Thông qua thực hiện chức năng, nhiệm vụ, VKSND tỉnh Bắc Ninh (Phòng 1) nhận thấy, hiện nay số người nghiện ma tuý đang tự nguyện điều trị cai nghiện bằng thuốc thay thế tại các cơ sở điều trị trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh (cơ sở điều trị) tương đối lớn (thống kê đến tháng 3/2026 là 1.453 trường hợp), nhưng nhiều đối tượng không chấp hành nghiêm việc điều trị bằng thuốc thay thế mà vẫn tiếp tục có hành vi sử dụng trái phép chất ma túy.
Theo quy định tại Điều 256a Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) khi những đối tượng này bị phát hiện sử dụng ma tuý thì sẽ xem xét xử lý về tội “Sử dụng trái phép chất ma tuý”.
    |
 |
| Đồng chí Lưu Thị Lệ Phương, Trưởng phòng 1, VKSND tỉnh Bắc Ninh kiểm sát việc lấy lời khai đối tượng phạm tội về ma túy. |
Từ 1/7/2025 đến tháng 2/2026, các cơ quan tiến hành tố tụng tỉnh Bắc Ninh đã phát hiện nhiều đối tượng đang trong thời gian cai nghiện tự nguyện, quản lý sau cai nghiện…có hành vi sử dụng trái phép chất ma tuý, trong đó đã khởi tố 57 vụ/57 bị can, truy tố 45 vụ/45 bị can và xét xử 41 vụ/41 bị cáo về tội “Sử dụng trái phép chất ma tuý”.
Tuy nhiên, do việc thiết lập hồ sơ điều trị của các cơ sở điều trị đối với một số đối tượng chưa đảm bảo chặt chẽ theo quy định của Luật phòng, chống ma tuý và Nghị định 141/2024/NĐ-CP ngày 28/10/2024 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng, chống nhiễm vi rút gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (HIV/AIDS) nên các cơ quan tố tụng gặp khó khăn trong việc xem xét, xử lý xử lý về tội này.
Xuất phát từ thực trạng trên, để đảm bảo việc xem xét, xử lý các đối tượng đang điều trị bằng thuốc thay thế và phòng ngừa thiếu sót trong việc thiết lập hồ sơ điều trị cai nghiện tự nguyện trên địa bàn tỉnh trong thời gian tới, Phòng 1, VKSND tỉnh Bắc Ninh đã tham mưu Lãnh đạo Viện ban hành kiến nghị số 527/KNVKS-P1 kiến nghị Giám đốc Sở Y tế tỉnh Bắc Ninh về việc áp dụng biện pháp phòng ngừa tội phạm, vi phạm pháp luật:
Chỉ đạo các cơ sở được cấp phép điều trị bằng thuốc thay thế trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh tiến hành rà soát toàn bộ hồ sơ của các đối tượng đang điều trị cai nghiện bằng thuốc thay thế, kể cả các trường hợp tự ý chấm dứt điều trị.
Đồng thời thực hiện đầy đủ thủ tục tiếp nhận, điều trị cai nghiện các chất ma tuý bằng thuốc thay thế, đảm bảo thực hiện đúng theo quy định của Luật Phòng chống ma tuý năm 2021 và các văn bản hướng dẫn thi hành.
Thực hiện kiến nghị số 527 của Viện kiểm sát, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Bắc Ninh đã ban hành văn bản số 1567/SYT-NVY về việc rà soát, bổ sung hồ sơ bệnh nhân điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế Methadone; theo đó, chỉ đạo các đơn vị, trưởng các cơ sở điều trị Methadone thực hiện:
Rà soát hồ sơ điều trị, lập danh sách bệnh nhân đang điều trị tại cơ sở, thông báo về UBND và Công an cấp xã nơi người đó cư trú. Đề nghị UBND cấp xã ban hành Quyết định về việc tham gia điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế.
Bổ sung xác nhận người nghiện đang tham gia điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế Methadone tại cơ sở điều trị.
Đối với trường hợp chấm dứt điều trị: Bổ sung thông báo về việc chấm dứt điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế cho UBND cấp xã nơi người đó cư trú theo Mẫu số 15 quy định tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định 141/2024/NĐ-CP.
Đối với trường hợp hoàn thành điều trị, bổ sung thông báo về việc hoàn thành điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế cho UBND cấp xã nơi người đó cư trú.
|
 |
| Lấy máu xét nghiệm định kỳ bệnh nhân điều trị Methadone tại cơ sở 1, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh. Ảnh: Huệ Nguyễn |
Theo báo cáo số 203/BC-SYT của Sở Y tế tỉnh Bắc Ninh gửi VKSND kết quả công tác rà soát hồ sơ bệnh án bệnh nhân điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone, tính đến ngày 1/6/2026, trên địa bàn tỉnh có 15 cơ sở điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone, đang điều trị cho 1.570 bệnh nhân, trong đó có 1.238/1.570 hồ sơ bệnh nhân tham gia điều trị trước ngày 15/12/2024; có 332/1.570 hồ sơ bệnh nhân tham gia điều trị từ ngày 15/12/2024 đến nay.
Kết quả bổ sung thành phần hồ sơ: Số hồ sơ đã đầy đủ là 777/1.570, số hồ sơ chưa đầy đủ thành phần hồ sơ là 793/1.570 hồ sơ do thiếu quyết định về việc tham gia điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế của UBND các xã, phường.
Đối với số hồ sơ thiếu thiếu quyết định về việc tham gia điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế, Sở Y tế đã có thông báo về UBND và Công an cấp xã nơi bệnh nhân cư trú và đề nghị UBND cấp xã ban hành Quyết định về việc tham gia điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế là 1.570/1.570 bệnh nhân.
Bổ sung giấy xác nhận người nghiện đang tham gia điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế Methadone tại cơ sở điều trị là 1.238 hồ sơ.
Việc thực hiện kiến nghị của Viện kiểm sát đã mang lại hiệu quả rõ rệt, vừa khắc phục thiếu sót, sơ hở trong công tác thiết lập hồ sơ và quản lý bệnh nhân, vừa nâng cao ý thức, trách nhiệm của cán bộ y tế trong bảo đảm an ninh, trật tự tại cơ sở điều trị.