Cấp bách nâng cao năng lực truyền thông trước thách thức mới
Mới đây, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Nguyên tổ chức Hội nghị tập huấn bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng truyền thông về phòng, chống ma túy năm 2026. Đây là sự kiện có ý nghĩa chiến lược nhằm chuẩn hóa, nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động tuyên truyền cho lực lượng làm công tác thông tin, truyền thông trên toàn địa bàn tỉnh.
Hội nghị thu hút sự tham gia đông đảo của đội ngũ phóng viên, biên tập viên đến từ các cơ quan báo chí Trung ương và địa phương trên địa bàn tỉnh, cùng hệ thống cán bộ, công chức, viên chức phòng Văn hóa - Thông tin các phường, xã, các biên tập viên đài truyền thanh cấp xã và những người trực tiếp nắm giữ vai trò giữ lửa thông tin tại cơ sở. Sự hiện diện đông đủ của các lực lượng này cho thấy quyết tâm của tỉnh Thái Nguyên trong việc thiết lập một mạng lưới truyền thông thống nhất, xuyên suốt từ tỉnh đến từng thôn, bản, tổ dân phố.
Phát biểu tại hội nghị, bà Nguyễn Mỹ Linh, Phó Giám đốc Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Nguyên khẳng định: Phòng, chống ma túy là một nhiệm vụ có tính cấp thiết đặc biệt, đòi hỏi phải được triển khai thường xuyên, liên tục, quyết liệt và lâu dài. Đây không chỉ là yêu cầu cốt lõi nhằm bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, mà còn là mắt xích quan trọng có ý nghĩa quyết định đối với sự ổn định và phát triển bền vững về kinh tế - văn hóa - xã hội của địa phương.
Phó Giám đốc Sở nhấn mạnh, trong dòng chảy của cuộc chiến chống lại cái chết trắng, bên cạnh các biện pháp nghiệp vụ trấn áp của lực lượng công an, thì truyền thông và giáo dục chính là vũ khí phòng ngừa từ sớm, từ xa. Bằng cách cung cấp đầy đủ thông tin, nâng cao nhận thức, truyền thông có sức mạnh thay đổi hành vi của cộng đồng, chuyển từ thế bị động ứng phó sang chủ động tự phòng vệ.
Hướng mạnh vào giới trẻ. xây dựng ý thức tự bảo vệ từ gốc
Một trong những điểm nhấn quan trọng được thảo luận sâu tại hội nghị là việc định vị lại đối tượng truyền thông trọng tâm, trong đó xác định thanh thiếu niên chính là mục tiêu cốt lõi. Trong kỷ nguyên số, giới trẻ là nhóm đối tượng năng động nhất nhưng cũng là nhóm dễ bị tổn thương nhất trước các cạm bẫy ma túy mới như ma túy đá, thuốc lá điện tử chứa chất cấm, hay các loại "nước vui", "bùa lưỡi" ngụy trang tinh vi dưới dạng thực phẩm, đồ uống.
Vì vậy việc tăng cường và đổi mới tuyên truyền trong học sinh, sinh viên, thanh niên không chỉ dừng lại ở việc dọa dẫm về tác hại, mà phải cung cấp cho các em công cụ nhận diện rủi ro. Mục tiêu hướng tới là giúp thế hệ trẻ hình thành ý thức tự bảo vệ bản thân, chủ động phát hiện các nguy cơ tiềm ẩn, có bản lĩnh để dứt khoát "nói không với ma túy".
Đặc biệt thông qua các kênh truyền thông thân thiện của giới trẻ, chính các em sẽ trở thành những "tuyên truyền viên", tích cực tham gia vào phong trào phòng ngừa, đấu tranh bài trừ tệ nạn xã hội tại trường học và khu dân cư, tạo nên một mạng lưới miễn dịch tự nhiên trong cộng đồng trẻ.
