiếm khoảng 58%. Tuy nhiên, sau 6 năm, lượng tiêu thụ xăng E5 giảm sút mạnh.

Để hướng đến mục tiêu phát triển bền vững, chuyển đổi năng lượng xanh, Nghị quyết 55-NQ/TW ngày 11/2/2020 của Bộ Chính trị về Định hướng Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã xác định đa dạng hóa nguồn năng lượng, giảm phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch là yêu cầu xuyên suốt. Mục tiêu là tỉ lệ năng lượng tái tạo trong tổng cung năng lượng sơ cấp đạt 15-20% vào năm 2030 và 25-30% vào năm 2045; tiết kiệm năng lượng khoảng 7% vào năm 2030.

Tiếp đó, Nghị quyết 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về Bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã nâng tầm và cập nhật Nghị quyết 55-NQ/TW trong bối cảnh mới đó là nâng mục tiêu năng lượng tái tạo lên 25 - 30% tổng cung năng lượng sơ cấp ngay từ năm 2030; đặt mục tiêu tiết kiệm năng lượng 8-10% so kịch bản thường; giảm phát thải khí nhà kính từ hoạt động năng lượng 15 - 35%; tổng cung năng lượng sơ cấp 150-170 triệu TOE; tổng sản lượng điện 560 - 624 tỉ kWh.

Đặc biệt, tại Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng cũng đã xác định, bảo vệ môi trường là trụ cột, điều kiện và động lực của mô hình phát triển nhanh, bền vững; khẳng định nguyên tắc không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng; xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi năng lượng, từng bước giảm phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch hướng tới Net Zero năm 2050.

Và mới đây, ngày 20/3/2026, Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 14-KL/TW về bảo đảm nguồn cung, ổn định giá nhiên liệu trong tình hình mới, tiếp tục giao Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ chủ động xây dựng kịch bản ứng phó với biến động giá xăng dầu thế giới; sớm xây dựng chiến lược quốc gia về cung ứng, dự trữ nguyên liệu, nhiên liệu trong dài hạn…

Những điều này càng khẳng định, chủ động về nhiên liệu, trong đó có nhiên liệu sinh học là ưu tiên nhất quán trong đường lối chỉ đạo của lãnh đạo Đảng và Nhà nước.

Sử dụng xăng sinh học góp phần bảo vệ môi trường. Ảnh minh họa

Lợi ích kép từ sử dụng nhiên liệu sinh học 

Theo Bộ Công Thương, thực tế hiện nay cũng cho thấy, chúng ta hiện phải nhập khẩu phần lớn xăng dầu, phụ thuộc trực tiếp vào biến động thị trường quốc tế. Do vậy, thay thế 10% lượng xăng tiêu thụ bằng ethanol sản xuất trong nước đồng nghĩa giảm tương ứng kim ngạch nhập khẩu, ước tính tiết kiệm gần 1 tỉ USD ngoại tệ mỗi năm.

Hơn nữa, nguồn ethanol cho xăng E10 được sản xuất từ sắn, ngô, mía… là những cây trồng phổ biến ở Việt Nam sẽ tạo nên vòng tuần hoàn kinh tế khép kín: nông nghiệp trong nước cung cấp nguyên liệu, công nghiệp chế biến tạo ethanol, nhiên liệu được tiêu dùng trong nước thay vì ngoại tệ chảy ra ngoài.

Về môi trường, các chuyên gia đánh giá, ethanol trong E10 giúp quá trình cháy sạch và triệt để hơn, giảm các khí thải độc hại như CO, HC, SOx, Nox, những tác nhân gây ô nhiễm không khí đô thị nghiêm trọng. Khi triển khai toàn quốc, E10 giúp giảm khoảng 2,5 triệu tấn CO₂ tương đương mỗi năm, đóng góp trực tiếp vào cam kết trung hòa carbon năm 2050 mà Thủ tướng đã công bố tại COP26.

