Chú trọng kiểm sát, xử lý nghiêm các hành vi liên quan đến nguồn cung ma túy
Thực hiện Văn bản số 573/TTg-KGVX ngày 25/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc triển khai Tháng hành động phòng, chống ma túy năm 2026; hưởng ứng Tháng hành động phòng, chống ma túy (tháng 6), Ngày quốc tế phòng, chống ma túy và Ngày toàn dân phòng, chống ma túy (ngày 26 tháng 6), thời gian từ ngày 01 đến ngày 30/6/2026 với chủ đề “Chung một quyết tâm xây dựng xã, phường, đặc khu không ma túy”; căn cứ Chỉ thị số 36-CT/TW ngày 16/8/2019 và Kết luận số 132-KL/TW ngày 18/3/2025 của Bộ Chính trị; Nghị quyết số 163/2024/QH15 ngày 27/11/2024 của Quốc hội; Nghị quyết số 50/NQ-CP ngày 13/3/2025, Nghị quyết số 93/NQ-CP ngày 16/4/2025 của Chính phủ; Kế hoạch số 224/KH-VKSTC ngày 12/11/2025 của VKSND tối cao về triển khai thực hiện Kết luận số 132-KL/TW trong ngành Kiểm sát nhân dân, lãnh đạo VKSND tối cao yêu cầu Viện kiểm sát Quân sự Trung ương, các đơn vị thuộc VKSND tối cao, VKSND các tỉnh, thành phố tổ chức triển khai thực hiện Tháng hành động phòng, chống ma túy năm 2026.
Theo đó, Viện kiểm sát các cấp tổ chức quán triệt, triển khai chủ đề, mục tiêu, yêu cầu của Tháng hành động phòng, chống ma túy năm 2026 trong toàn đơn vị; gắn việc thực hiện Tháng hành động với triển khai Chỉ thị số 36-CT/TW, Kết luận số 132-KL/TW, Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030, Kế hoạch số 224/KH-VKSTC và các chương trình, kế hoạch công tác phòng, chống tội phạm, phòng, chống ma túy của ngành Kiểm sát nhân dân. VKSND cấp tỉnh căn cứ tình hình địa bàn, nhất là các tuyến biên giới, cửa khẩu, cảng hàng không, cảng biển, địa bàn trọng điểm, phức tạp về ma túy, chủ động xây dựng kế hoạch hoặc văn bản triển khai phù hợp; hướng dẫn VKSND khu vực thực hiện thống nhất, hiệu quả.
Trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được pháp luật quy định, Viện kiểm sát các cấp chủ động phối hợp với lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng, Hải quan, Cảnh sát biển, Tòa án và các cơ quan liên quan trong đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm ma túy trên phạm vi toàn quốc trong tháng 6 năm 2026; kịp thời nắm tình hình, kiểm sát chặt chẽ việc tiếp nhận, phân loại, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố về ma túy; chủ động trao đổi, thống nhất quan điểm xử lý ngay từ giai đoạn đầu, nhất là đối với vụ việc có nhiều đối tượng, nhiều địa bàn, có yếu tố nước ngoài, liên quan đến trẻ vị thành niên, người nổi tiếng hoặc được dư luận xã hội quan tâm.
Tăng cường trách nhiệm công tố trong hoạt động điều tra; kiểm sát chặt chẽ căn cứ, trình tự, thủ tục khởi tố, bắt, tạm giữ, tạm giam, khám xét, thu giữ, niêm phong, giám định, định giá, kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản, xử lý vật chứng và các biện pháp tố tụng khác. Kiểm sát viên phải chủ động đề ra yêu cầu xác minh, yêu cầu điều tra có trọng tâm, trọng điểm; yêu cầu làm rõ nguồn gốc, loại, khối lượng, hàm lượng chất ma túy, tiền chất, phương tiện, công cụ phạm tội; làm rõ vai trò của người chủ mưu, cầm đầu, tổ chức, giúp sức, người thực hành; đồng thời thu thập chứng cứ theo cả hướng buộc tội và gỡ tội, bảo đảm việc giải quyết vụ án khách quan, toàn diện, đúng pháp luật.
