Chủ động bảo vệ quyền dân sự cho người yếu thế

Thông qua công tác nắm tình hình tại cơ sở và tiếp nhận thông tin từ chính quyền địa phương, đơn vị đã kịp thời ghi nhận một số trường hợp điển hình còn tồn tại vướng mắc trong đăng ký hộ tịch. Cụ thể, ông Nguyễn Thanh L., cư trú tại xã Lương Tâm, có hai con là cháu Nguyễn Ngọc Quỳnh A. (SN 13/10/2021) và cháu Nguyễn Nhật A. (SN 29/10/2024) đến nay vẫn chưa được đăng ký khai sinh. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ hoàn cảnh gia đình khó khăn, hạn chế nhận thức pháp luật và không tiếp cận được thủ tục hành chính.

Việc không có Giấy khai sinh đã ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi thiết yếu của các cháu như: không được cấp thẻ bảo hiểm y tế, không được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe, không đủ điều kiện đến trường và không được hưởng các chính sách an sinh xã hội dành cho trẻ em.

Bên cạnh đó, trường hợp của ông Danh H. (SN 1967, người dân tộc Khmer) cũng là một điển hình cho thấy những rào cản trong tiếp cận quyền dân sự cơ bản. Do không biết chữ, thiếu thông tin và điều kiện thực hiện thủ tục hành chính, ông không có giấy tờ tùy thân, không được cấp Căn cước công dân, không thể tham gia bảo hiểm y tế cũng như gặp nhiều khó khăn trong các giao dịch dân sự.

Đồng chí Mạch Văn Hiểu, Phó Viện trưởng VKSND Khu vực 12 trao Giấy khai sinh cho ông Danh H.

Ngoài ra, cháu Nguyễn Ngọc H. (SN 19/9/2015) cũng chưa được đăng ký khai sinh theo quy định, ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền được học tập, chăm sóc sức khỏe và các quyền cơ bản khác của trẻ em.

Trước thực trạng trên, VKSND Khu vực 12 đã nhanh chóng thành lập tổ xác minh, tiến hành làm rõ thông tin nhân thân, hoàn cảnh từng trường hợp; đồng thời phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và các cơ quan chuyên môn để thu thập tài liệu, hoàn thiện hồ sơ đăng ký hộ tịch. Qua quá trình xác minh, đơn vị nhận thấy việc chậm đăng ký khai sinh không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của cá nhân mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy về quản lý dân cư và an sinh xã hội.

Trên cơ sở đó, VKSND Khu vực 12 đã ban hành kiến nghị yêu cầu Chủ tịch Ủy ban nhân dân các xã liên quan khẩn trương thực hiện việc đăng ký khai sinh cho các trường hợp nêu trên theo đúng quy định pháp luật.

Kết quả, trong hai ngày 31/3/2026 và 1/4/2026, Ủy ban nhân dân xã Lương Tâm và xã Vĩnh Viễn đã hoàn tất thủ tục và cấp Giấy khai sinh cho 4 cá nhân, gồm: ông Danh H., cháu Nguyễn Ngọc Quỳnh A., cháu Nguyễn Nhật A. và cháu Nguyễn Ngọc H.. Đây là kết quả kịp thời, thể hiện sự phối hợp hiệu quả giữa VKSND và chính quyền địa phương trong việc bảo vệ quyền công dân.

Việc được đăng ký khai sinh không chỉ giúp các cá nhân được pháp luật công nhận về mặt nhân thân mà còn mở ra cơ hội tiếp cận đầy đủ các quyền lợi thiết yếu như: khám chữa bệnh, học tập, tham gia bảo hiểm y tế và hưởng các chính sách hỗ trợ của Nhà nước.

Trong niềm vui và xúc động, các gia đình đã bày tỏ sự biết ơn sâu sắc đối với sự quan tâm, hỗ trợ kịp thời của VKSND Khu vực 12. Ông Danh H. chia sẻ: “Nhờ có sự giúp đỡ của Viện kiểm sát, tôi mới có giấy tờ để đi khám bệnh, làm các thủ tục cần thiết. Đây là điều tôi mong chờ nhiều năm nay”. Gia đình ông Nguyễn Thanh L. cũng xúc động cho biết, việc các cháu được cấp giấy khai sinh đã mở ra cơ hội để các cháu được đến trường, được chăm sóc y tế và phát triển như bao trẻ em khác.

Đồng chí Mạch Văn Hiểu, Phó Viện trưởng VKSND Khu vực 12 trao Giấy khai sinh cho cháu Nguyễn Ngọc Quỳnh A. và cháu Nguyễn Nhật A..

Những kết quả đạt được không chỉ thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự chủ động của VKSND Khu vực 12 trong thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội, mà còn góp phần lan tỏa giá trị nhân văn sâu sắc trong hoạt động bảo vệ pháp luật. Qua đó, tiếp tục khẳng định vai trò của ngành Kiểm sát trong việc bảo đảm mọi công dân đều được ghi nhận sự tồn tại pháp lý, không ai bị bỏ lại phía sau trong hành trình tiếp cận công lý và các quyền cơ bản của mình.