Khốn đốn vì hàng nghìn tấn ngao chết bất thường

Những ngày này, tại các bãi nuôi ngao ở phường Ngọc Sơn, hình ảnh ngao chết phủ trắng khiến người dân không khỏi xót xa. Nhiều hộ đã đầu tư hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng cho con giống, cải tạo bãi và thuê nhân công nhưng chỉ sau một thời gian ngắn, phần lớn sản lượng ngao bị thiệt hại.

Ngao chết trắng bãi tại phường Ngọc Sơn, tỉnh Thanh Hoá.

Theo thông tin từ UBND phường Ngọc Sơn, qua kiểm tra thực tế, mật độ ngao tại các bãi nuôi hiện ở mức khoảng 850-880 con/m², cao hơn khoảng 4-5 lần so với mật độ khuyến cáo. Với mật độ và kích cỡ ngao được ghi nhận, thiệt hại bước đầu được ước tính khoảng 2.000-2.400 tấn ngao. Tuy nhiên, đây mới là con số ước tính ban đầu và UBND phường đang tiếp tục rà soát, thống kê để xác định chính xác mức độ thiệt hại.

Ông Phạm Ngọc Thành, 58 tuổi, một chủ bãi ngao ở phường Ngọc Sơn, cho biết ông đã có 16 năm gắn bó với nghề nuôi ngao. Gia đình hiện có khoảng 4,8 ha diện tích nuôi. Đầu vụ, ông thả khoảng 30 tấn ngao giống, với chi phí tiền giống khoảng 1,8 tỷ đồng. Không chỉ bỏ tiền mua giống, gia đình ông còn phải vay ngân hàng để có vốn thuê nhân công cải tạo bãi, chuẩn bị cho vụ nuôi. Riêng chi phí cải tạo và nhân công trong thời gian qua đã lên tới hàng trăm triệu đồng.

“Nuôi ngao 16 năm rồi nhưng chưa bao giờ tôi thấy cảnh này. Thả 30 tấn giống, giờ gần như mất sạch. Tiền giống, tiền cải tạo bãi đều là tiền vay ngân hàng. Hai vợ chồng cùng làm, con cái vẫn đang tuổi ăn học nên thiệt hại như thế này thực sự rất khó khăn, khốn đốn với gia đình tôi”, ông Thành chia sẻ.

Bãi ngao nhà ông Phạm Ngọc Thành, một trong những hộ có diện tích nuôi ngao lớn nhất ở phường Ngọc Sơn chết gần hết.

Không riêng gia đình ông Thành, nhiều hộ nuôi khác cũng đang rơi vào cảnh tương tự. Người dân cho biết, ngao chết từng mảng lớn, có nơi gần như trắng bãi. Nếu tính cả tiền mua giống, giá trị ngao đang nuôi và chi phí thuê nhân công cải tạo bãi đầu vụ, mỗi hộ có thể thiệt hại từ hàng trăm triệu đồng trở lên.

Theo người dân ở phường Ngọc Sơn, đây không phải lần đầu các gia đình nuôi ngao ở đây chịu cảnh ngao chết hàng loạt. Năm trước, diện tích nuôi cũng đã bị thiệt hại nặng. Hai vụ liên tiếp thất bát khiến nguồn vốn của nhiều hộ gia đình gần như cạn kiệt.

“Chúng tôi chỉ mong Nhà nước có chính sách hỗ trợ để bà con có điều kiện khôi phục sản xuất. Sau hai năm liên tiếp thiệt hại, người dân đúng là sức cùng lực kiệt, không biết lấy gì để đầu tư vụ tới”, người dân chia sẻ.

Trước đây, khu vực này từng là vùng làm muối. Khi nghề muối gặp khó khăn, người dân chuyển sang nuôi ngao với kỳ vọng cải thiện cuộc sống. Vì vậy, với nhiều hộ, nuôi ngao là nguồn thu nhập chính của cả gia đình.

Nhiều gia đình khốn đốn vì ngao chết làng loạt.

Ông Lê Đình Phương, Phó Chủ tịch UBND phường Ngọc Sơn cho biết: Trong những ngày qua, cấp ủy, chính quyền địa phương và đặc biệt là bà con ngư dân phường Ngọc Sơn đang phải đối mặt với một tổn thất kinh tế hết sức nặng nề đối với diện tích nuôi ngao tập trung trên địa bàn.

Hiện tượng ngao chết bất thường bắt đầu xuất hiện từ ngày 26/8/2026 và diễn biến rất nhanh, phức tạp. Tính đến thời điểm hiện tại, diện tích bị ảnh hưởng đã lên tới 60 ha bãi nuôi của trên 50 hộ dân. Đáng lo ngại là mật độ ngao chết rất cao, tỷ lệ chết lên đến 95%, gây tổn thất kinh tế nghiêm trọng cho người dân.

Nguyên nhân ban đầu được xác định

Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, UBND phường Ngọc Sơn đã phối hợp chặt chẽ với Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hoá cùng các cơ quan chuyên môn tiến hành kiểm tra thực địa và quan trắc môi trường nước.

Nhận định sơ bộ ban đầu cho thấy, hiện tượng ngao chết có thể là do ảnh hưởng của đợt mưa bão lớn vừa qua. Lượng nước ngọt lớn từ thượng nguồn đổ về vùng cửa biển quá nhanh, khiến độ mặn của nước bị sụt giảm đột ngột, gây sốc nước cho ngao.

Để có kết luận khoa học và chính xác nhất, cơ quan chuyên môn đã lấy các mẫu nước và mẫu ngao gửi đi xét nghiệm dịch bệnh và sinh học. Chúng tôi sẽ công bố kết quả ngay khi có văn bản chính thức.

Ông Lê Đình Phương, Phó Chủ tịch UBND phường Ngọc Sơn (áo trắng) cùng bà con thực địa tại khu vực ngao chết.

Hiện phường đã yêu cầu và hướng dẫn bà con khẩn trương thu gom toàn bộ xác ngao chết trên các bãi nuôi, đưa vào bờ để xử lý theo đúng quy trình, quy định. Tuyệt đối không xả xác ngao chết ra biển nhằm tránh gây ô nhiễm nguồn nước và hạn chế nguy cơ lây lan dịch bệnh sang các vùng nuôi khác.

Đối với số lượng ngao còn sống, phường cũng đề nghị bà con tăng cường quản lý, vệ sinh mặt bãi, san thưa mật độ nuôi và chủ động chuẩn bị các phương án di dời nếu độ mặn tiếp tục biến động. Những diện tích ngao đã đạt kích cỡ thương phẩm, khuyến khích bà con khẩn trương thu hoạch sớm nhằm giảm thiểu thiệt hại.

"UBND phường Ngọc Sơn đang phối hợp với các tổ dân phố tiến hành rà soát, thống kê chính xác, minh bạch mức độ thiệt hại của từng hộ dân. Trên cơ sở đó, chúng tôi sẽ xây dựng báo cáo, đề xuất UBND và các cấp có thẩm quyền xem xét, có chính sách hỗ trợ kinh phí; đồng thời đề nghị các ngân hàng khoanh nợ, giãn nợ, giúp bà con có nguồn vốn tái sản xuất, sớm ổn định cuộc sống", ông Lê Đình Phương, Phó Chủ tịch UBND phường Ngọc Sơn thông tin.