    |
 |
Viện kiểm sát kiểm sát việc mở niêm phong giám định ma túy, phối hợp ghi lời khai đối tượng bị tạm giữ. (Ảnh minh hoạ)
|
Phối hợp với Cơ quan điều tra và Tòa án lựa chọn, xác định án trọng điểm về ma túy để tập trung chỉ đạo điều tra, truy tố, xét xử kịp thời; đối với các vụ án đủ điều kiện, phối hợp tổ chức phiên tòa điểm, phiên tòa rút kinh nghiệm hoặc xét xử lưu động tại địa bàn cơ sở nhằm nâng cao hiệu quả răn đe, giáo dục, phòng ngừa chung. Khi thực hành quyền công tố tại phiên tòa, Kiểm sát viên phải chuẩn bị kỹ đề cương xét hỏi, luận tội, tranh luận; phân tích rõ tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi, nguyên nhân, điều kiện phạm tội, hậu quả của ma túy đối với cá nhân, gia đình, cộng đồng, qua đó gắn hoạt động xét xử với tuyên truyền, phổ biến pháp luật phòng, chống ma túy.
Chú trọng kiểm sát, xử lý nghiêm các hành vi liên quan đến nguồn cung ma túy, gồm: mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy qua biên giới, đường hàng không, đường biển, bưu chính, chuyển phát nhanh; sản xuất trái phép chất ma túy, tàng trữ, vận chuyển, mua bán tiền chất dùng vào việc sản xuất trái phép chất ma túy; lợi dụng doanh nghiệp, kho bãi, cơ sở kinh doanh có điều kiện, chung cư, khách sạn, homestay, khu nghỉ dưỡng, quán bar, karaoke để tổ chức sử dụng, chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma túy; lợi dụng không gian mạng, mạng xã hội, tiền điện tử, phương tiện bay không người lái hoặc phương thức giao nhận phi tiếp xúc để phạm tội. Kịp thời phát hiện, tổng hợp phương thức, thủ đoạn mới để kiến nghị phòng ngừa và báo cáo VKSND tối cao chỉ đạo, hướng dẫn.
Tăng cường kiểm sát việc xác minh, truy tìm, thu giữ, kê biên, phong tỏa, xử lý tài sản do phạm tội ma túy mà có
Tăng cường kiểm sát việc xác minh, truy tìm, thu giữ, kê biên, phong tỏa, xử lý tài sản do phạm tội ma túy mà có hoặc tài sản được sử dụng vào mục đích phạm tội; yêu cầu Cơ quan điều tra làm rõ dòng tiền, tài khoản ngân hàng, tài sản đứng tên người khác, tài sản trong doanh nghiệp “bình phong”, tài sản có dấu hiệu hợp pháp hóa. Khi truy tố, xét xử, chủ động đề xuất áp dụng hình phạt bổ sung, tịch thu sung quỹ nhà nước, xử lý vật chứng, tài sản theo đúng quy định; không để tội phạm ma túy hưởng lợi từ hành vi phạm tội.
Thực hiện tốt công tác kiểm sát việc xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc và các quyết định liên quan theo thẩm quyền của Tòa án; kiểm sát chặt chẽ hồ sơ, trình tự, thủ tục, căn cứ áp dụng, quyền và lợi ích hợp pháp của người bị đề nghị áp dụng biện pháp, nhất là người từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi; kịp thời phát hiện vi phạm, thiếu sót để ban hành yêu cầu, kiến nghị, kháng nghị theo quy định. Thông qua công tác kiểm sát, tổng hợp khó khăn, vướng mắc trong quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy, người nghiện, người sau cai nghiện để kiến nghị cơ quan có thẩm quyền khắc phục, góp phần giảm cầu và giảm tác hại của ma túy.