Hiện đại hóa kỹ năng theo mô hình truyền thông đa phương tiện
Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030, tỉnh Thái Nguyên xác định rõ: Người làm công tác tuyên truyền không thể mãi đi theo lối mòn cũ kỹ. Nếu chỉ đọc văn bản, áp dụng những khẩu hiệu khô khan, hiệu quả lan tỏa sẽ bằng không. Người làm truyền thông thời đại mới vừa phải vững vàng về kiến thức pháp luật, vừa phải có kỹ năng nghiệp vụ tinh thông, có tư duy sắc bén để "cá nhân hóa" thông điệp phù hợp với từng phân khúc đối tượng cụ thể.
Tại hội nghị, các học viên được bồi dưỡng kỹ năng truyền thông theo hướng hiện đại, từ lựa chọn chủ đề, khai thác và xử lý thông tin đến xây dựng tin, bài, sản xuất các sản phẩm truyền thông đa phương tiện. Qua đó, giúp thông tin về phòng, chống ma túy được thể hiện sinh động, dễ tiếp cận, có tính thuyết phục và khả năng lan tỏa rộng rãi hơn.
Đổi mới tư duy chọn chủ đề và khai thác thông tin: Học cách phát hiện những góc tiếp cận độc đáo, nhân văn hoặc có tính cảnh báo cao từ các vụ án thực tế, thay vì chỉ đưa tin số liệu khô khan.
Kỹ năng xây dựng tin, bài hiện đại: Kỹ thuật viết ngắn, giật tít thu hút nhưng đúng mực, cấu trúc bài viết phù hợp với xu hướng đọc nhanh của độc giả.
Sản xuất sản phẩm đa phương tiện (Multimedia): Thực hành thiết kế đồ họa thông tin (Infographics) trực quan, xây dựng kịch bản và sản xuất video ngắn, tin phát thanh số (Podcast). Đây là những định dạng nội dung có khả năng tương tác rất cao trên Internet, giúp các thông điệp phòng chống ma túy trở nên sinh động, dễ tiếp thu và có sức lan tỏa rộng rãi.
Xây dựng văn hóa số và chủ động phản bác thông tin độc hại
Một nội dung mang tính thời sự và đặc biệt quan trọng khác được chú trọng triển khai tại hội nghị là việc phổ biến, hướng dẫn thực hiện Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số. Trong bối cảnh không gian mạng đang tràn ngập các luồng thông tin đa chiều, việc định hướng hành vi cho đội ngũ người làm báo và lực lượng truyền thông cơ sở khi tham gia mạng xã hội trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Nội dung này nhằm nâng cao tối đa ý thức, trách nhiệm chính trị và đạo đức nghề nghiệp của người làm truyền thông trên không gian mạng. Không chỉ dừng lại ở việc trang bị quy tắc ứng xử văn minh hướng tới mục tiêu xây dựng một môi trường thông tin sạch, lành mạnh trên các nền tảng số tại địa phương.
Lực lượng làm công tác thông tin tại tỉnh Thái Nguyên phải chủ động, tích cực lan tỏa tích cực, những câu chuyện nhân văn, các gương điển hình cai nghiện thành công hoặc mô hình quản lý địa bàn không có ma túy. Đồng thời, mỗi cán bộ truyền thông phải là một chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng, sẵn sàng đấu tranh, phản bác lại các thông tin sai lệch, luận điệu độc hại, những nội dung cổ xúy lối sống thác loạn hay kích động liên quan đến tệ nạn xã hội và tội phạm ma túy trên mạng internet.
Những kiến thức này giúp các học viên nâng cao chất lượng hoạt động chuyên môn ngay tại cơ quan, đơn vị và địa phương mình. Sự chuyển dịch từ phương thức truyền thông truyền thống sang truyền thông số đa phương tiện, kết hợp với ý thức văn hóa trên không gian mạng, được kỳ vọng sẽ đưa công tác truyền thông phòng, chống ma túy đi vào chiều sâu, chuyển hóa thành hành động cụ thể của mỗi người dân, góp phần đắc lực vào sự nghiệp giữ gìn bình yên cho quê hương.