Tạo cơ chế phối hợp thực chất, chủ động phòng ngừa vi phạm từ sớm

Chiều 6/5, UBND TP Đà Nẵng và VKSND TP Đà Nẵng tổ chức hội nghị ký kết Quy chế phối hợp trong công tác giữa hai cơ quan. Hội nghị được tổ chức trực tiếp tại Trung tâm hành chính TP Đà Nẵng và kết nối trực tuyến đến 93 điểm cầu UBND các xã, phường trên địa bàn thành phố.

Tham dự hội nghị có đồng chí Nguyễn Mạnh Hùng - Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng; đồng chí Võ Công Chánh - Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng Ban Nội chính Thành ủy Đà Nẵng; đồng chí Trần Hoài Nam - Thành ủy viên, Viện trưởng VKSND TP Đà Nẵng cùng đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành, địa phương trên toàn thành phố.

leftcenterrightdel
 Quang cảnh hội nghị ký kết.

Tại hội nghị, các đại biểu đã nghe đồng chí Võ Công Chánh phổ biến, quán triệt Công văn số 708-CV/TU ngày 28/1/2026 của Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng về triển khai thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội liên quan đến việc thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự nhằm bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công.

Theo đánh giá tại hội nghị, trong bối cảnh TP Đà Nẵng đang vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, yêu cầu đặt ra đối với công tác quản lý nhà nước, kiểm sát, phòng ngừa vi phạm và bảo vệ lợi ích công cộng ngày càng cao. Việc ký kết Quy chế phối hợp lần này được xem là bước đi mang tính chiến lược nhằm tạo cơ chế phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa chính quyền và ngành KSND trong thực hiện nhiệm vụ chính trị tại địa phương.

Một trong những điểm nổi bật của Quy chế phối hợp là thể hiện rõ tư duy đổi mới trong quản trị nhà nước và kiểm sát hoạt động công vụ. Quy chế phối hợp gồm 3 chương, 20 điều, được xây dựng theo phương châm “6 rõ” gồm: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian và rõ kết quả. Quy chế được xây dựng trên cơ sở nhiều quy định pháp luật mới như Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025, Luật Tổ chức VKSND sửa đổi, bổ sung năm 2025, Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo và Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội.

Quy chế xác định rõ phạm vi phối hợp giữa UBND và VKSND TP Đà Nẵng trong nhiều lĩnh vực trọng tâm như tiếp công dân, giải quyết khiếu nại tố cáo, xử lý đơn thư, cung cấp thông tin tài liệu, phối hợp khởi kiện các vụ án hành chính, vụ việc dân sự nhằm bảo vệ lợi ích công cộng, tài sản Nhà nước và quyền lợi hợp pháp của tổ chức, cá nhân, nhất là các nhóm yếu thế trong xã hội.

Điểm đáng chú ý là cơ chế phối hợp lần này không chỉ dừng ở việc trao đổi thông tin hành chính mà hướng tới hình thành mạng lưới phối hợp thường xuyên, thực chất giữa các cơ quan quản lý nhà nước và ngành Kiểm sát trong công tác phòng ngừa vi phạm.

leftcenterrightdel
 Lãnh đạo hai đơn vị ký kết quy chế phối hợp.

Theo đó, UBND TP sẽ chỉ đạo các sở, ngành, địa phương chủ động cung cấp thông tin về các hành vi vi phạm, tố giác, tin báo tội phạm, các vụ việc ảnh hưởng đến lợi ích công hoặc quyền lợi của nhóm yếu thế để VKSND các cấp kịp thời xem xét, xử lý theo quy định pháp luật.

Ngược lại, VKSND TP Đà Nẵng sẽ tổng hợp những tồn tại, sơ hở trong công tác quản lý để kiến nghị Chủ tịch UBND TP chỉ đạo triển khai các giải pháp phòng ngừa hiệu quả hơn; đồng thời phối hợp với các sở, ban, ngành tham mưu ban hành các quyết định hành chính đúng quy định pháp luật, phục vụ yêu cầu quản lý nhà nước và phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.

Theo lãnh đạo VKSND TP Đà Nẵng, đây là bước chuyển mạnh từ tư duy “kiểm sát thụ động” sang “kiểm sát chủ động, kiến tạo”, trong đó ngành KSND không chỉ thực hiện chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp mà còn đồng hành cùng chính quyền trong phát hiện, xử lý và phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa.

Quy chế cũng quy định cụ thể trách nhiệm phối hợp trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại tố cáo, xử lý các vụ việc phức tạp, nhạy cảm nhằm tránh phát sinh điểm nóng, góp phần giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội trên địa bàn TP Đà Nẵng.

Đặc biệt, hai cơ quan sẽ tăng cường phối hợp trong công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; kiểm soát quyền lực trong hoạt động điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án theo Quy định 132-QĐ/TW của Bộ Chính trị. Việc phối hợp giám sát kê khai tài sản, thu nhập, kiểm soát quyền lực và xử lý nghiêm các biểu hiện lợi dụng chức vụ, quyền hạn được xem là nội dung mang tính đột phá của Quy chế lần này.

leftcenterrightdel
 Đồng chí Nguyễn Văn Chiến - Phó Viện trưởng VKSND TP Đà Nẵng báo cáo những kết quả nổi bật của đơn vị trong việc thực hiện Nghị quyết 205.

