Thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về việc thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công (Nghị quyết 205); Thông tư liên tịch số 09/2025/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-KTNN-TTCP-BCA-BTP-BTC-BCT-BXD-BYT-BNNMT-BVHTTDL-BDTTG ngày 3/11/2025 hướng dẫn thi hành Nghị quyết số 205/2025/QH15; Chỉ thị số 04-CT/TU ngày 30/12/2025 của Thành ủy Hà Nội về triển khai thực hiện Nghị quyết số 205 của Quốc hội.
Ngày 11/8/2026, VKSND khu vực 12, TP Hà Nội đã ban hành Quyết định khởi kiện vụ án dân sự công ích số 02/QĐ-VKS trong lĩnh vực đất đai, yêu cầu khôi phục quyền quản lý đất đai của Nhà nước đối với diện tích đất công bị sử dụng trái quy định pháp luật.
    |
 |
| Đại diện VKSND Khu vực 12, TP Hà Nội làm việc với Phòng kinh tế UBND xã Ứng Hoà làm rõ nguồn gốc khu đất. |
Theo đồng chí Trần Bá Nam, Viện trưởng VKSND khu vực 12, TP Hà Nội, sau gần 8 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết 205 trên địa bàn TP Hà Nội, tính đến thời điểm hiện tại, VKSND khu vực 12 là đơn vị đầu tiên trong số 12 đơn vị Viện kiểm sát khu vực ban hành Quyết định khởi kiện vụ án dân sự tố tụng công ích trong lĩnh vực đất đai, thể hiện tinh thần chủ động, quyết liệt và trách nhiệm cao của tập thể lãnh đạo, Kiểm sát viên, công chức đơn vị trong việc cụ thể hóa chủ trương lớn của Quốc hội về tăng cường vai trò của VKSND trong bảo vệ lợi ích công, bảo vệ tài sản công và trật tự quản lý nhà nước về đất đai.
Theo Quyết định khởi kiện, người bị khởi kiện là bà Chu Thanh Nh. (SN 1983, trú tại thôn Trung Tú, xã Ứng Hòa, TP Hà Nội); người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là UBND xã Ứng Hòa, TP Hà Nội. Nội dung vụ án xác định bà Chu Thanh Nh. đang sử dụng diện tích đất công tại thửa đất số 87, tờ bản đồ số 15, diện tích thực tế hiện nay là 1.830m2 tại thôn Trung Tú, xã Ứng Hòa, TP Hà Nội không đúng mục đích được giao.
Trước đó, các cán bộ thôn Dũng Cảm (nay là thôn Trung Tú) đã ký hợp đồng giao quyền sử dụng thùng, rãnh, ao hồ đối với diện tích đất này cho bà Nh. để cải tạo cấy lúa, tận thu cá mạt. Tuy nhiên, từ năm 2023, bà Nh. đã tự ý cải tạo, xây dựng, quây tôn để tập kết nhựa phế liệu, băm xay, đóng gói tiêu thụ, làm thay đổi hiện trạng và sử dụng đất sai mục đích theo quy định của pháp luật.
|
 |
| Tổ công tác VKSND khu vực 12, TP Hà Nội trao đổi phối hợp với UBND xã Ứng Hoà làm rõ nguồn gốc khu đất. |
Quá trình xác minh cho thấy, UBND xã Ứng Hòa đã nhiều lần ban hành văn bản chỉ đạo yêu cầu thanh lý hợp đồng thuê thầu để giao lại mặt bằng cho Nhà nước quản lý. Trên cơ sở chỉ đạo đó, ngày 30/3/2024, thôn Trung Tú đã tiến hành thanh lý hợp đồng thuê thầu đối với bà Chu Thanh Nh. Mặc dù vậy, sau nhiều lần được chính quyền địa phương đôn đốc, yêu cầu di dời tài sản, bàn giao lại mặt bằng để Nhà nước quản lý theo quy định, bà Nh. vẫn không chấp hành mà tiếp tục quản lý, sử dụng diện tích đất công nêu trên.