Vụ Kiểm sát giam giữ và thi hành án hình sự, Viện kiểm sát quân sự và VKSND các cấp tăng cường kiểm sát việc chấp hành pháp luật tại trại tạm giam, trại giam, cơ sở giam giữ, cơ quan thi hành án hình sự; kịp thời phát hiện, yêu cầu xử lý các trường hợp tàng trữ, sử dụng, mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy hoặc tiếp tay đưa ma túy, tiền chất, đồ vật cấm vào nơi giam giữ; chú trọng kiểm sát việc quản lý người bị tạm giữ, tạm giam, phạm nhân có tiền án, tiền sự, nghiện ma túy, có biểu hiện vi phạm pháp luật về ma túy; ban hành kiến nghị, kháng nghị để khắc phục sơ hở, thiếu sót trong quản lý giam giữ và thi hành án hình sự.
Nội dung tuyên truyền tập trung vào tác hại của ma túy, nhất là ma túy tổng hợp, ma túy mới, ma túy “núp bóng” thực phẩm, đồ uống, thuốc lá điện tử; hậu quả pháp lý của hành vi phạm tội, vi phạm pháp luật về ma túy; phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm; trách nhiệm của gia đình, nhà trường, cơ quan, tổ chức, cộng đồng trong phòng ngừa ma túy. Tăng cường tuyên truyền trên Cổng thông tin điện tử VKSND tối cao, Báo Bảo vệ pháp luật, Tạp chí Kiểm sát, trang thông tin điện tử của VKSND địa phương và các nền tảng số phù hợp; hưởng ứng thông điệp “Mỗi người dân là một chiến sĩ, mỗi gia đình là một trận địa, mỗi địa phương là một pháo đài trong phòng, chống ma túy”.
Quán triệt trong toàn Ngành yêu cầu mỗi công chức, viên chức, người lao động phải gương mẫu chấp hành pháp luật về phòng, chống ma túy; tuyệt đối không tham gia, tiếp tay, bao che hoặc có hành vi liên quan đến chứa chấp, sử dụng, tàng trữ, vận chuyển, mua bán, sản xuất trái phép chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần; tích cực vận động gia đình, người thân và Nhân dân nơi cư trú tham gia phong trào xây dựng xã, phường, đặc khu, cơ quan, đơn vị, gia đình không ma túy; kịp thời cung cấp thông tin về tội phạm, vi phạm pháp luật về ma túy cho cơ quan có thẩm quyền.
Thông qua công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra, truy tố, xét xử, kiểm sát giam giữ, thi hành án hình sự, kiểm sát việc xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án, các đơn vị chú trọng phát hiện nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm, vi phạm pháp luật về ma túy; phát hiện sơ hở, thiếu sót trong quản lý nhà nước, quản lý địa bàn, quản lý cơ sở kinh doanh có điều kiện, hoạt động xuất nhập khẩu, chuyển phát, quản lý tiền chất, khí N2O, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần, quản lý người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy để ban hành kiến nghị phòng ngừa, yêu cầu khắc phục theo thẩm quyền; đồng thời tổng hợp báo cáo cấp ủy, chính quyền địa phương chỉ đạo xử lý, khắc phục.
Các đơn vị nghiệp vụ thuộc VKSND tối cao theo chức năng, nhiệm vụ được giao tăng cường theo dõi, nắm tình hình, hướng dẫn, kiểm tra, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn áp dụng pháp luật về ma túy; chú trọng các vụ án lớn, đặc biệt nghiêm trọng, án có yếu tố nước ngoài, xuyên quốc gia, án liên quan đến ma túy mới, chất gây nghiện mới, tiền chất, khí N2O, thuốc lá điện tử, thực phẩm, đồ uống có pha trộn, tẩm ướp chất ma túy hoặc chất gây nghiện…