TAND khu vực 6, TP Hà Nội vừa mở phiên tòa xét xử công khai vụ án dân sự công ích về việc “Yêu cầu thực hiện nghĩa vụ nộp thuế”, giữa nguyên đơn là VKSND khu vực 6, TP Hà Nội và bị đơn là Công ty cổ phần Từ Liêm. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là Thuế cơ sở 21 - TP Hà Nội.

leftcenterrightdel
 Quang cảnh phiên tòa.

Trong quá trình triển khai thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15, VKSND khu vực 6 xác định bảo vệ nguồn thu ngân sách nhà nước là một trong những nội dung cần được quan tâm, nhất là đối với những trường hợp doanh nghiệp có nghĩa vụ thuế nhưng chây ì, kéo dài việc thực hiện nghĩa vụ tài chính.

Thuế là nguồn thu chủ yếu của ngân sách nhà nước, góp phần bảo đảm nguồn lực tài chính để Nhà nước thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, cung cấp dịch vụ công và duy trì hoạt động của bộ máy nhà nước. Vì vậy, việc doanh nghiệp không thực hiện hoặc tìm cách né tránh nghĩa vụ nộp thuế trong thời gian dài không chỉ vi phạm nghĩa vụ tài chính mà còn trực tiếp ảnh hưởng đến lợi ích công.

Trên tinh thần đó, VKSND khu vực 6 đã chủ động phối hợp với Thuế cơ sở 21, TP Hà Nội rà soát, xác định những doanh nghiệp có số tiền nợ thuế lớn, kéo dài và có đủ điều kiện để áp dụng cơ chế khởi kiện dân sự công ích. Qua đó, kịp thời thực hiện các thủ tục cần thiết, đưa vụ việc ra Tòa án nhằm bảo vệ tài sản, lợi ích của Nhà nước.

leftcenterrightdel
 Đại diện VKSND khu vực 6, TP Hà Nội công bố quyết định khởi kiện tại phiên tòa.

Cơ quan chức năng xác định, Công ty cổ phần Từ Liêm (địa chỉ tại Km8, Quốc lộ 21B, xã Bình Minh, TP Hà Nội) hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng. Do hoạt động sản xuất, kinh doanh gặp khó khăn cùng những hạn chế trong công tác quản lý, doanh nghiệp này không hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế cho Nhà nước trong thời gian dài.

Theo báo cáo của Thuế cơ sở 21, TP Hà Nội, tính đến ngày 27/8/2026, Công ty cổ phần Từ Liêm còn nợ tổng số tiền thuế hơn 28,9 tỉ đồng.

Xác định đây là khoản nợ lớn, kéo dài, có nguy cơ ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách nhà nước, VKSND khu vực 6 đã chủ động làm việc với Thuế cơ sở 21 để trao đổi, thu thập thông tin liên quan đến quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp. Trên cơ sở đánh giá các điều kiện theo quy định, các cơ quan thống nhất áp dụng cơ chế khởi kiện dân sự công ích nhằm bảo vệ lợi ích của Nhà nước.

Sau khi nhận được văn bản trả lời kiến nghị khởi kiện của VKSND khu vực 6 cùng các tài liệu, thông tin liên quan do cơ quan thuế cung cấp, Viện kiểm sát đã khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, thực hiện các thủ tục khởi kiện và chuyển hồ sơ đến TAND khu vực 6 để giải quyết theo quy định.

leftcenterrightdel
 Quang cảnh phiên tòa.

Ngày 28/8/2026, TAND khu vực 6 đã đưa vụ án ra xét xử. Đây là vụ án khởi kiện dân sự công ích đầu tiên trong lĩnh vực thuế do VKSND khu vực 6 thực hiện.

Tại phiên tòa, đại diện VKSND khu vực 6, lãnh đạo Thuế cơ sở 21 và đại diện Công ty cổ phần Từ Liêm cùng tham gia. Đại diện doanh nghiệp trình bày về tình hình hoạt động, những khó khăn trong sản xuất, kinh doanh; đồng thời đưa ra lộ trình thực hiện nghĩa vụ nộp thuế trên cơ sở khả năng tài chính và tình hình hoạt động thực tế của Công ty.

Đại diện Thuế cơ sở 21 cho biết, trong quá trình quản lý khoản nợ thuế của Công ty cổ phần Từ Liêm, cơ quan thuế đã áp dụng nhiều biện pháp cưỡng chế theo quy định như cưỡng chế tài khoản, cưỡng chế hóa đơn và tạm hoãn xuất cảnh đối với người có liên quan. Tuy nhiên, các biện pháp này chưa đạt hiệu quả như mong muốn, doanh nghiệp vẫn chưa thanh toán đầy đủ số tiền thuế còn nợ đọng.

Do đó, cơ quan thuế nhất trí với quyết định và kiến nghị khởi kiện của VKSND khu vực 6 đối với Công ty cổ phần Từ Liêm, nhằm bảo đảm việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước.

leftcenterrightdel
 Đại diện Thuế cơ sở 21 và đại diện Công ty cổ phần Từ Liêm tại phiên tòa.

Sau khi xem xét toàn diện các tài liệu, chứng cứ và ý kiến của những người tham gia tố tụng, TAND khu vực 6 đã chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của VKSND khu vực 6. Theo đó, Công ty cổ phần Từ Liêm có nghĩa vụ thực hiện đầy đủ nghĩa vụ nộp thuế đối với Nhà nước với tổng số tiền 28.962.194.556 đồng.

Kết quả phiên tòa không chỉ góp phần bảo đảm quyền, lợi ích của Nhà nước mà còn cho thấy tính thiết thực, hiệu quả của cơ chế khởi kiện dân sự công ích trong thực tiễn. Thay vì chỉ dừng lại ở các biện pháp quản lý, xử lý hành chính, việc khởi kiện tại Tòa án tạo thêm một công cụ pháp lý để yêu cầu chủ thể có nghĩa vụ thực hiện trách nhiệm tài chính đối với Nhà nước.

Ngay sau phiên tòa, lãnh đạo VKSND khu vực 6 đã tổ chức họp rút kinh nghiệm, đánh giá những mặt đã thực hiện tốt, đồng thời chỉ ra những nội dung cần tiếp tục hoàn thiện trong quá trình thực hiện các vụ án dân sự công ích tiếp theo. Qua đó, từng bước nâng cao chất lượng công tác khởi kiện, kỹ năng tham gia tố tụng và hiệu quả bảo vệ lợi ích công.

leftcenterrightdel
 Ngay sau khi kết thúc phiên tòa, VKSND khu vực 6 đã tổ chức họp rút kinh nghiệm.

Thực tiễn vụ án cho thấy, khởi kiện dân sự công ích không chỉ là cơ chế để yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm mà trong những trường hợp phù hợp còn có thể yêu cầu chủ thể có nghĩa vụ thực hiện trách nhiệm bồi thường, khôi phục tình trạng ban đầu hoặc thực hiện các nghĩa vụ khác theo quy định pháp luật.

Việc VKSND khu vực 6 chủ động rà soát, xác định các trường hợp nợ thuế kéo dài, phối hợp với cơ quan thuế thu thập tài liệu, hoàn thiện hồ sơ và thực hiện quyền khởi kiện đã góp phần đưa cơ chế khởi kiện dân sự công ích vào thực tiễn một cách cụ thể, thiết thực.

Ngọc Ánh