Đối với phát triển nông nghiệp, mỗi nhà máy ethanol khi vận hành thu mua ổn định cho khoảng 15.000 hộ trồng sắn; mở rộng sản xuất ethanol tạo đầu ra bền vững cho cây sắn, ngô, mía, những cây trồng chủ lực của nông dân trung du, miền núi, nơi thiếu đầu ra ổn định nhất. Đây là kênh tác động trực tiếp của chính sách năng lượng tới thu nhập nông dân mà không cần cơ chế trợ giá riêng.

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân, việc triển khai xăng sinh học không phải quyết định mang tính áp đặt, mà xuất phát từ yêu cầu phát triển bền vững, bảo đảm an ninh năng lượng, bảo vệ môi trường và thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam.

Sự chuẩn bị đồng bộ

Để việc sử dụng xăng E10 trên toàn quốc được triển khai đồng bộ, an toàn, hiệu quả, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; đồng thời, hạn chế các phát sinh kỹ thuật trong quá trình sử dụng phương tiện giao thông, Bộ Công Thương đã có văn bản yêu cầu các hiệp hội, doanh nghiệp đánh giá tính tương thích của phương tiện đối với xăng E10.

Bộ Công Thương đã phát hành cẩm nang để người tiêu dùng hiểu rõ hơn về xăng E10. Ảnh: BCT

Cụ thể, tổ chức rà soát, đánh giá và xác định mức độ tương thích của các dòng ô tô, xe máy đang được sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu, phân phối và lưu hành tại thị trường Việt Nam đối với xăng E10.

Bên cạnh đó, thông cáo, khuyến nghị đối với người tiêu dùng. Theo đó, chủ động ban hành thông cáo hoặc hướng dẫn chính thức gửi hệ thống đại lý, trung tâm bảo hành và công bố công khai trên các phương tiện thông tin của doanh nghiệp về việc sử dụng xăng E10 đối với từng dòng xe đang lưu hành trên thị trường.

Có hướng dẫn xử lý các vấn đề kỹ thuật phát sinh như: xây dựng và công bố quy trình tiếp nhận, kiểm tra và xử lý các phản ánh của người tiêu dùng liên quan đến việc sử dụng xăng E10.

Chỉ đạo hệ thống đại lý, trung tâm bảo hành, bảo dưỡng chuẩn bị đầy đủ nhân lực, vật tư và phương án hỗ trợ kỹ thuật phục vụ người tiêu dùng trong quá trình triển khai sử dụng xăng E10.

Bên cạnh đó, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) đã ban hành văn bản số 1618/TTTN-XD ngày 29/5/2026 về việc đảm bảo nguồn cung xăng sinh học từ ngày 1/6/2026. Cùng với đó, yêu cầu các thương nhân đầu mối sản xuất, kinh doanh, phân phối xăng dầu theo dõi chặt chẽ diễn biến tiêu thụ xăng sinh học trên thị trường, tuyệt đối không để gián đoạn nguồn cung xăng sinh học (E5, E10) trong mọi tình huống.

Đáng chú ý, để người tiêu dùng hiểu rõ hơn về xăng E10, Bộ Công Thương đã phát hành cẩm nang sử dụng xăng sinh học E10, giải đáp nhiều thắc mắc của người tiêu dùng. Cụ thể như: Xe máy, ô tô và động cơ xăng nào dùng được xăng E10, xăng E10 có làm hỏng động cơ không, xăng E10 có thân thiện với môi trường... Qua đó, để người tiêu dùng có thể yên tâm sử dụng xăng E10 khi loại xăng này chính thức được lưu hành từ ngày 1/6.

Từ chủ trương phát triển nhiên liệu sinh học được đặt ra gần hai thập kỷ trước đến việc chính thức triển khai xăng E10 trên toàn quốc, Việt Nam đã từng bước hiện thực hóa mục tiêu đa dạng hóa nguồn năng lượng, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và thúc đẩy tăng trưởng xanh. 

Sự thành công của lộ trình này không chỉ phụ thuộc vào nỗ lực của cơ quan quản lý và doanh nghiệp, mà còn cần sự đồng hành của người dân trong việc sử dụng các nguồn năng lượng thân thiện với môi trường. Đây cũng là bước đi thiết thực góp phần xây dựng nền năng lượng tự chủ, bền vững và hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.