Trong đó, việc ứng dụng mã QR để tiếp nhận phản ánh của người dân được xem là một giải pháp thiết thực, hiệu quả, góp phần phát hiện kịp thời nhiều vi phạm, nhất là trong lĩnh vực môi trường. Từ thực tiễn triển khai, mô hình này không chỉ tạo điều kiện thuận lợi để người dân tham gia giám sát xã hội mà còn giúp cơ quan chức năng nhanh chóng nắm bắt thông tin, xử lý các vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở.

leftcenterrightdel
 Lãnh đạo VKSND Khu vực 4 Cần Thơ phát biểu ý kiến tại một hội nghị.

Một trong những vụ việc tiêu biểu thể hiện rõ hiệu quả của phương thức này là tình trạng ô nhiễm môi trường tại khu vực chợ Cờ Đỏ, thuộc ấp Thới Thuận, xã Cờ Đỏ, TP Cần Thơ.

Theo phản ánh của người dân thông qua hệ thống mã QR do VKSND Khu vực 4 triển khai, tại khu vực cặp mé sông chợ Cờ Đỏ (đoạn từ cầu Quay đến cầu Cờ Đỏ) tồn tại tình trạng tập kết, đổ rác thải sinh hoạt không đúng nơi quy định. Rác thải bị tồn đọng trong thời gian dài, bốc mùi hôi thối, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh dịch bệnh, ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sống và mỹ quan đô thị.

Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, VKSND Khu vực 4 Cần Thơ đã khẩn trương tiến hành kiểm tra, xác minh thực tế. Kết quả cho thấy phản ánh của người dân là hoàn toàn có cơ sở; tình trạng vi phạm diễn ra kéo dài, tác động trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của cộng đồng dân cư tại địa phương.

leftcenterrightdel
 Kiểm tra tình hình sau khi Kiến nghị của VKSND Khu vực 4 Cần Thơ.

Trên cơ sở đó, đơn vị xác định đây là vụ việc có dấu hiệu xâm phạm lợi ích công trong lĩnh vực môi trường theo quy định của Nghị quyết số 205/2025/QH15. VKSND Khu vực 4 đã kịp thời ban hành Kiến nghị yêu cầu Chủ tịch UBND xã Cờ Đỏ chỉ đạo các cơ quan, bộ phận liên quan triển khai các biện pháp khắc phục.

Nội dung Kiến nghị tập trung vào việc xử lý dứt điểm tình trạng đổ rác không đúng quy định; tổ chức thu gom, vận chuyển rác thải kịp thời; tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm; đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường trong nhân dân.

Bên cạnh đó, VKSND Khu vực 4 cũng đề nghị địa phương xây dựng kế hoạch vệ sinh môi trường định kỳ, huy động các tổ chức đoàn thể cùng tham gia dọn dẹp, giữ gìn cảnh quan, góp phần hình thành nếp sống văn minh, thân thiện với môi trường.

Tiếp nhận Kiến nghị của VKSND Khu vực 4, UBND xã Cờ Đỏ đã nhanh chóng vào cuộc, chỉ đạo các lực lượng chức năng tổ chức ra quân dọn dẹp, thu gom rác thải tại khu vực chợ; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát nhằm ngăn chặn tình trạng tái diễn.

Ghi nhận thực tế cho thấy, sau khi triển khai đồng bộ các giải pháp, tình trạng ô nhiễm môi trường tại khu vực này đã được cải thiện rõ rệt. Rác thải được thu gom kịp thời, cảnh quan môi trường sạch đẹp hơn, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Đáng chú ý, chính quyền địa phương không chỉ xử lý tình huống trước mắt mà còn chú trọng công tác tuyên truyền, vận động người dân ký cam kết giữ gìn vệ sinh chung, đổ rác đúng nơi quy định, từng bước nâng cao ý thức cộng đồng trong bảo vệ môi trường sống.

Thực tiễn cho thấy, việc triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15 đã mở ra cơ chế hiệu quả để VKSND chủ động tham gia bảo vệ lợi ích công. Đặc biệt, việc ứng dụng mã QR trong tiếp nhận phản ánh đã phát huy vai trò của người dân như một “kênh thông tin” quan trọng, góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch trong công tác quản lý nhà nước.

Từ một phản ánh của người dân, một vấn đề tồn tại kéo dài đã được phát hiện và xử lý kịp thời. Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của việc kết hợp giữa pháp luật và công nghệ trong thực tiễn, đồng thời khẳng định vai trò, trách nhiệm của ngành Kiểm sát trong bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cộng đồng.

leftcenterrightdel
 Hình ảnh trước và sau khi Kiến nghị của VKSND Khu vực 4 Cần Thơ.

Trong thời gian tới, VKSND Khu vực 4 Cần Thơ xác định tiếp tục phát huy hiệu quả triển khai Nghị quyết 205/2025/QH15, tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong tiếp nhận, xử lý thông tin. Qua đó, góp phần xây dựng môi trường sống xanh – sạch – đẹp, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và bảo vệ lợi ích công một cách bền vững, vì sự phát triển chung của cộng đồng.

Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về việc “Thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công” có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và được thực hiện trong 3 năm tại các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ, Quảng Ninh và Đắk Lắk.

Nghị quyết xác định rõ hai nhóm đối tượng trọng tâm mà VKSND được trao quyền khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ, gồm: Nhóm dễ bị tổn thương: Trẻ em; Người cao tuổi; Người khuyết tật; Phụ nữ mang thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi; Người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và người mất năng lực hành vi dân sự; Người dân tộc thiểu số cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Nhóm lợi ích công cần được bảo vệ: Đầu tư công; Đất đai, tài nguyên, tài sản công khác; Môi trường, hệ sinh thái; Di sản văn hóa; An toàn thực phẩm, dược phẩm; Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Các bài viết liên quan Nghị quyết 205 được đăng tải tại: https://baovephapluat.vn/vien-kiem-sat-nhan-dan-bao-ve-loi-ich-cong-nguoi-yeu-the

Hoàng Anh - Phan Liễu – Lâm Trường