Trên cơ sở tài liệu, chứng cứ đã được thu thập, VKSND khu vực 12, TP Hà Nội xác định có đủ căn cứ pháp lý để khởi kiện vụ án dân sự công ích nhằm bảo vệ lợi ích công trong lĩnh vực quản lý đất đai.
Trong Quyết định khởi kiện, VKSND khu vực 12 yêu cầu TAND khu vực 12, TP Hà Nội buộc bà Chu Thanh Nh. phải thực hiện ngay việc di dời toàn bộ tài sản, trả lại mặt bằng diện tích 1.830m2 thuộc thửa đất số 87, tờ bản đồ số 15 cho Nhà nước quản lý theo đúng quy định của pháp luật.
Hồ sơ khởi kiện được xây dựng chặt chẽ, khách quan, toàn diện trên cơ sở các tài liệu, chứng cứ quan trọng như: 2 hợp đồng giao quyền sử dụng thùng, rãnh, ao hồ giai đoạn 2016-2019 và 2019-2024; biên bản thanh lý hợp đồng ngày 30/3/2024; các biên bản làm việc giữa Viện kiểm sát với bà Chu Thanh Nh.; các tài liệu do UBND xã Ứng Hòa cung cấp; Kiến nghị khởi kiện số 03 ngày 10/8/2026 của VKSND khu vực 12 và Công văn số 2072 ngày 11/8/2026 của UBND xã Ứng Hòa đề nghị VKSND khu vực 12 khởi kiện vụ án dân sự công ích.
|
 |
| Hiện trạng hơn 18.000m2 đất công đang bị sử dụng sai mục đích. |
Viện trưởng VKSND khu vực 12 Trần Bá Nam cũng cho biết, để đạt được kết quả là ban hành Quyết định khởi kiện nêu trên, VKSND khu vực 12 đã nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Đảng ủy, lãnh đạo VKSND TP Hà Nội; đồng thời nhận được sự hỗ trợ tích cực, hướng dẫn nghiệp vụ của Phòng 9 - VKSND TP Hà Nội.
Trong suốt quá trình nghiên cứu, rà soát, đánh giá chứng cứ và hoàn thiện hồ sơ khởi kiện, Phòng 9 - VKSND TP Hà Nội đã thường xuyên trao đổi nghiệp vụ, hướng dẫn áp dụng đúng các quy định của Nghị quyết 205 và Thông tư liên tịch số 09/2025, tạo thuận lợi cho VKSND khu vực 12 mạnh dạn triển khai nhiệm vụ mới đúng quy định pháp luật.
Theo Viện trưởng VKSND khu vực 12 Trần Bá Nam, việc khởi kiện vụ án dân sự công ích trong lĩnh vực đất đai trên địa bàn TP Hà Nội có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ tài sản công, quỹ đất do Nhà nước quản lý, lập lại trật tự quản lý, sử dụng đất đai và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Đồng thời, vụ việc khẳng định vai trò chủ động của Viện kiểm sát trong việc sử dụng cơ chế tố tụng dân sự công ích để bảo vệ lợi ích công cộng, lợi ích của Nhà nước và cộng đồng dân cư.
Đồng chí Trần Bá Nam, Viện trưởng VKSND khu vực 12, TP Hà Nội nhấn mạnh: Trong thời gian tới, VKSND khu vực 12, TP Hà Nội sẽ tiếp tục phối hợp với chính quyền địa phương và các cơ quan liên quan để rà soát, phát hiện vi phạm trong sử dụng đất công; chủ động áp dụng cơ chế khởi kiện dân sự công ích theo Nghị quyết 205 nhằm bảo vệ tài sản công, giữ vững kỷ cương pháp luật và bảo đảm trật tự quản lý đất đai trên địa bàn Thủ đô.