Ngày 3/3, giờ Washington, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố, Hải quân nước này sẽ hộ tống các tàu chở dầu thương mại qua eo biển Hormuz nếu cần thiết, để bảo đảm duy trì hoạt động vận chuyển hàng hóa ở vùng Vịnh trong bối cảnh rủi ro gia tăng do xung đột.

“Nếu cần thiết, Hải quân Mỹ sẽ sớm bắt đầu hộ tống các tàu chở dầu qua eo biển Hormuz. Bất kể điều gì xảy ra, Mỹ sẽ đảm bảo dòng chảy tự do của năng lượng đến thế giới.”, ông Trump tuyên bố trên trang cá nhân, đồng thời cho biết, ông đã chỉ thị cho Tập đoàn Tài chính Phát triển quốc tế Mỹ (DFC) cung cấp các gói bảo hiểm rủi ro chính trị và bảo lãnh cho an ninh tài chính của tất cả hoạt động thương mại hàng hải.

Eo biển Hormuz là cửa hẹp của Vịnh Ba Tư, nơi khoảng 1/5 lượng dầu mỏ của thế giới đi qua.

leftcenterrightdel
 Eo biển Hormuz là cửa hẹp của Vịnh Ba Tư, nơi khoảng 1/5 lượng dầu mỏ của thế giới đi qua. Ảnh: GM.

Các tàu chở dầu đi qua eo biển này, giáp với Iran ở phía bắc và Oman ở phía nam, vận chuyển dầu và khí đốt từ Ả Rập Xê Út, Kuwait, Iraq, Qatar, Bahrain, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Iran ra thế giới.

Phần lớn lượng dầu đó được vận chuyển đến châu Á, bao gồm Trung Quốc, khách hàng dầu mỏ được cho là duy nhất còn lại của Iran.

Với vai trò nhạy cảm, bất kỳ sự gián đoạn nào đối với giao thông hàng hải qua eo biển Hormuz đều gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động thương mại dầu mỏ toàn cầu.

Eo biển Hormuz nối liền Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman. Từ đó, tàu thuyền có thể đi đến phần còn lại của thế giới.

Mặc dù Iran và Oman có vùng lãnh hải trong eo biển, nhưng đây được coi là tuyến đường thủy quốc tế mà tất cả các tàu bè đều có thể đi lại.

leftcenterrightdel
 Một tàu dầu bốc cháy sau khi bị trúng đạn trong quá trình ưu thông qua eo biển Hormuz. Ảnh: BSN.

Mặc dù có những đường ống dẫn dầu ở Ả Rập Xê Út và UAE có thể tránh việc vận chuyển đường thủy qua eo biển này, Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ cho biết, hầu hết lượng dầu vận chuyển qua eo biển này không có tuyến đường thay thế.

Các rủi ro do xung đột đối với tuyến đường này từng đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng vọt, bao gồm cả trong thời gian diễn ra cuộc chiến ngắn giữa Israel-Iran hồi tháng 6 năm ngoái.

Ngày 28/2, ngay sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhắm vào Iran, Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo (IRGC) tuyên bố đóng cửa đối với eo biển Hosmuz.

leftcenterrightdel
 Giao thông qua eo biển Hormuz tê liệt khiến hàng trăm tàu dầu ùn ứ. Ảnh: Osinttechnical.

“Không một tàu thuyền nào được phép đi qua eo biển Hormuz sau các cuộc tấn công do Mỹ và Israel phát động nhằm vào Iran.”, tuyên bố của IRGC nói.

Hãng thông tấn Anadolu nói, hiện giao thông qua eo biển Hosmuz gần như bị tê liệt và khoảng 700 tàu dầu ún ứ đang chờ qua cửa biển này.

Theo Trung tâm an ninh hàng hải Oman, nhưng ngày qua, một số tàu dầu lưu thông qua eo biển Hormuz đã bị trúng đạn, bốc cháy mà không rõ bên nào là thủ phạm.

Trước đó, vào giữa tháng Hai, Iran đã tạm thời đóng cửa một phần eo biển với lý do để đảm bảo an toàn cho một cuộc tập trận quân sự. Ngay sau đó, giá dầu thế giới đã tăng khoảng 6%.

Văn Phong (Theo Dailysabah)