Theo nhiều đại biểu tham dự hội nghị, điểm mới lớn nhất của Quy chế là thay vì hoạt động độc lập theo chức năng từng ngành, UBND và VKSND TP Đà Nẵng sẽ cùng chia sẻ trách nhiệm trong công tác quản trị, phòng ngừa vi phạm và bảo vệ lợi ích công cộng. Đây được xem là mô hình phối hợp mang tính thực chất, đồng hành và hướng mạnh đến hiệu quả phục vụ Nhân dân.

Khẳng định vai trò tiên phong của Đà Nẵng trong thực hiện Nghị quyết 205

Cũng tại hội nghị, đại diện VKSND TP Đà Nẵng đã báo cáo kết quả triển khai thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự nhằm bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương và bảo vệ lợi ích công cộng.

Theo báo cáo, ngay sau khi Nghị quyết được ban hành, VKSND TP Đà Nẵng đã chủ động triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, thành lập các tổ giúp việc chuyên trách, bố trí Kiểm sát viên có năng lực thực hiện nhiệm vụ; đồng thời phối hợp các địa phương tăng cường tuyên truyền, phổ biến quy định mới đến người dân.

Đến nay, hệ thống VKSND khu vực trên địa bàn TP Đà Nẵng đã ký kết quy chế phối hợp với 93 UBND xã, phường; 7 cơ sở bảo hiểm xã hội; 2 đội quản lý thị trường và 2 đơn vị thuế cơ sở nhằm tạo mạng lưới phối hợp đồng bộ trong thực hiện nhiệm vụ mới.

Từ ngày 1/1 đến 15/4/2026, VKSND TP Đà Nẵng đã tiếp nhận 144 vụ việc, đứng thứ 2 trong 6 địa phương thực hiện thí điểm trên cả nước. Trong đó có 31 vụ việc liên quan bảo vệ nhóm dễ bị tổn thương và 113 vụ việc thuộc lĩnh vực bảo vệ lợi ích công.

leftcenterrightdel
 Đồng chí Nguyễn Mạnh Hùng - Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng phát biểu tại hội nghị.

Qua triển khai, ngành KSND TP Đà Nẵng đã thực hiện thành công 52 vụ việc; ban hành 55 kiến nghị phòng ngừa, khắc phục vi phạm; hỗ trợ cấp giấy khai sinh, cấp căn cước công dân cho nhiều trường hợp khó khăn; yêu cầu khắc phục nhiều công trình chưa bảo đảm điều kiện cho người khuyết tật.

Đặc biệt, trong lĩnh vực bảo vệ lợi ích công, VKSND TP Đà Nẵng đã phối hợp thu hồi cho ngân sách nhà nước hơn 2,65 tỉ đồng; ngăn chặn nhiều vụ việc khai thác tài nguyên trái phép, ô nhiễm môi trường, lấn chiếm lòng lề đường và các nguy cơ mất an toàn công cộng.

Phát biểu bế mạc hội nghị, đồng chí Nguyễn Mạnh Hùng - Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng đánh giá cao tinh thần chủ động, trách nhiệm của hai cơ quan trong việc xây dựng và triển khai Quy chế phối hợp.

Đồng chí nhấn mạnh, việc thực hiện quyền khởi kiện công ích của VKSND đặt ra yêu cầu mới đối với các cơ quan hành chính nhà nước trong nâng cao chất lượng quản lý, phòng ngừa vi phạm và hạn chế phát sinh các vụ kiện hành chính.

Vì vậy, các cơ quan, đơn vị phải xác định tinh thần đồng hành, cầu thị, thượng tôn pháp luật; tuyệt đối không né tránh trách nhiệm, không đứng ngoài cuộc và không để xảy ra tình trạng thiếu hợp tác hoặc xử lý hình thức.

leftcenterrightdel
 Tiến độ thi công dự án đường liên xã Hòa Phú – Hòa Ninh vẫn còn chậm so với kế hoạch đề ra, VKSND khu vực 4 vào cuộc xác minh theo Nghị quyết 205.

Việc ký kết Quy chế phối hợp giữa UBND TP Đà Nẵng và VKSND TP Đà Nẵng được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng quan trọng để xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành thực chất, hiệu quả; góp phần hoàn thiện mô hình quản trị đô thị hiện đại, minh bạch, gần dân và phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn trong giai đoạn phát triển mới của thành phố.

Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về việc “Thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công” có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và được thực hiện trong 3 năm tại các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ, Quảng Ninh và Đắk Lắk.

Nghị quyết xác định rõ hai nhóm đối tượng trọng tâm mà VKSND được trao quyền khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ, gồm: Nhóm dễ bị tổn thương: Trẻ em; Người cao tuổi; Người khuyết tật; Phụ nữ mang thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi; Người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và người mất năng lực hành vi dân sự; Người dân tộc thiểu số cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Nhóm lợi ích công cần được bảo vệ: Đầu tư công; Đất đai, tài nguyên, tài sản công khác; Môi trường, hệ sinh thái; Di sản văn hóa; An toàn thực phẩm, dược phẩm; Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Các bài viết liên quan Nghị quyết 205 được đăng tải tại: https://baovephapluat.vn/vien-kiem-sat-nhan-dan-bao-ve-loi-ich-cong-nguoi-yeu-the

Xuân Nha